Yêu cầu trang bị kỹ năng AI càng đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam đang thiếu nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực này.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, AI không còn đơn thuần là một công cụ hỗ trợ mà đang trở thành một trong những yếu tố tác động tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong quá trình khai thác công nghệ này, nguồn nhân lực và phát triển AI có trách nhiệm được xác định là những thách thức đáng chú ý.
Tại một diễn đàn được Bộ KH&CN tổ chức, PGS.TS Nguyễn Xuân Hoài, Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo, cho biết nguồn nhân lực AI hàng năm mới đáp ứng khoảng 10% nhu cầu tuyển dụng. Trong khoảng 55.000 sinh viên công nghệ thông tin tốt nghiệp mỗi năm, khoảng 30% có thể làm các công việc liên quan tới AI.
Khả năng giao tiếp tốt giúp người lao động giải thích rõ kết quả do AI hỗ trợ tạo ra, phối hợp với các nhóm khác và chuyển những vấn đề công nghệ phức tạp thành kết quả kinh doanh có thể ứng dụng trong thực tế.
Khoảng trống hiện nay không chỉ nằm ở số lượng kỹ sư. Trong định hướng phát triển nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cơ quan quản lý cũng đánh giá Việt Nam còn thiếu nghiêm trọng nhân lực chất lượng cao và chuyên gia đầu ngành trong các công nghệ mũi nhọn như AI, bán dẫn, dữ liệu lớn và an toàn thông tin.
Điều này cho thấy bài toán nhân lực AI đang diễn ra trên hai tầng. Một mặt, Việt Nam cần đội ngũ chuyên gia có khả năng nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi. Mặt khác, lực lượng lao động rộng hơn cũng cần được trang bị năng lực sử dụng AI trong công việc hàng ngày.
Ở tầng thứ hai, những kỹ năng như đặt câu lệnh, hiểu giới hạn của AI, phân tích dữ liệu hay tự động hóa mới chỉ là một phần. Khi AI tham gia ngày càng sâu vào quá trình xử lý thông tin và ra quyết định, khả năng kiểm chứng kết quả, bảo vệ dữ liệu, nhận diện thiên lệch và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm do AI hỗ trợ tạo ra cũng trở thành năng lực nghề nghiệp.
Nói cách khác, khoảng cách nhân lực trong kỷ nguyên AI không chỉ là khoảng cách giữa người biết và không biết công nghệ, mà ngày càng nằm ở khả năng sử dụng AI một cách hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm.
Theo Analytics Insight, khi trí tuệ nhân tạo ngày càng được tích hợp vào môi trường làm việc, năng lực sử dụng AI đang trở thành một kỹ năng quan trọng đối với người lao động. Các chuyên gia AI đã đưa ra 7 nhóm kỹ năng AI cần thiết cho môi trường làm việc hiện đại, từ sử dụng công cụ đến kiểm chứng và chuyển kết quả của AI thành giá trị thực tế.
7 kỹ năng AI cần có trong môi trường làm việc
1. Kỹ thuật tạo lời nhắc (Prompt Engineering): Biết đặt câu hỏi, viết yêu cầu rõ ràng và cụ thể để AI tạo ra kết quả chính xác, phù hợp với công việc.
2. Hiểu biết về AI: Nắm được cách AI hoạt động để lựa chọn đúng công cụ, đánh giá đầu ra và sử dụng AI có trách nhiệm.
3. Phân tích dữ liệu: Sử dụng AI để phát hiện mẫu, diễn giải dữ liệu, tạo thông tin chuyên sâu và hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn.
4. Tự động hóa bằng AI: Ứng dụng AI vào các tác vụ lặp lại, kết nối công cụ và quy trình nhằm giảm thao tác thủ công, tăng năng suất.
5. Tư duy phản biện: Không mặc nhiên tin vào AI; biết kiểm chứng thông tin, phát hiện lỗi, chất vấn giả định và sử dụng phán đoán của con người.
6. Đạo đức AI: Nhận thức các vấn đề về quyền riêng tư, thiên vị thuật toán, tính minh bạch, bảo mật và trách nhiệm khi sử dụng AI.
7. Giao tiếp về AI: Có khả năng giải thích kết quả do AI tạo ra, phối hợp với các nhóm và chuyển những vấn đề công nghệ phức tạp thành giá trị kinh doanh dễ hiểu.
Điểm đáng chú ý: Danh sách cho thấy năng lực AI trong môi trường làm việc không chỉ là biết dùng công cụ. Ba nhóm năng lực ngày càng quan trọng là biết khai thác AI – biết kiểm chứng AI – biết sử dụng AI có trách nhiệm.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận