Thủ tướng: Lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển

Chiều 12/11, sau phiên trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, Quốc hội tiến hành chất vấn đối với Thủ tướng Lê Minh Hưng trong khoảng thời gian 60 phút. 

Đây là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng trả lời chất vấn trước Quốc hội trên cương vị người đứng đầu Chính phủ. 

Trước khi trả lời chất vấn, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng trân trọng cảm ơn, nghiêm túc tiếp thu các ý kiến xác đáng của các vị đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước, để nâng cao hơn nữa công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ. Thủ tướng cũng báo cáo ngắn gọn, làm rõ thêm một số vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội và đồng bào, cử tri quan tâm.

Kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền

Về kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, củng cố vững chắc nền tảng vĩ mô làm cơ sở thúc đẩy tăng trưởng cao, bền vững, ổn định và nâng cao đời sống của nhân dân, Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, ưu tiên trong chỉ đạo điều hành để tăng trưởng kinh tế, phát triển đất nước phải thực sự mang tính bao trùm, đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội. 

Thời gian vừa qua, Chính phủ đã triển khai quyết liệt các giải pháp mạnh để giảm chi phí đầu vào, giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực đến người dân, doanh nghiệp, thông qua các biện pháp tiếp tục giảm, giãn, miễn thuế và giảm 2% giá điện sau nhiều năm chủ yếu tăng; triển khai hướng dẫn giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong năm 2026, 2027.

Theo Thủ tướng, với các biện pháp miễn, giảm thuế nói trên, ngân sách nhà nước (NSNN) dự kiến giảm thu khoảng 256,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2026.

Cùng với đó, điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, qua đó đã ổn định tỷ giá, góp phần ổn định giá trị đồng tiền, sức mua (bình quân tỷ giá liên ngân hàng 10 tháng đầu năm 2026 chỉ tăng 0,63% so với bình quân năm 2025); tiến hành giảm 1,5-2% lãi suất cho vay cho sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên. Điều hành chặt chẽ giá các mặt hàng Nhà nước quản lý, không tăng giá dịch vụ y tế trong năm 2026.

Quyết liệt chỉ đạo xử lý nghiêm sai phạm, cải cách một số lĩnh vực thiết yếu như xăng, dầu, điện, y tế, nông nghiệp để giảm chi phí đầu vào của nền kinh tế, tăng năng suất, đồng thời giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp, bước đầu đã có kết quả.

Theo người đứng đầu Chính phủ, nhờ triển khai chủ động, kịp thời, linh hoạt, đồng bộ các chính sách nên CPI 10 tháng được kiểm soát ở mức 4,57%, đây là một kết quả rất tích cực trong điều kiện lạm phát toàn cầu tăng; đặc biệt, so với đầu năm, giá xăng thế giới tăng 76-78%, giá dầu Diesel tăng khoảng 109% và giá nguyên vật liệu nhiều mặt hàng tăng mạnh, gây ra tình trạng bất ổn ở rất nhiều quốc gia.

Chính phủ đã chỉ đạo huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng, thúc đẩy mạnh mẽ các động lực, lĩnh vực phát triển thông qua các giải pháp: Kiến nghị với Quốc hội cũng như ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền của Chính phủ để hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển; đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành theo hướng sâu sát cơ sở và giải quyết vấn đề thực chất.

Cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tháo gỡ triệt để khó khăn, vướng mắc để thúc đẩy đầu tư công, huy động nguồn lực đầu tư tư nhân, tín dụng ngân hàng, thu hút vốn đầu tư nước ngoài; các biện pháp chính sách đẩy mạnh thu hút đầu tư, giải ngân vốn đầu tư công, quyết liệt xử lý các dự án tồn đọng, mở rộng thị trường đã góp phần thúc đẩy tiêu thụ nguyên vật liệu, tiêu thụ hàng hóa, tạo việc làm, nâng cao thu nhập người lao động.

Thủ tướng cũng cung cấp một số số liệu đáng chú ý: tổng vốn đầu tư toàn xã hội đến cuối tháng 9 đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Thu NSNN 10 tháng ước đạt 2,44 triệu tỷ đồng, bằng gần 96,4% dự toán, tăng 11% so với cùng kỳ, trong khi đã miễn, giảm, gia hạn trên 366 nghìn tỷ đồng tiền thuế, phí, lệ phí; thu nội địa đạt trên 2,1 triệu tỷ đồng, tăng 11,4%, chiếm 86,2% tổng thu NSNN.

