Tưởng niệm 584 năm ngày mất Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi

Trong diễn văn tưởng niệm, ông Nguyễn Minh Hùng, Phó chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, Trưởng Ban tổ chức lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu năm 2026 nhấn mạnh: Lễ tưởng niệm là dịp để ôn lại truyền thống yêu nước, ý chí độc lập, tự cường và lòng tự hào dân tộc; đồng thời giáo dục đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ, tri ân và tôn vinh những bậc vĩ nhân có công lao to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập và xây dựng đất nước.

Nguyễn Trãi hiệu là Ức Trai, sinh năm 1380 tại Kinh thành Thăng Long. Thân phụ ông là Nguyễn Phi Khanh, nguyên quán ở làng Chi Ngại (nay thuộc phường Cộng Hòa); thân mẫu là Trần Thị Thái, con gái của quan Tư đồ Trần Nguyên Đán. 

Tuổi thơ, Nguyễn Trãi sống với ông ngoại ở Thăng Long và Côn Sơn. Ông sớm nổi tiếng tài đức và chí lớn. 

Năm 1400, Nguyễn Trãi đỗ Thái học sinh và năm sau ra nhận chức Ngự sử đài Chánh trưởng dưới triều Hồ, bậc chánh tam phẩm. 

Từ năm 1407, dưới ách đô hộ của giặc Minh, ông quyết nuôi ý chí cứu nước, cứu dân. Ông đến Lam Sơn tụ nghĩa, dâng Bình Ngô sách, dốc tâm huyết, một lòng thành giúp Bình Định Vương Lê Lợi. Ông trở thành linh hồn của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Minh, giải phóng đất nước ở thế kỷ XV. 

Kháng chiến thắng lợi, Nguyễn Trãi viết Bình Ngô Đại cáo - bản Tuyên ngôn độc lập bất hủ, áng thiên cổ hùng văn tổng kết tài tình cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc, khẳng định chủ quyền, nền văn hiến lâu đời và ý chí tự cường bất khuất của quốc gia Đại Việt. 

Đất nước hòa bình, với ước vọng tham gia “Duy tân đất nước, xây dựng nền thái bình muôn thuở…” và tư tưởng “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”, ông tiếp tục hoạt động chính trị, văn hoá, xã hội dưới triều Lê và có công tạo ra nền tảng kinh tế - xã hội, sự hòa hợp giữa nước và dân - nguồn lực xây dựng đất nước Đại Việt vững mạnh.

Vào dịp kỷ niệm 600 năm ngày sinh của ông (1380 - 1980), Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã ghi nhận và suy tôn ông là Danh nhân văn hóa thế giới. 

Nguyễn Trãi đã đi vào lịch sử, trở thành Anh hùng vĩ đại của dân tộc, Danh nhân văn hóa kiệt xuất. 

Cuộc đời ông dù kết thúc trong bi kịch thương đau, nhưng sự nghiệp lừng lẫy, vẻ vang và những đóng góp to lớn của ông đối với sách lược bảo vệ, xây dựng đất nước được lịch sử ghi nhận và hậu thế tôn vinh.

Đền thờ Nguyễn Trãi - Ức Trai linh từ trở thành không gian linh thiêng để bao lớp người khắc sâu đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tôn vinh, thành kính Ức Trai. 

Nơi đây, mỗi độ Xuân về, Thu đến, hàng chục vạn lượt du khách về tham quan, chiêm bái trong không gian linh thiêng, thanh khiết, tưởng nhớ, tri ân các bậc tiền nhân. 

Tư tưởng và những giá trị trường tồn của chốn Tổ Phật giáo Trúc Lâm tại chùa Côn Sơn và Danh nhân văn hóa kiệt xuất Nguyễn Trãi đã góp phần quan trọng để Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới ngày 12/7/2025. 

Sau diễn văn tưởng niệm và văn tế Nguyễn Trãi, đại diện lãnh đạo thành phố Hải Phòng cùng Nhân dân và du khách thành kính dâng hương tưởng niệm Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, cầu nguyện cho Quốc thái dân an, nhân khang vật thịnh, giang sơn bền vững và không ngừng đổi mới. 

Trước lễ tưởng niệm, các đại biểu cùng đông đảo Nhân dân địa phương và du khách thập phương đã tổ chức dâng hương tại chùa Côn Sơn và tổ chức lễ rước văn, rước bộ từ chùa Côn Sơn về đền Nguyễn Trãi.

Trong khuôn khổ lễ hội, Ban Tổ chức lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu năm 2026 đã khai mạc Tuần Văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại, diễn ra trong 9 ngày, từ 26/9 đến 4/10.

Trong khuôn khổ sự kiện, không gian làng nghề truyền thống quy tụ 9 làng nghề, đơn vị và nhóm nghệ nhân với 14 chủ thể, giới thiệu khoảng 300 - 400 sản phẩm tiêu biểu. 

Không gian sản phẩm OCOP và nông sản tiêu biểu có sự tham gia của 36 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, giới thiệu khoảng 220 mã, loại sản phẩm với gần 19.000 đơn vị sản phẩm.

Bên cạnh đó, Không gian di sản và trải nghiệm trà sen kết nối 5 điểm thuộc Di sản thế giới gồm chùa Côn Sơn, đền Kiếp Bạc, chùa Thanh Mai, động Kính Chủ và chùa Nhẫm Dương; đồng thời giới thiệu 3 chương trình du lịch cùng các tuyến kết nối trong và ngoài thành phố.

Chuỗi hoạt động nhằm quảng bá giá trị di sản, văn hóa, làng nghề, ẩm thực và sản vật địa phương, đồng thời tăng cường xúc tiến du lịch, thương mại, mở rộng kết nối thị trường và lan tỏa hình ảnh Hải Phòng giàu bản sắc, thân thiện, hấp dẫn du khách.