Tuyên Quang: Hạ tầng mở đường, văn hóa đánh thức sức sống nông thôn

Hạ tầng đi trước, mở rộng không gian phát triển

Hơn 2 giờ xuống chưa đầy 1 giờ - đó là sự thay đổi mà chị Phạm Thị Dung, người dân sinh sống tại phường Ỷ La, Tuyên Quang, cảm nhận rõ nhất trên hành trình từ thành phố đến Khu di tích lịch sử Tân Trào.

“Nếu như trước đây khi đường giao thông chưa được hoàn thiện, chúng tôi di chuyển từ thành phố tới Khu di tích lịch sử Tân Trào mất tới hơn 2 giờ đồng hồ. Nay cũng vẫn cung đường đó nhưng chỉ mất chưa tới 1 giờ là chúng tôi đã tới khu di tích”, chị Dung chia sẻ.

Một cung đường được rút ngắn không chỉ giúp việc đi lại thuận tiện hơn, mà còn mở thêm cơ hội kết nối những vùng quê với các điểm đến du lịch, đưa những giá trị văn hóa, cảnh quan và sản vật địa phương đến gần hơn với du khách.

Đó cũng là một phần trong bước chuyển của Tuyên Quang khi xây dựng nông thôn mới: từ mục tiêu “đạt chuẩn” sang nâng cao chất lượng, lấy hạ tầng làm nền tảng, phát huy văn hóa và khơi dậy những tiềm năng sẵn có để tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn.

Để du lịch nông thôn vươn xa, Tuyên Quang xác định hạ tầng giao thông là khâu đột phá. Những tuyến đường mới không chỉ rút ngắn khoảng cách, kết nối các điểm đến mà còn mở rộng không gian phát triển cho các vùng quê.

Cùng với cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ đã đưa vào vận hành, cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đang được tập trung thi công để sớm khai thác. Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn và tuyến kết nối du lịch Na Hang - Ba Bể cũng đang hình thành những hành lang giao thông thuận lợi, mở thêm cơ hội liên kết các điểm đến.

Đáng chú ý, tuyến đường gần 500 tỷ đồng kết nối Khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm với cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ vừa đưa vào sử dụng, tạo thêm trục kết nối trực tiếp với vùng du lịch trọng điểm, mở rộng dư địa phát triển thương mại, dịch vụ và nghỉ dưỡng.

Ở cơ sở, việc bê tông hóa đường giao thông nông thôn, đường nội đồng, mở rộng các tuyến liên xã, liên thôn tiếp tục được đẩy mạnh. Những con đường mới giúp các làng nghề, điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng ở vùng sâu, vùng xa thuận lợi hơn trong việc kết nối và đón khách.

Cùng với đầu tư hạ tầng, Tuyên Quang chú trọng huy động, lồng ghép các nguồn lực. Nghị quyết số 60/2026/NQ-HĐND ngày 28/8/2026 của HĐND tỉnh quy định phương án lồng ghép nguồn vốn giữa các Chương trình mục tiêu quốc gia và các chương trình, dự án khác, tạo thêm cơ sở để tập trung nguồn lực cho phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.

Từ di sản văn hóa đến sản phẩm du lịch

Hạ tầng mở đường, nhưng chính những giá trị sẵn có của mỗi vùng đất mới tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch nông thôn Tuyên Quang.

Là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, cách mạng và sở hữu kho tàng văn hóa đa dạng của nhiều dân tộc, Tuyên Quang có nguồn tài nguyên phong phú từ lễ hội, làn điệu dân ca, nghề thủ công đến các di tích lịch sử và cảnh quan thiên nhiên.

Trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, tỉnh xác định bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa gắn với du lịch là hướng đi trọng tâm, qua đó tạo sinh kế bền vững và nâng cao đời sống người dân.

Thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang đã ban hành kế hoạch hành động cụ thể. Ngành tập trung rà soát, đánh giá tiềm năng tại các địa phương để xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm.

Điểm đáng chú ý là các sản phẩm du lịch đặc trưng được kết nối với di sản văn hóa, cảnh quan làng quê, làng nghề truyền thống và sản phẩm OCOP địa phương.

Tuyên Quang đã hình thành nhiều vùng chuyên canh cây ăn quả như bưởi Soạn Mê, cam sành Hàm Yên; các vùng chè đặc sản như chè Shan tuyết Na Hang, chè Mỹ Bằng; cùng các mô hình chăn nuôi gia súc và phát triển kinh tế rừng bền vững, trong đó có trồng rừng FSC.

