Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Phải ngăn ngừa được nguy cơ khi chuyển sang hậu kiểm PCCC

Sáng 26/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, dự Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Phát biểu tại Tổ 1 (Đoàn TP Hà Nội), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ hai dự luật này đều liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, sự an toàn của người dân, đặc biệt là sự phát triển đất nước.

Do vậy yêu cầu phải phòng ngừa sớm, quản lý đúng trách nhiệm, tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp của người dân, các tổ chức. Quy định phải rõ, chặt chẽ, khả thi, bảo vệ được lợi ích quốc gia và quyền lợi của người dân.

Về dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ đồng tình với hướng cắt giảm các thủ tục hành chính.

Những nội dung đã được thực hiện theo nghị quyết của Chính phủ cần được đánh giá để hoàn thiện luật. Cải cách phải giảm phiền hà, nâng cao khả năng kiểm soát an toàn. Hai yếu tố này phải đi liền với nhau, không thể buông lỏng, coi nhẹ.

Trong đó, khi chuyển sang hậu kiểm về phòng cháy, chữa cháy, phải ngăn ngừa được nguy cơ nguy hiểm trước khi xảy ra cháy. 

Việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu phòng cháy chữa cháy của cơ quan nhà nước không có nghĩa là bỏ trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng. Thiết kế đã được thẩm định nhưng chưa bảo đảm công trình đã được thi công đúng và vận hành an toàn.

Vì vậy, phải rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát trong xác nhận chất lượng thực tế, xử lý nghiêm việc xác nhận sai, làm giả hồ sơ để nghiệm thu. 

Những hành vi hoàn toàn có thể xảy ra và nếu có sẽ để lại hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Người mua nhà, thuê nơi kinh doanh không thể tự kiểm chứng chất lượng toàn bộ hệ thống phòng cháy, chữa cháy và phải chịu thay hậu quả sai phạm của chủ đầu tư

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, báo cáo giải trình cho biết đã có quy định về cập nhật hoặc thông báo kết quả nghiệm thu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng, nhưng cần rõ ai tiếp nhận, đánh giá nguy cơ và có quyết định kiểm tra.

Công trình có nguy cơ cao, đông người phải được giám sát kịp thời. Cơ sở chấp hành tốt cần giảm kiểm tra không cần thiết. Phải duy trì an toàn trong suốt quá trình sử dụng, nhất là khi cải tạo, thay đổi công năng hoặc sửa chữa, cơi nới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng cho rằng việc tháo gỡ vướng mắc phải gắn với các giải pháp đảm bảo an toàn . Với các cơ sở cũ chưa đáp ứng được yêu cầu phòng cháy, cần phân loại, hướng dẫn giải pháp kỹ thuật khả thi.

Cơ sở có thể khắc phục được phải chỉ rõ việc cần làm, thời hạn, căn cứ, có xác nhận kết quả. Trường hợp nguy hiểm trực tiếp phải xử lý kịp thời, không để người dân, doanh nghiệp chờ đợi kéo dài, cũng không hợp thức hóa tình trạng không an toàn của các cơ sở, công trình...

Cũng quan tâm dự luật này, đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn Hải Phòng) cho rằng phòng cháy, chữa cháy là việc liên quan trực tiếp đến tính mạng, tài sản của người dân, cũng như sự an toàn trong sản xuất, kinh doanh. 

Điều đại biểu trăn trở là ai cũng muốn an toàn, không ai muốn cháy nổ xảy ra, nhưng làm thế nào để vừa bảo đảm phòng cháy, chữa cháy, vừa không tạo thêm gánh nặng chi phí cho người dân và doanh nghiệp: "Bởi không phải cứ quy định chặt hơn là an toàn hơn. Trái lại, nếu áp dụng một cách máy móc, cứng nhắc, không tính đến hoàn cảnh thực tế, thì có khi giải quyết vấn đề nhưng lại làm phát sinh những khó khăn khác".

Về bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu, chuyển sang cơ chế hậu kiểm, theo Điều 18 dự thảo Luật, chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu, ông Tiến nhìn nhận dự luật chưa quy định rõ nghĩa vụ thông báo hoàn thành nghiệm thu đối với những công trình có nguy hiểm cháy, nổ cao, tập trung đông người như chung cư, nhà cao tầng, bệnh viện, trung tâm thương mại...

"Bỏ tiền kiểm là để giảm thủ tục, chứ không phải giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn. Không thể áp dụng cùng một cách quản lý đối với mọi công trình", ông Tiến nói.

Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu luật hóa ngay trong Điều 18 nguyên tắc thông báo hoàn thành nghiệm thu đối với những công trình có nguy hiểm cháy, nổ cao trước khi đưa vào sử dụng, làm cơ sở để cơ quan quản lý nắm thông tin, phân loại rủi ro và tổ chức hậu kiểm kịp thời. 

Việc thông báo nên thực hiện qua hệ thống điện tử, không biến thành thủ tục phải chờ cơ quan chức năng chấp thuận khi công trình đã hoàn thành nghiệm thu, bảo đảm yêu cầu an toàn theo quy định. 

Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý về cơ chế kiểm tra theo mức độ rủi ro, tránh kiểm tra tràn lan, gây phiền hà, tốn kém cho doanh nghiệp.