Tasco đã trả Hà Nội 6.800m2 đất xây biệt thự làm nhà ở xã hội

Không phù hợp với người mua thu nhập thấp

Thanh tra Chính phủ vừa có Thông báo Kết luận thanh tra về việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Thông báo Kết luận của Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra thiếu sót, vi phạm pháp luật về nhà ở tại các dự án tại Hà Nội. Trong số đó có 2 dự án do Công ty cổ phần Tasco làm chủ đầu tư.

Theo Thông báo kết luận của Thanh tra Chính phủ, tại dự án Khu nhà ở sinh thái Xuân Phương (Foresa Xuân Phương), Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội bố trí 6.890m2 đất thuộc các ô đất BT6 và BT11 có chức năng sử dụng đất là nhà biệt thự sinh thái để phát triển nhà ở xã hội là thiếu khả thi, không phù hợp với nhu cầu của đối tượng thu nhập thấp.

Tương tự tại dự án nhà ở thương mại xây dựng nhà ở phục vụ cho cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương hiện đang đương chức công tác tại các cơ quan của Quốc hội, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chấp thuận đầu tư phù hợp quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 khu đô thị mới Xuân Phương. Nhưng đến năm 2014, UBND TP Hà Nội điều chỉnh quy hoạch chi tiết, đưa dự án vào quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội là không đúng mục tiêu đầu tư tại dự án, quy hoạch chi tiết đã được chấp thuận phê duyệt trước đó.

Tại thông báo kết luận, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo TP Hà Nội rà soát, xử lý, bố trí đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội cho dự án thay thế ở địa điểm khác hoặc thu hồi quỹ đất 20% nhà ở xã hội của chủ đầu tư để xây dựng nhà ở xã hội tại dự án trong trường hợp dự án vẫn còn quỹ đất.

Trao đổi với Báo Xây dựng, đại diện chủ đầu tư Tasco cho biết, quyết định chấp thuận dự án và quyết định giao đất, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo Tasco phải hoàn thiện hạ tầng và bàn giao 6.890m2 đất nhà ở xã hội cho thành phố. Thực hiện chủ trương này, Tasco đã bàn giao quỹ đất cho Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Hà Nội từ năm 2023. Việc sử dụng, khai thác quỹ đất này thuộc thẩm quyền của TP Hà Nội, lãnh đạo Tasco cho hay.

Không để chính sách nhà ở xã hội "biến dạng"?

Nhìn nhận dưới góc độ pháp lý đất đai, luật sư Hoàng Tùng, Trưởng văn phòng Luật sư Trung Hòa cho rằng những gì Thanh tra Chính phủ chỉ ra cho thấy dấu hiệu bất hợp lý về bản chất chính sách. Việc bố trí đất biệt thự sinh thái để phát triển nhà ở xã hội là thiếu khả thi, bởi nhà ở xã hội được thiết kế cho nhóm thu nhập thấp, trong khi loại hình biệt thự lại gắn với chi phí đất đai và hạ tầng cao. Điều này không chỉ là sai lệch kỹ thuật quy hoạch, mà còn có thể làm "biến dạng" công cụ chính sách nhà ở xã hội.

Đồng thời, việc điều chỉnh quy hoạch, đưa một dự án nhà ở thương mại (có mục tiêu phục vụ nhóm cán bộ cấp cao) vào quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội, nếu không đi kèm với việc điều chỉnh lại toàn bộ cơ chế tài chính, giá đất, tiêu chuẩn sản phẩm, thì có thể tạo ra khoảng chênh chính sách. Đây chính là điểm cần đặc biệt lưu ý.

Bởi theo quy định, phần diện tích dành cho nhà ở xã hội thường được hưởng các ưu đãi như: miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất; ưu đãi thuế, tín dụng; cơ chế kiểm soát giá bán, đối tượng mua. Nếu một dự án "gắn mác" nhà ở xã hội nhưng không phù hợp với đối tượng thu nhập thấp hoặc bị "chuyển hóa" thành sản phẩm thương mại dưới các hình thức khác nhau.

Do đó, ông Tùng cho rằng, cần có đánh giá sâu hơn, tập trung vào ưu đãi sử dụng đất, thuế, nghĩa vụ tài chính, đối tượng mua, điều kiện mua, giá bán, hình thức chuyển nhượng...