Vào hè, cẩn trọng với nhiều bệnh lây nhiễm

Gia tăng bệnh nhi mắc tay chân miệng

Với các dấu hiệu sốt cao 39°C, ngủ kém, rét run, niêm mạc họng loét đỏ, mạch nhanh 160 lần/phút kèm các cơn giật mình, bé N.P.M (3 tuổi, trú tại Long Biên, Hà Nội) được chẩn đoán mắc tay chân miệng độ 2A với chủng virus EV71, phải nhập viện điều trị tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

BS Trần Thùy Linh cho biết, xét nghiệm máu bé M ghi nhận các chỉ số viêm tăng rõ rệt, báo hiệu phản ứng viêm toàn thân khi bệnh tay chân miệng đang diễn tiến nặng hơn, đặc biệt trong các trường hợp nhiễm EV71.

Bên cạnh đó, hình ảnh X-quang ngực cho thấy tăng đậm các dải phế quản hai bên, phù hợp với viêm phế quản cấp. Kết hợp giữa nhiễm virus độc lực cao và bội nhiễm đường hô hấp khiến trẻ đối mặt nguy cơ suy hô hấp, phù phổi cấp hoặc biến chứng thần kinh như viêm não, viêm màng não… Vì vậy, bé M được theo dõi sát sao nhằm phát hiện sớm nếu bệnh chuyển nặng.

Tại đây, các bác sĩ cũng tiếp nhận điều trị cho bé trai 13 tháng tuổi, người nổi nhiều nốt ban, sốt trên 39°C, quấy khóc, ăn uống kém, họng đỏ với nhiều vết loét. Kết quả xét nghiệm cho thấy trẻ dương tính với chủng virus EV71, chẩn đoán độ 2A, chỉ định nhập viện theo dõi nguy cơ biến chứng thần kinh.

Tương tự là bé trai 18 tháng, sốt cao 2 ngày trên 38°C. Bé có nốt đỏ rải rác trên da chân tay, bụng, mông, họng đỏ. Bé cũng được chẩn đoán theo dõi bệnh tay chân miệng và các biến chứng thần kinh.

Tại nhiều bệnh viện khác ở Hà Nội cũng ghi nhập số trẻ nhập viện điều trị tay chân miệng tăng cao trong thời gian vừa qua.

Các bác sĩ tại Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, số ca tay chân miệng cao hơn so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là thời điểm vào mùa của bệnh, tiềm ẩn nguy cơ tăng nặng.

Phát hiện điều trị kịp thời, hạn chế lây lan

Theo TS.BS Trần Trang Anh, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là các virus thuộc nhóm Enterovirus, trong đó phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71).

Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh như nước bọt, dịch từ các nốt phỏng hoặc phân. Chính vì vậy, môi trường nhà trẻ, trường học là nơi dễ bùng phát dịch nếu không có biện pháp kiểm soát tốt.

Nếu ở Hà Nội, từ đầu năm đến nay ghi nhận khoảng 1.600 trẻ mắc tay chân miệng thì tại TP.HCM, có hơn 10 nghìn trẻ nhiễm bệnh, trong đó có nhiều trẻ biến chứng nặng.

Nhận định về diễn biến phức tạp của dịch tay chân miệng, ông Võ Hải Sơn, Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh Bộ Y tế cho hay, cả nước ghi nhận khoảng 26.000 trường hợp mắc và 8 trường hợp tử vong vì biến chứng tay chân miệng, hơn 70% tập trung tại khu vực phía Nam. Cao điểm của dịch thường diễn ra vào các tháng 3-5 và 9-10 hằng năm.

Hiện nay, ngành y tế đang kết hợp nhiều kênh để phát hiện sớm ca bệnh; đồng thời, phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục và chính quyền địa phương để phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ, hướng dẫn xử trí kịp thời và hạn chế lây lan.

Tại các cơ sở điều trị, những trường hợp có dấu hiệu chuyển nặng được theo dõi sát và được hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên nhằm cấp cứu, điều trị kịp thời, hạn chế tối đa trường hợp tử vong.

Không chủ quan với viêm não mô cầu

Thông tin từ Bộ Y tế, những tháng đầu năm cả nước ghi nhận 24 ca mắc bệnh não mô cầu, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó đã có 4 ca tử vong; nhóm dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số ca.

Mới đây, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM vừa thông tin một bệnh nhân 2 tuổi nhập viện trong tình trạng nặng sau 1 ngày khởi phát bệnh. Bệnh nhân được chẩn đoán mắc viêm màng não do não mô cầu thể tối cấp, dù điều trị tích cực nhưng không qua khỏi.

TS.BS Nguyễn Văn Dũng, Phó viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai nhận định: Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, thường cư trú ở vùng hầu họng và lây qua đường giọt bắn.

Bệnh dễ xuất hiện tại các khu vực đông người như ký túc xá, khu tập thể, trường học… Bệnh còn được mệnh danh "sát thủ 24 giờ" bởi tốc độ tiến triển rất nhanh. Ban đầu, người bệnh có thể chỉ sốt, mệt mỏi, đau đầu giống cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, chỉ trong vài giờ, vi khuẩn có thể gây nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm trùng, viêm màng não mủ và dẫn đến tử vong.

Nhiều trường hợp diễn biến nặng rất nhanh, không kịp xử trí nếu không được phát hiện sớm. Ngay cả khi qua khỏi, người bệnh vẫn có thể đối mặt với các di chứng nặng nề như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

Theo BS Dũng, tỷ lệ người mang vi khuẩn không triệu chứng dao động từ 5-20%, cao nhất ở lứa tuổi thanh thiếu niên (23,7%). Đây là "ổ chứa" âm thầm nhưng nguy hiểm, có thể làm lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.

Đáng lo ngại là nhiều người không biết mình đang mang mầm bệnh. Do lây qua đường hô hấp, bệnh có thể bùng phát nhanh trong cộng đồng nếu không được kiểm soát tốt.

"Não mô cầu là bệnh không phổ biến nhưng rất nguy hiểm. Chỉ cần chậm trễ vài giờ, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Chủ động tiêm phòng và nhận biết sớm dấu hiệu là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và gia đình", ông Dũng khuyến cáo.