Giải ngân đầu tư công được gần 708,6 nghìn tỷ, đạt 74,1% kế hoạch, tăng 19,7% về tỷ lệ và tăng 217,5 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ.

Thu hút vốn FDI 10 tháng tiếp tục là điểm sáng, vốn đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn FDI thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt 1.000 tỷ USD, riêng tháng 10 xuất siêu lớn 7,31 tỷ USD.

"Những kết quả trên cho thấy rõ sự tăng trưởng mạnh, thực chất của nền kinh tế trên nền tảng kinh tế vĩ mô được giữ vững", Thủ tướng nói.

Cùng với kết quả tăng trưởng cao, Chính phủ đã tích cực triển khai thực hiện các chính sách an sinh xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Trong 10 tháng, đã chi khoảng 578.000 tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên cho y tế, giáo dục và đảm bảo an sinh xã hội. Thu nhập người lao động tăng, từ 1/7/2026, lương cơ sở tăng 8%, phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%. 

Mở rộng phạm vi áp dụng và quy định cụ thể phụ cấp đối với nhân viên y tế từ 30-80%; thúc đẩy triển khai chính sách khám sức khỏe. Mở rộng đối tượng hưởng và nâng phụ cấp đối với giáo viên; hiện một số địa phương đã thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông và Chính phủ xác định mục tiêu phấn đấu triển khai trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2028-2029, sớm 1 năm so với kế hoạch; có chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền; đẩy mạnh tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; tăng cường đầu tư cơ sở, trang thiết bị cho y tế, giáo dục.

Tăng thu, tiết kiệm chi, huy động các nguồn lực để phát triển kinh tế xã hội

Bên cạnh kết quả đạt được là cơ bản, Chính phủ thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn những thách thức, khó khăn, tồn tại như ý kiến góp ý của đại biểu Quốc hội.

Thời gian tới, theo Thủ tướng, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo, quyết tâm phấn đấu tăng trưởng cả năm 2026 đạt trên 10%, kiểm soát lạm phát ở mức khoảng 4,5%, tạo nền tảng cho thực hiện kế hoạch năm 2027 và cả giai đoạn 2026-2030.

Nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm, Thủ tướng cho biết, để đạt các mục tiêu, trong đó có tăng trưởng 10% cần huy động nguồn lực rất lớn; tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 cần huy động khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển từ nguồn NSNN là khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 27-29%.

Để huy động đủ nguồn lực, năm 2027 Chính phủ tập trung chỉ đạo phấn đấu tăng thu NSNN khoảng 9,1%; tiết kiệm ngay 5% chi đầu tư công và 10% chi thường xuyên; phát hành các loại hình trái phiếu; vay ODA; huy động nguồn vốn tín dụng; tăng đầu tư từ các doanh nghiệp nhà nước; đẩy mạnh thu hút đầu tư tư nhân, vốn đầu tư FDI; phát triển thị trường vốn trung và dài hạn hiện đại. Thu hút các quỹ đầu tư quốc tế, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định.

Theo Thủ tướng, để đảm bảo sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của nền kinh tế, Chính phủ tập trung chỉ đạo xây dựng kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ, tiến độ cụ thể, chi tiết cho bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước; ưu tiên trọng tâm phát triển 3 lĩnh vực chủ yếu của nền kinh tế gắn với tạo đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cụ thể, thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong quản trị nhà nước, dịch vụ công, nâng cao năng lực điều hành của chính quyền địa phương; đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu, liên kết Nhà nước - doanh nghiệp - viện/trường, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển và thúc đẩy các ngành kinh tế mới.

Bên cạnh thúc đẩy tăng trưởng, Chính phủ xác định nhiệm vụ ưu tiên là tiếp tục củng cố vững chắc nền tảng vĩ mô, kiểm soát lạm phát. Chủ động xây dựng các kịch bản điều hành; giao chỉ tiêu kiểm soát chỉ số CPI cho các địa phương...