Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh: Nâng hiệu quả xử lý vi phạm trong xây dựng

Nâng cao nhận thức, tăng cường thực thi pháp luật

Phát biểu khai mạc và chỉ đạo hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, thời gian qua, công tác quản lý Nhà nước từ Trung ương đến địa phương rất được chú trọng. Bên cạnh việc tích cực xây dựng, sửa đổi và ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, nhiều cơ chế, chính sách cũng đã được hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh phát biểu khai mạc và chỉ đạo hội nghị.

Cùng với đó, việc nâng cao nhận thức, nắm vững các quy định pháp luật và tăng cường hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật là nhiệm vụ hết sức quan trọng.

Thời gian qua, công tác thanh tra, kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính luôn được các cơ quan Trung ương và địa phương quan tâm sát sao. 

Trong lĩnh vực xây dựng và các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng, việc xử lý vi phạm hành chính đã được cụ thể hóa thông qua các Nghị định của Chính phủ. Bộ Xây dựng cũng thường xuyên phổ biến, cập nhật các quy định mới.

Tiếp nối công tác phổ biến, cập nhật, hôm nay Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị phổ biến pháp luật đối với Nghị định số 339/2026/NĐ-CP (Nghị định 339) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản; Nghị định số 311/2026/NĐ-CP (Nghị định 311) và tập huấn nghiệp vụ về công tác xử lý vi phạm hành chính.

Toàn cảnh hội nghị.

Thứ trưởng mong muốn hội nghị sẽ tạo không gian để các đại biểu trao đổi, thảo luận, đồng thời giải đáp những vấn đề còn vướng mắc, qua đó giúp các địa phương, cơ quan, đơn vị nắm bắt đầy đủ, thực chất nội dung các nghị định và đảm bảo việc thực thi hiệu quả.

Mức phạt vi phạm xây dựng, kinh doanh BĐS lên đến 1 tỷ đồng

Tại hội nghị, bà Đặng Thị Hải Yến, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Xây dựng) đã giới thiệu về Nghị định số 339 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Bà Đặng Thị Hải Yến, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Xây dựng).

Nghị định 339 có hiệu lực kể từ ngày 26/8/2026, bao gồm 8 chương, 91 điều, điều chỉnh 7 lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng: Quy hoạch đô thị và nông thôn, xây dựng, phát triển đô thị, công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý và phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Nghị định 339 quy định các hành vi vi phạm hành chính, hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc, hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính.

Nghị định cũng quy định về đối tượng bị xử phạt, thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền cụ thể theo từng chức danh, thẩm quyền lập biên bản đối với vi phạm hành chính và việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Các hình thức xử phạt chính bao gồm cảnh cáo và phạt tiền. Các hình thức xử phạt bổ sung gồm đình chỉ hoạt động xây dựng từ 1 - 6 tháng; đình chỉ hoạt động giám sát thi công xây dựng từ 6 - 9 tháng; đình chỉ hoạt động kinh doanh bất động sản từ 3 - 6 tháng; đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản từ 3 - 6 tháng.

Bên cạnh đó, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, đối với chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng từ 6 - 12 tháng; giấy phép xây dựng từ 3 - 12 tháng; Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

Mức phạt tiền tối đa đối với vi phạm được quy định trong lĩnh vực xây dựng, kinh doanh bất động sản là 1 tỷ đồng; Trong lĩnh vực quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà là 300 triệu đồng.

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 1 năm đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 2 năm đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý, phát triển nhà; Đối với vi phạm hành chính đã kết thúc thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm.

Đối với nhà ở riêng lẻ, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là ngày đưa công trình vào sử dụng; trường hợp không xác định được ngày đưa công trình vào sử dụng thì thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là ngày hoàn thành công trình được ghi trong hợp đồng thi công xây dựng công trình; Đối với vi phạm hành chính đang thực hiện thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.

Xác định thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực xây dựng

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thanh Hà, Phó cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) đã chia sẻ tổng quan về công tác thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính; Xác định thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực xây dựng theo Nghị định số 311 và Nghị định số 339.

Theo bà Hà, Nghị định 339 được đánh giá có nhiều thay đổi cơ bản so với Nghị định số 16/2022/NĐ-CP, trong đó cập nhật các quy định về hành vi vi phạm trên cơ sở những luật chuyên ngành.

Bà Nguyễn Thanh Hà, Phó cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp).

Đáng chú ý, việc triển khai Nghị định 339 diễn ra trong bối cảnh tổ chức bộ máy được sắp xếp, đặc biệt tại địa phương đã thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, các Sở Xây dựng phải triển khai khối lượng lớn công việc liên quan đến thi hành pháp luật tại địa phương. Việc thiếu công cụ pháp lý hoặc áp dụng công cụ pháp lý chưa chặt chẽ, đầy đủ căn cứ trong hoạt động kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm có thể dẫn đến nguy cơ các quyết định xử phạt vi phạm hành chính phát sinh vướng mắc.

Do đó, việc triển khai Nghị định số 339 có ý nghĩa thiết thực, giúp các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng và các Sở Xây dựng địa phương nắm bắt, tiếp cận và tổ chức thực hiện nhiệm vụ đúng quy định, bài bản và hiệu quả.

Bà Hà cho biết, Nghị định 311 đã có các quy định chuyển tiếp nhằm xử lý vấn đề thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với những chức danh chưa được quy định trong Nghị định 339.

Chính vì vậy, trong quá trình kiểm tra, phát hiện và xử lý các vụ việc vi phạm, các cơ quan, đơn vị cần đồng thời nghiên cứu, áp dụng các quy định về thẩm quyền xử phạt tại Nghị định 311 gắn với Nghị định số 339, bảo đảm việc xử lý vi phạm đúng quy định pháp luật.