Vụ ''công ty bảo hiểm phải bồi thường cho chủ xe bán tải bị cháy'' trở thành án lệ

TAND Tối cao vừa công bố 8 án lệ đã được Hội đồng thẩm phán thông qua để tòa án các cấp nghiên cứu, áp dụng trong quá trình xét xử kể từ ngày 1/7/2026.

Một trong những án lệ được dư luận quan tâm liên quan đến vụ tranh chấp hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới giữa nguyên đơn là ông Vương Ngọc A (ở TP Đà Nẵng) và bị đơn là Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm H.

Nội dung vụ việc cho thấy, tháng 12/2018, ông A ký hợp đồng bảo hiểm xe ô tô bán tải Ford Ranger biển số 92C với Công ty Bảo hiểm H thuộc tổng công ty cổ phần bảo hiểm nêu trên. Số tiền bảo hiểm vật chất xe giá trị thực tế là 650 triệu đồng với phí bảo hiểm hơn 9,9 triệu đồng.

Rạng sáng 16/7/2019, chiếc xe đang đậu trong bãi đỗ gần nhà ông A thì bốc cháy ở phần đầu ô tô. Hỏa hoạn không gây thiệt hại về người nhưng khiến đầu xe và khoang động cơ bị hư hỏng.

Ngay sau khi xe bị cháy, ông A liên hệ với Công ty bảo hiểm H và được nhân viên công ty đến giám định hiện trường, hướng dẫn ghi lời khai ban đầu.

Quá trình giải quyết, cơ quan CSĐT Công an huyện Núi Thành (cũ) đã khởi tố vụ án hình sự về tội Hủy hoại tài sản. Sau thời gian điều tra, cảnh sát không thể xác định được người đốt xe nên tạm đình chỉ điều tra vụ án.

Trong khi đó, Công ty Bảo hiểm H yêu cầu phải có kết luận chính thức về thủ phạm thì mới tiến hành bồi thường. Sau đó, A khởi kiện vụ việc ra tòa án để yêu cầu phía bảo hiểm bồi thường 650 triệu đồng kèm tiền lãi trả chậm và phí giám định.

Phía công ty bảo hiểm lập luận, chiếc xe bị cháy là do có sự tác động từ bên ngoài, có dấu hiệu bị phá hoại nhưng công an chưa tìm ra hung thủ. Trong khi đó, xe cháy không phải do thiên tai hay tai nạn bất ngờ, nên không thuộc phạm vi được bảo hiểm.

Ngày 9/11/2022, TAND huyện Núi Thành (cũ) xét xử và tuyên buộc Tổng công ty Cổ phần bảo hiểm H bồi thường cho phía ông A 650 triệu đồng và tiền lãi trả chậm là hơn 199 triệu đồng. Đồng thời, buộc bảo hiểm phải trả lại cho chủ xe phí giám định 27,5 triệu đồng.

Đến ngày 26/8/2023, do phía bảo hiểm kháng cáo nên TAND tỉnh Quảng Nam (cũ) xét xử phúc thẩm. Hội đồng xét xử nhận định, sau khi công an khởi tố vụ án hình sự, do chưa tìm ra thủ phạm nên công an tỉnh ra quyết định tạm đình chỉ điều tra.

Đến nay, cơ quan điều tra chưa có kết luận điều tra và chưa tìm ra ai là người đốt xe nên không có cơ sở xác định có hay không hành vi cố ý gây thiệt hại cho chiếc xe bán tải. 

Ngoài ra, theo Luật Kinh doanh bảo hiểm, quyền lợi của Công ty Bảo hiểm H luôn được bảo đảm ngay cả trường hợp sau khi chi trả tiền bồi thường cho ông A mà cơ quan điều tra kết luận, xác định được người thứ ba hay chính ông A có lỗi khiến xe bị cháy.

Do đó, tòa phúc thẩm kết luận, trường hợp của ông A không thuộc tình huống loại trừ bảo hiểm, theo khoản 1 Điều 13 Quy tắc số 80. Đồng thời, tòa buộc Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm H bồi thường cho chủ xe bán tải bị cháy tổng số tiền hơn 836 triệu đồng.

Tòa cũng nêu trong bản án, theo Luật Kinh doanh bảo hiểm thì sau khi trả tiền bồi thường cho ông A, Công ty Bảo hiểm H có quyền bảo lưu quyền khiếu nại và đòi người thứ ba (thủ phạm gây ra vụ cháy xe) bồi hoàn lại số tiền.