Xã Đan Phượng: Một miền quê đáng sống từ mô hình nông thôn mới

Khi chuyển đổi số lan tỏa đến từng thôn

Những ngày giữa tháng 9, không khí thi đua chuyển đổi số đang lan tỏa tại các thôn, khu dân cư ở Đan Phượng. Từ "Cuộc đua luyện AI" đến những mô hình thanh toán không dùng tiền mặt, "Thôn số"… công nghệ đang dần hiện diện trong công việc và đời sống thường nhật.

Trong 20 ngày liên tục, xã Đan Phượng triển khai phong trào thi đua cao điểm phát triển nhân lực số "Cuộc đua luyện AI" năm 2026. Không khí thi đua hướng tới mục tiêu khá cụ thể: Nâng cao nhận thức, kỹ năng số và khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc, từng bước hình thành đội ngũ nhân lực số chủ động, sáng tạo.

Đây là một trong những hoạt động nằm trong dòng chảy chuyển đổi số đang được đẩy mạnh tại địa phương. Với phương châm "cầm tay chỉ việc, đi từng cơ sở", các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số được triển khai gắn với những nhu cầu rất gần với đời sống.

Tại chợ Phùng, mô hình "Chợ số không dùng tiền mặt" được triển khai, hỗ trợ tiểu thương tạo tài khoản, in mã QR miễn phí, làm quen với phương thức thanh toán an toàn, minh bạch. Ở khu vực Vệ Lăng - Cây Sung, "Tuyến đường số thanh toán không dùng tiền mặt" được kết hợp với "Tuyến đường bảo đảm an toàn thực phẩm", đưa những tiện ích số vào hoạt động mua bán hằng ngày.

Không chỉ dừng ở thanh toán, Đan Phượng đang thử nghiệm những cách thức mới để kết nối chính quyền với người dân. Mô hình "Thôn số" được tích hợp trên nền tảng Công dân Thủ đô số iHanoi. Đến nay, xã đã ra mắt nhóm cộng đồng chính thức cho 12 thôn trên ứng dụng.

Thông qua những nhóm cộng đồng này, thông tin, chính sách của chính quyền được truyền tải nhanh hơn, đồng thời người dân có thêm một kênh phản ánh, trao đổi trực tuyến.

Trong công tác điều hành, xã vận hành nền tảng không gian làm việc số Hanoiwork và hệ thống quản trị thực thi nhiệm vụ gắn với KPI/OKR. Các Tổ kiến tạo tri thức số cũng hướng dẫn người dân tiếp cận những nền tảng học kỹ năng trực tuyến mở.

Chuyển đổi số vì thế không còn là câu chuyện của riêng cơ quan công quyền. Từ trụ sở đến chợ, từ cán bộ đến tiểu thương, từ các nhóm cộng đồng đến từng hộ dân, một nhịp chuyển động mới đang hình thành.

Cũng từ nền tảng ấy, UBND xã Đan Phượng đang lấy ý kiến dự thảo kế hoạch phát động phong trào thi đua "Đan Phượng - miền quê đáng sống". Phong trào dự kiến được triển khai đồng bộ tại 12 thôn, tập trung vào những việc thiết thực như tổng vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan, trồng và chăm sóc cây xanh, đường hoa, xây dựng các tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp, giữ gìn an ninh trật tự, phân loại rác tại nguồn.

Phó chủ tịch UBND xã Đan Phượng Nguyễn Thị Quỳnh Lâm nhấn mạnh, phong trào "Đan Phượng - miền quê đáng sống" không chỉ tiếp nối cuộc thi "Giữ gìn thôn sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn - thông minh", mà còn nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân cùng chung tay xây dựng quê hương văn minh, hiện đại, đáng sống.

Trước khi triển khai chính thức, xã đã lấy ý kiến các phòng, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội và các thôn để hoàn thiện tiêu chí, tạo sự đồng thuận.

Điểm đáng chú ý là những mục tiêu lớn đang được cụ thể hóa bằng những việc rất nhỏ, rất gần với đời sống. Và phía sau mỗi phong trào là câu chuyện về cách người dân cùng tham gia tạo dựng quê hương.

Từ sinh kế bền vững đến giá trị của quê hương

Đan Phượng có bề dày lịch sử, văn hóa và truyền thống lao động cần cù, sáng tạo. Đây cũng là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, gắn với phong trào "Ba đảm đang".

Ngày nay, lợi thế vị trí và hệ thống giao thông, với các tuyến đường liên xã, đường tỉnh và quốc lộ 32, đang tạo thêm động lực cho địa phương phát triển kinh tế - xã hội. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó công nghiệp - xây dựng là trọng tâm, thương mại - dịch vụ là động lực và nông nghiệp tiếp tục là nền tảng ổn định.

Trong bức tranh ấy, nông nghiệp Đan Phượng đang có một cách đi riêng: Giảm dần sản xuất manh mún, chú trọng chất lượng, ứng dụng khoa học kỹ thuật và nâng giá trị nông sản.

Quá trình đô thị hóa nhanh khiến diện tích đất nông nghiệp dần thu hẹp, nhường chỗ cho công nghiệp, dịch vụ, làng nghề, giao thông và các công trình hạ tầng. Vì vậy, bài toán với người nông dân không chỉ là giữ đất mà còn phải làm cho mỗi diện tích canh tác tạo ra giá trị cao hơn.

