Tạo thêm đòn bẩy chính sách cho doanh nghiệp đầu tư, đột phá về khoa học công nghệ

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Lê Quốc Minh, Tổng biên tập Báo Nhân Dân nhấn mạnh: Đây là một diễn đàn để thúc đẩy chương trình phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tài chính cho khu vực kinh tế tư nhân. Hội thảo cũng là cơ hội trao đổi kinh nghiệm doanh nghiệp tư nhân chuyển đổi số thành công, phát triển nguồn nhân lực, kết nối thị trường trong phát triển Khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo. Qua đó, cụ thể hóa các chủ trương chính sách, nhằm gỡ bỏ rào cản cho doanh nghiệp, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân.

Doanh nghiệp phục hồi nhưng còn thận trọng

Theo ông Nguyễn Trung Thực, Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), năm 2025 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh các chương trình cải cách thể chế, cải thiện chất lượng điều hành, và thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng. Các nỗ lực này bước đầu đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hoạt động doanh nghiệp, nhất là khu vực kinh tế tư nhân, lực lượng đóng vai trò động lực trong tăng trưởng và phát triển kinh tế quốc gia.

Cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận một số điểm sáng nổi bật như: Xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ, thu hút FDI kỷ lục; Cải cách hành chính và chuyển đổi số đạt được nhiều kết quả thực chất...

Theo khảo sát của VCCI với 1.297 doanh nghiệp tư nhân tại 34 tỉnh, thành phố, có tới 91,2% doanh nghiệp đánh giá việc thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến thuận lợi hơn so với phương thức truyền thống. Đồng thời, 90,4% doanh nghiệp cho biết thực hiện điện tử giúp rút ngắn thời gian xử lý, và 89% doanh nghiệp ghi nhận hình thức này giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ.

Năm 2025, Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan bộ, ngành đã xây dựng, ban hành và thông qua khối lượng văn bản quy phạm pháp luật kỷ lục, với hơn 80 luật và 320 nghị định. Theo khảo sát của VCCI, có 59,3% doanh nghiệp dự kiến có lãi trong năm 2025. Tuy nhiên, chỉ có 11,2% doanh nghiệp đạt mức lãi theo kế hoạch, 40,7% doanh nghiệp không tạo ra tích lũy vốn, hoạt động hòa vốn hoặc thua lỗ, 69% doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm, 51% doanh nghiệp dự kiến giữ nguyên quy mô trong 2 năm tới, thể hiện tâm lý thận trọng.

Từ thực tiễn khảo sát và đối thoại với doanh nghiệp, VCCI cho rằng việc khơi thông đầu tư vào khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo cần bắt đầu từ đổi mới thể chế, với ba định hướng lớn: Chuyển từ tư duy "Quản lý KHCN" sang " Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo": Quản lý theo kết quả đầu ra; chấp nhận rủi ro hợp lý trong nghiên cứu và đổi mới. Tạo động lực tài chính đủ mạnh cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ: Mở rộng ưu đãi thuế cho chi phí R&D, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; cải tiến cơ chế Quỹ đổi mới công nghệ Quốc gia, Quỹ phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia theo hướng linh hoạt, dễ sử dụng, sát với thực tiễn; Bảo đảm môi trường pháp lý ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

Cần thêm đòn bẩy chính sách thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ

Ông Đặng Hùng Sơn, Tập đoàn CMC cho rằng, Nghị quyết 57 và 68 như một cơn mưa cho các doanh nghiệp công nghệ. CMC đã đóng góp hạ tầng cho hoạt động nền tảng tạo ra không gian nhiều sự kiện lớn trong năm 2025. Doanh nghiệp cũng triển khai trợ lý ảo Al cho nhiều cơ quan lớn, hỗ trợ sinh thái khởi nghiệp. Đại diện CMC cũng kiến nghị đầu tư cho KHCN cần phải được nhìn nhận như đầu tư cho quốc gia, để phát triển kinh tế tư nhân, ưu tiên mua sắm các sản phẩm Made in Vietnam….

Theo ông Nguyễn Bá Diệp, đồng sáng lập tập đoàn Momo, Fintech đã giúp các hộ kinh doanh tiếp cận với dịch vụ tài chính, nâng cao hiệu quả tài chính đã giúp các ngân hàng giảm tài chính, nâng cao hiệu quả hệ thống tài chính, tạo ngành kinh tế với thu hút đầu tư. Mô hình hợp tác giữa các ngân hàng và Fintech đã tạo ra sự phát triển doanh nghiệp. Việc tối ưu hóa các chính sách hiện tại sẽ giúp doanh nghiệp công nghệ tăng tốc, tuy nhiên các doanh nghiệp cần thêm đòn bẩy chính sách thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ. Sự ổn định của chính sách và đồng hành lâu dài của nhà nước sẽ tạo điều kiện phát triển cho doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Hiền Phương, Tổng giám đốc Vietnam Mobile cho biết, đơn vị đã tham gia nhiều hoạt động trong dịch vụ dữ liệu. Tuy nhiên hiện doanh nghiệp cũng đang vướng trong một số chính sách như xử lý tài sản sau cổ phần, khung pháp lý PPP cho hạ tầng dùng chung, sự trùng lắp trong băng tần...

Nhận xét vẫn còn tình trạng thiếu kết nối giữa các doanh nghiệp Việt, Tiến sỹ Nguyễn Nhật Quang, Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ Vinasa nhấn mạnh: Điều quan trọng là các doanh nghiệp ứng dụng KHCN, thẩm thấu KHCN vào nền kinh tế, dùng công nghệ nền tảng để kết nối với nhau để tạo sức cạnh tranh.

Đại diện các bộ, ngành, doanh nghiệp cũng dành thời gian phân tích những vấn đề trọng tâm như: hoàn thiện thể chế để thúc đẩy đầu tư của doanh nghiệp vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; vai trò trung tâm của doanh nghiệp tư nhân trong chuyển hóa tri thức thành tăng trưởng; mô hình nghiên cứu ứng dụng gắn với doanh nghiệp; kinh nghiệm quốc tế trong ứng dụng công nghệ vào lĩnh vực tài chính và phát triển doanh nghiệp công nghệ.