Xử nghiêm xe ghép, xe tiện chuyến trá hình

Điều này tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm soát điều kiện an toàn kỹ thuật, trách nhiệm khi xảy ra tai nạn hoặc tranh chấp.

Từ tiện chuyến đến kinh doanh trá hình

Chị Lã Thị Hằng, ở khu tập thể Thanh Xuân Bắc, phường Thanh Xuân, Hà Nội cho biết, khoảng 5 năm nay, chị thường tìm xe ghép qua các hội, nhóm trên mạng xã hội để về quê theo tuyến Hà Nội - Yên Bái. "Hình thức này thuận tiện nhờ giá cả phù hợp, đón trả tận nơi, nhất là với gia đình có người già và trẻ nhỏ", chị Hằng cho hay.

Tuy nhiên, gần đây, chị nhận thấy nhiều nhóm xe ghép hoạt động như đầu mối kinh doanh vận tải. Xe chờ gom khách, kết hợp nhận hàng hóa, chạy lòng vòng đón người khiến hành trình kéo dài, trong khi cước phí ngày càng cao.

Theo anh Nguyễn Trung Thành, tài xế xe gia đình chuyên tuyến Hà Nội - Phú Thọ - Lào Cai, xe tiện chuyến ban đầu xuất phát từ nhu cầu nhận chở thêm người cùng hành trình để chia sẻ chi phí nhiên liệu. Sau đó, mô hình phát triển thành các nhóm kết nối khách, phân chia chuyến và tổ chức nhiều phương tiện hoạt động thường xuyên.

Vấn đề đáng nói là một số chủ xe đã thuê tài xế, nhận khách liên tục, thu tiền từng người nhưng phương tiện vẫn mang biển số nền trắng, không đăng ký kinh doanh vận tải (chuyển sang biển màu vàng) theo quy định.

Việc đặt xe chủ yếu diễn ra qua số điện thoại hoặc mạng xã hội. Hành khách thường không nắm rõ thông tin về chủ thể vận chuyển, điều kiện phương tiện và trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Trên các hội, nhóm, nhiều người phản ánh tình trạng tăng giá bất ngờ, hủy chuyến sát giờ, đón trả sai địa điểm hoặc tài xế điều khiển xe thiếu an toàn.

Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ, nguyên cán bộ xử lý vi phạm thuộc Phòng CSGT Công an TP Hà Nội cho biết, không chỉ xe ghép, một bộ phận xe hợp đồng, xe limousine cũng có dấu hiệu hoạt động sai bản chất loại hình đăng ký. Có doanh nghiệp bán vé lẻ, gom khách và tổ chức chuyến chạy thường xuyên theo lịch trình định sẵn, gây cạnh tranh thiếu bình đẳng với vận tải tuyến cố định.

Xử lý nhiều trường hợp vi phạm

Ngày 19/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 238/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, bổ sung chế tài đối với hành vi sử dụng ô tô không kinh doanh vận tải hành khách để chở người có thu tiền.

Theo đó, người điều khiển ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền, ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ để chở người trên xe sẽ bị phạt tiền từ 12-14 triệu đồng, trừ 6 điểm giấy phép lái xe.

Luật sư Đoàn Trung Hiếu, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, quy định mới tạo thêm căn cứ xử lý hành vi sử dụng phương tiện cá nhân để chở khách thu tiền nhưng không đáp ứng điều kiện kinh doanh vận tải. Phạm vi xử lý không chỉ bao gồm việc trực tiếp thu tiền mà còn đề cập hành vi ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ để chở người.

Ngay sau khi Nghị định 238 có hiệu lực, Cục CSGT đã chỉ đạo lực lượng CSGT trên toàn quốc tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm. Từ ngày 15/8 đến giữa tháng 9, lực lượng chức năng tại nhiều địa phương đã phát hiện, xử lý hơn 10 trường hợp.

Điển hình, chiều 25/9, Đội CSGT số 4, Phòng CSGT TP Bắc Ninh kiểm tra ô tô biển số nền trắng 12A-314.xx lưu thông trên cao tốc Hà Nội - Bắc Giang. Trên xe có 4 hành khách, tổng số tiền thu là 200.000 đồng, cùng nhiều hàng hóa. Tài xế bị lập biên bản xử phạt 13 triệu đồng và trừ 6 điểm giấy phép lái xe.

Ngày 10/10, tổ công tác Đội CSGT số 2, Phòng CSGT Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục phát hiện, lập biên bản đối với tài xế T.T.A, trú tại phường Trúc Lâm, về hành vi điều khiển ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền.

Ứng dụng công nghệ để giám sát

Tại Hà Nội, đại diện Phòng CSGT Công an thành phố cho biết, các đội địa bàn thường xuyên tuần tra lưu động, tập trung kiểm tra xe khách tuyến cố định, xe hợp đồng, xe limousine và ô tô con có dấu hiệu ghép tiện chuyến tại các tuyến trọng điểm, bến xe, nhà ga. Một số tài xế bị phát hiện cho biết họ trả phí hằng tháng cho đầu mối trực tổng đài để nhận thông tin, đón khách đi từ Hà Nội đến các tỉnh lân cận.

Thực tế này khiến công tác phát hiện vi phạm gặp khó khăn. Việc đặt chỗ diễn ra trên mạng, còn phương tiện chỉ bộc lộ dấu hiệu khi đang vận chuyển khách. Nếu chỉ kiểm tra tại bến xe hoặc điểm đón trả tập trung, lực lượng chức năng có thể bỏ lọt các chuyến xe đón khách tại nhà hoặc dọc hành trình.

Do đó, ngoài tuần tra trực tiếp, CSGT sẽ tăng cường xác minh thông tin từ các hội, nhóm quảng cáo, đầu mối nhận đặt chỗ và dấu hiệu tổ chức vận chuyển thường xuyên.

Theo ông Nguyễn Công Hùng, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, tình trạng xe cá nhân tham gia kinh doanh mà không chuyển sang biển vàng tạo ra cạnh tranh thiếu bình đẳng.

"Nghị định 238 ra đời là bước đi cần thiết nhưng chưa giải quyết triệt để bất cập. Một số xe hợp đồng, xe limousine vẫn hoạt động như vận tải tuyến cố định, thậm chí sử dụng xe trung chuyển biển trắng để đưa đón khách. Vì vậy, cần tăng cường giám sát, ứng dụng công nghệ để nhận diện phương tiện kinh doanh và bảo đảm các loại hình vận tải tuân thủ cùng một mặt bằng pháp lý", ông Hùng đề xuất.