Nhiều sản phẩm nông sản đặc trưng của các xã được chuẩn hóa, chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao. Nông dân tích cực tham gia chuyển đổi số, đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Cùng với đó, hệ thống cơ sở dữ liệu số, bản đồ du lịch số, bảo tàng số và các nền tảng truyền thông hiện đại được đẩy mạnh, góp phần đưa hình ảnh miền quê Tuyên Quang tiếp cận sâu rộng hơn với du khách trong và ngoài nước.

Khi người dân trở thành chủ thể của lễ hội

Một trong những minh chứng rõ nét cho sự kết nối giữa văn hóa và du lịch ở Tuyên Quang là Lễ hội Thành Tuyên - sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một lễ hội Trung thu thông thường.

Sức hút của Thành Tuyên không chỉ đến từ những mô hình đèn khổng lồ rực rỡ, mà còn từ sự tham gia chủ động, sáng tạo của người dân - những chủ thể thực sự của lễ hội.

Lễ hội từng được xác lập 3 kỷ lục Guinness Việt Nam năm 2025, gồm Đêm hội Trung thu có nhiều mô hình đèn lớn nhất, mâm cỗ Trung thu lớn nhất và cặp đèn kéo quân lớn nhất.

Đến mùa lễ hội năm 2026, điểm nhấn tiếp tục là màn diễn diễu của 40 mô hình đèn khổng lồ được chọn lọc từ 137 sản phẩm của các phường trung tâm cùng 5 mô hình lớn từ nhà tài trợ.

Ông Nguyễn Văn Hòa, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, ngành Du lịch Tuyên Quang đã tăng cường, đổi mới công tác truyền thông, quảng bá các hoạt động của lễ hội đến nhân dân và du khách trong, ngoài nước, qua đó giúp người dân và du khách chủ động bố trí thời gian tham dự.

Cùng với công tác tuyên truyền, các cơ quan chuyên môn phối hợp với cơ sở lưu trú, nhà hàng, cơ sở kinh doanh dịch vụ văn hóa chuẩn bị các điều kiện phục vụ lễ hội; chú trọng bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và chất lượng phục vụ du khách.

Các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch được yêu cầu niêm yết công khai giá, không tăng giá bất hợp lý trước, trong và sau thời gian diễn ra lễ hội. Sự kết hợp này giúp kéo dài thời gian lưu trú và đa dạng hóa trải nghiệm cho du khách.

Giữ hồn quê trong hành trình xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới ở Tuyên Quang không đồng nghĩa với việc đánh đổi những giá trị truyền thống. Ngược lại, quá trình này đang gắn với phục dựng, bảo tồn các làn điệu dân ca như Sình ca, Hát Then, Páo định; các nghề thủ công truyền thống và lễ hội dân gian của đồng bào các dân tộc Tày, Dao, Mông, Cao Lan...

Từ những lợi thế ấy, các mô hình du lịch cộng đồng (homestay) từng bước phát triển. Nhiều vùng quê như Lâm Bình, Na Hang, Tân Trào (Sơn Dương)... đã khai thác cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa để hình thành các điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, thu hút du khách trong và ngoài nước, mang lại nguồn thu nhập cho người dân.

Cùng với phát triển sản phẩm du lịch - văn hóa, công tác quản lý và đầu tư công tiếp tục được chỉ đạo sát sao. Tại cuộc họp ngày 7/8/2026 đánh giá kết quả thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, lãnh đạo UBND tỉnh Tuyên Quang nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn đầu tư công, phấn đấu đạt 100% kế hoạch theo các mốc tiến độ đề ra.

Sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, cùng việc tháo gỡ khó khăn về vốn và cơ sở hạ tầng như hệ thống điện lưới, đường giao thông, thủy lợi, là những điều kiện quan trọng để các xã nông thôn mới tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, phục vụ phát triển kinh tế.

Từ những con đường được mở rộng, những vùng quê được kết nối thuận lợi hơn, đến những lễ hội, làn điệu dân ca, làng nghề và sản phẩm nông nghiệp được đánh thức giá trị, Tuyên Quang đang tạo nên một diện mạo mới cho nông thôn.

Ở đó, hạ tầng giao thông đóng vai trò mở đường; văn hóa tạo bản sắc; còn người dân là chủ thể tham gia và thụ hưởng từ quá trình phát triển.

Sự kết hợp giữa xây dựng nông thôn mới, đầu tư hạ tầng và phát huy các giá trị văn hóa, du lịch đang mở ra hướng đi cho phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, đồng thời góp phần để những vùng quê Tuyên Quang ngày càng giàu đẹp, văn minh mà vẫn giữ được bản sắc riêng.