Bí thư Trần Lưu Quang: TP.HCM sẽ lập cơ quan nghiên cứu phát triển trực thuộc Thành ủy

Phát biểu kết luận tại hội nghị sơ kết một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp diễn ra sáng 28/5, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đánh giá cao nỗ lực của 168 xã, phường, đặc khu cùng các sở, ngành trong quá trình vận hành mô hình mới thời gian qua.

Theo ông Trần Lưu Quang, việc chuyển đổi từ mô hình chính quyền địa phương ba cấp sang hai cấp sau hàng chục năm vận hành là bước thay đổi rất lớn, mang tính cách mạng nên không tránh khỏi những băn khoăn, áp lực và ý kiến khác nhau trong quá trình thực hiện.

Trong bối cảnh mới, Bí thư Thành ủy TP.HCM cho rằng đội ngũ cán bộ cần thay đổi tư duy, cách làm và phương thức vận hành để phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay. Điều quan trọng là phải nhìn nhận đúng thực tế, đánh giá rõ những mặt làm được và chưa làm được để có giải pháp điều chỉnh phù hợp hơn trong thời gian tới.

Ông nhấn mạnh TP.HCM cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển. Theo đó, thay vì chỉ tập trung kiểm soát, bộ máy cần quan tâm nhiều hơn đến nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và cán bộ cơ sở để đồng hành, hỗ trợ hiệu quả.

"Phải chuyển từ tư duy xin - cho sang tự chủ, tự chịu trách nhiệm nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát quyền lực", Bí thư Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh.

Liên quan đến tổ chức bộ máy, ông Trần Lưu Quang cho biết, TP sẽ thành lập thêm hai Đảng bộ mới thuộc khối đại học và khối cơ quan y tế nhằm giảm tải cho Đảng bộ UBND TP.HCM. Đây đều là những đơn vị có số lượng đảng viên lớn, tập trung nguồn nhân lực chất lượng cao và nhiều chuyên gia đầu ngành.

Đáng chú ý, TP.HCM cũng dự kiến thành lập cơ quan nghiên cứu phát triển trực thuộc Ban Thường vụ Thành ủy ngay trong tháng 7 tới. Cơ quan này dự kiến có khoảng 30-40 nhân sự nhưng không làm tăng thêm biên chế.

Theo Bí thư Thành ủy TP.HCM, người đứng đầu hoặc trưởng ban chỉ đạo cơ quan này sẽ do Bí thư Thành ủy đảm nhiệm, với chức năng nghiên cứu, tham mưu và đề xuất các định hướng phát triển cho TP.

Một số cán bộ chưa phát huy hết năng lực ở cơ quan hiện tại hoặc những người có chuyên môn phù hợp với công tác nghiên cứu có thể được điều chuyển về đơn vị này để đảm nhận nhiệm vụ mới.

Ông Trần Lưu Quang cho rằng, với quy mô dân số, tốc độ phát triển và yêu cầu nhiệm vụ ngày càng lớn, TP.HCM rất cần một bộ phận chuyên sâu về nghiên cứu, xây dựng và triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù.

Cùng với việc kiện toàn tổ chức, TP.HCM cũng sẽ rà soát lại đội ngũ lãnh đạo tại các sở, ngành và địa phương sau một năm vận hành mô hình mới. Các xã, phường được yêu cầu chủ động đánh giá lại nhân sự để điều chỉnh phù hợp với khối lượng và tính chất công việc thực tế.

Theo đó, các địa phương có thể linh hoạt hoán đổi cán bộ để cân đối nguồn lực, bảo đảm hiệu quả hoạt động. Cách làm này cũng sẽ được nghiên cứu áp dụng đối với các sở, ngành.

Bí thư Thành ủy TP.HCM cũng đề cập Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị vừa ban hành, cho phép TP được tăng tối đa 20% tổng biên chế, tương đương khoảng 14.000 công chức và 25.000 viên chức.

Ngoài nguồn biên chế bổ sung, TP hiện cũng đang rà soát lực lượng hoạt động không chuyên trách. Trong đó, khoảng 995 người có khả năng chuyển sang công chức, viên chức và hơn 400 người có chuyên môn về khoa học công nghệ, chuyển đổi số, công nghệ thông tin.

Tuy nhiên, người đứng đầu Thành ủy TP.HCM lưu ý việc tuyển dụng phải thực chất, ưu tiên người có năng lực, tránh tình trạng tuyển dụng theo sự giới thiệu, gửi gắm.

Ông cho biết TP ủng hộ việc thi tuyển, sát hạch công khai, tạo điều kiện cho sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và những người có kinh nghiệm tham gia hệ thống chính quyền.

"TP.HCM sẽ không phân bổ biên chế theo kiểu cào bằng. Có nơi giữ nguyên, có nơi phải cắt giảm để dành nguồn tuyển chọn người giỏi và thu hút chuyên gia", ông Trần Lưu Quang nói.

Đánh giá về một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Bí thư Thành ủy TP.HCM nhận định TP đang đi đúng hướng và bộ máy mới bước đầu vận hành tương đối ổn định.

Theo ông, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương cùng hệ thống hướng dẫn tương đối đầy đủ, nhiều khó khăn ban đầu đã từng bước được tháo gỡ.

Qua một năm thực hiện, nhiều thủ tục hành chính được tinh gọn đáng kể, nhất là việc ứng dụng chuyển đổi số và khai thác dữ liệu dân cư. Người dân không còn phải mang theo quá nhiều giấy tờ như trước, nhiều thủ tục đã được tích hợp trên nền tảng điện tử.

Bên cạnh đó, TP.HCM cũng đang được hưởng thêm nhiều cơ chế đặc thù như Nghị quyết 260, Nghị quyết 188 cùng một số chính sách mới đang được Trung ương xem xét.

Qua tổng hợp ý kiến từ cơ sở, đa số bí thư, chủ tịch xã, phường đều cho rằng bộ máy mới cơ bản đáp ứng được yêu cầu vận hành.

Dù vậy, Bí thư Thành ủy TP.HCM cũng nhìn nhận áp lực công việc tại cơ sở hiện nay rất lớn do phân cấp mạnh, trong khi nhân sự, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ. Nhiều địa phương đang đối mặt cùng lúc với tình trạng thiếu nhân lực, khối lượng công việc cao và tồn đọng kéo dài từ trước.

Tuy nhiên, lãnh đạo Thành phố ghi nhận tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của đội ngũ cán bộ cơ sở trong giai đoạn chuyển đổi vừa qua.

Theo ông Trần Lưu Quang, mục tiêu cốt lõi của đợt cải cách lần này là hướng đến ba yếu tố gồm hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả; đồng thời phải gần dân hơn, xử lý nhanh hơn các vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Bí thư Thành ủy TP.HCM cũng yêu cầu toàn hệ thống cần thay đổi mạnh về tư duy quản trị, chú trọng chất lượng công việc thay vì chạy theo số lượng. Ông đặc biệt lưu ý công tác đào tạo cán bộ phải thực chất, sát yêu cầu thực tiễn, theo hướng "cầm tay chỉ việc", giúp cán bộ sử dụng thành thạo hệ thống dữ liệu, phần mềm và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ cho người dân.

Song song đó, các địa phương cần tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình xử lý những tình huống mới phát sinh khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp.