TP.HCM đề xuất cơ chế rút gọn thủ tục cho các công trình cấp bách

UBND TP.HCM đang lấy ý kiến tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Nghị quyết quy định trường hợp, thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện dự án, công trình khẩn cấp, cấp bách trên địa bàn. Thời gian góp ý đến hết ngày 4/11/2026, thông qua Cổng thông tin điện tử thành phố.

Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa quy định tại điểm b khoản 5 Điều 34 Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, tạo cơ sở pháp lý để rút ngắn thời gian triển khai những công trình cần thiết, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và xử lý các vấn đề cấp thiết của đô thị.

Theo dự thảo, các dự án, công trình được áp dụng cơ chế khẩn cấp, cấp bách phải bảo đảm đúng đối tượng, mục đích, công khai, minh bạch và khả thi; đồng thời phòng ngừa tham nhũng, thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Công trình phải thực sự cần thiết, có yêu cầu triển khai nhanh hơn quy trình đầu tư thông thường, bảo đảm hiệu quả xã hội, khả năng cân đối nguồn vốn và không làm phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.

Dự thảo chia công trình thành hai nhóm: Công trình khẩn cấp và công trình cấp bách. Trong đó, công trình khẩn cấp là công trình được xây dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo ngay sau khi có lệnh xây dựng công trình khẩn cấp nhằm kịp thời phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh.

Đối với công trình cấp bách, dự thảo xác định nhiều lĩnh vực cần ưu tiên triển khai nhanh. Trong đó có các dự án xử lý úng ngập thông qua đầu tư sông, hồ, kênh, mương, trạm bơm và hệ thống thoát nước; bảo đảm trật tự đô thị bằng việc phát triển điểm đỗ phương tiện, bãi đỗ xe thông minh, bãi đỗ xe ngầm và hệ thống camera AI.

Ở lĩnh vực giao thông, các dự án phát triển giao thông công cộng, tổ chức giao thông và xử lý những điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông cũng thuộc nhóm được xem xét áp dụng cơ chế cấp bách nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc.

Ngoài ra, dự thảo đưa vào nhóm này các dự án xử lý ô nhiễm môi trường, xây dựng nhà máy xử lý nước thải, hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt, phục hồi và làm sạch sông, rạch nội đô, xử lý chất thải rắn; các dự án bảo đảm an toàn thực phẩm và công trình hỗ trợ trực tiếp việc hoàn thành, vận hành các dự án hạ tầng kỹ thuật, giao thông.

Về thẩm quyền, dự thảo quy định Chủ tịch UBND phường, xã, đặc khu Côn Đảo được quyết định hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định xây dựng công trình khẩn cấp có quy mô từ cấp III trở xuống thuộc địa bàn quản lý. Đối với công trình từ cấp II trở lên, thẩm quyền thuộc Chủ tịch UBND Thành phố.

Riêng việc quyết định thực hiện dự án, công trình cấp bách thuộc thẩm quyền quản lý của Chủ tịch UBND Thành phố. Trường hợp phải xin ý kiến cấp ủy theo quy chế làm việc, thành phố thực hiện lấy ý kiến trước khi quyết định.

Một nội dung đáng chú ý là cơ chế rút gọn, linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Với công trình khẩn cấp, cơ quan, tổ chức, cá nhân được giao quản lý có thể chủ động quyết định các công việc khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát và nghiệm thu để đáp ứng yêu cầu triển khai ngay.

Dự thảo cũng cho phép chủ đầu tư tạm ứng hợp đồng tối đa 50% giá trị hợp đồng đã ký với nhà thầu. Việc tạm ứng phải bảo đảm các quy định về bảo lãnh, quản lý và thu hồi vốn tạm ứng.

Đối với công trình cấp bách, các thủ tục từ giai đoạn chuẩn bị dự án, thực hiện dự án đến kết thúc xây dựng được phép triển khai song song, đồng thời. Đáng chú ý, theo dự thảo, dự án, công trình cấp bách không phải thực hiện thủ tục lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư và các thủ tục liên quan đến quyết định chủ trương đầu tư theo quy định.

Để bảo đảm quá trình triển khai đúng quy định, dự thảo cũng quy định trách nhiệm của UBND Thành phố và UBND cấp xã trong tổ chức thực hiện; thường xuyên rà soát, kiểm tra, thanh tra định kỳ hoặc đột xuất đối với các dự án, công trình khẩn cấp, cấp bách. Các cơ quan có trách nhiệm kịp thời ngăn chặn, xử lý vi phạm và báo cáo HĐND cùng cấp tại kỳ họp gần nhất.

Việc xây dựng Nghị quyết nhằm tạo cơ sở để thành phố chủ động xử lý các tình huống cấp thiết, rút ngắn thời gian đầu tư xây dựng hạ tầng, tập trung giải quyết những vấn đề đô thị như ngập nước, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.