Câu chuyện của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ rau hữu cơ ứng dụng công nghệ cao Cuối Quý là một ví dụ. Năm 2018, chị Đặng Thị Cuối đã đứng ra thành lập HTX rau công nghệ cao Cuối Quý (trụ sở số 43 đường Đoài Khê, xã Đan Phượng) với 10 thành viên.

Từ những diện tích sản xuất ban đầu, HTX mạnh dạn đầu tư nhà lưới, kho lạnh, hệ thống tưới, cải tạo đất và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật. Đến nay, HTX có hơn 4.400m² nhà lưới, 50m² kho lạnh để bảo quản rau, củ, quả; đồng thời thường xuyên xử lý giá thể đất nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Đáng chú ý, HTX đã áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, từng bước minh bạch quá trình sản xuất và tạo thêm niềm tin cho người tiêu dùng. Việc tham gia các chương trình, hội chợ nông sản chất lượng cao cũng mở rộng cơ hội đưa sản phẩm đến thị trường.

Từ một nhóm người cùng làm nông nghiệp, HTX trở thành mô hình liên kết sản xuất, tạo việc làm và nâng giá trị nông sản ngay trên quê hương.

Không chỉ có rau hữu cơ, Đan Phượng còn có thế mạnh về các làng nghề sản xuất đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ. Hiện trên địa bàn có 7 khu làng nghề tập trung, tiêu biểu như làng nghề Đan Phượng, Song Phượng.

Tại làng gỗ Đại Phùng, những xưởng sản xuất vẫn đỏ lửa, tiếng máy và mùi gỗ quyện vào nhịp sống làng quê. Nghề truyền thống vừa tạo việc làm, thu nhập, vừa giữ lại một phần bản sắc của vùng đất.

Anh Tạ Tuấn Hưng, người làm nghề tại cụm 6, làng gỗ Đại Phùng, phấn khởi cho biết nghề mộc đã gắn bó với gia đình và người dân nơi đây qua nhiều thế hệ. Những năm gần đây, việc đầu tư máy móc giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Điều anh mong muốn là làng nghề tiếp tục phát triển ổn định, để người dân có thể sống được bằng nghề ngay trên quê hương mình.

Đó cũng chính là một trong những nền tảng của một miền quê đáng sống: người dân có việc làm, có thu nhập và có cơ hội phát triển ngay tại nơi mình sinh ra.

Góp sức dựng nên miền quê sáng - xanh - sạch - đẹp

Nếu kinh tế tạo ra nguồn lực thì môi trường và cảnh quan tạo nên chất lượng sống. Tại Đan Phượng, những tuyến giao thông nông thôn được đầu tư, mở rộng, nhựa hóa đồng bộ với hệ thống tiêu thoát nước, cây xanh. Nhiều tuyến đường được trồng hoa, vẽ tranh bích họa, tạo những điểm nhấn mới cho không gian làng quê.

Trong 6 tháng đầu năm, các thôn trên địa bàn xã đã tổ chức hơn 800 buổi ra quân tổng vệ sinh môi trường. Các mô hình "Ngôi nhà của pin", "Trạm rác xanh - văn minh" tiếp tục được duy trì; người dân đầu tư hơn 900 thùng rác có nắp đậy. 100% rác thải sinh hoạt được thu gom, vận chuyển trong ngày.

Cùng với đó, các thôn chỉnh trang cảnh quan, cải tạo ao môi trường, xây dựng những công trình tạo điểm nhấn; trồng mới hơn 500m² hoa và thảm cỏ, vẽ 120m² tranh bích họa, quét vôi, sơn sửa 1.260m² tường rào. Khoảng 250 triệu đồng nguồn xã hội hóa cũng được huy động để chỉnh trang các công trình công cộng.

Những con số ấy cho thấy sức dân đang trở thành nguồn lực quan trọng để thay đổi diện mạo quê hương.

Song hành với phong trào "Đan Phượng - miền quê đáng sống", địa phương cũng phát động phong trào "Tôi yêu Đan Phượng", hướng tới xây dựng môi trường sống sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn - thông minh.

Một miền quê đáng sống không chỉ có đường mới, nhà mới hay những công trình khang trang. Đó phải là nơi người dân có sinh kế ổn định, nông sản có giá trị, nghề truyền thống được tiếp nối, môi trường được gìn giữ và người dân có tiếng nói trong những công việc liên quan trực tiếp đến cuộc sống của mình.

Đan Phượng đang từng bước tạo dựng những nền tảng ấy. Quan trọng hơn, trong hành trình đó, người dân không đứng ngoài thành quả của nông thôn mới mà đang trực tiếp góp sức tạo nên diện mạo quê hương.

Từ những cánh đồng rau đến xưởng mộc, từ chợ Phùng đến các nhóm "Thôn số", từ những tuyến đường hoa đến các buổi ra quân vệ sinh môi trường, một nhịp sống mới đang lan tỏa.

Đó là nhịp sống của một miền quê đang chuyển mình: giàu hơn trong sinh kế, xanh hơn trong không gian sống, hiện đại hơn trong cách vận hành và gắn kết hơn từ chính cộng đồng.