Bộ trưởng Tài chính: Sửa Luật Đầu tư để khơi thông dòng vốn, phục vụ tăng trưởng 2 con số

Sáng 2/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Giải trình ý kiến băn khoăn của nhiều đại biểu Quốc hội về việc Luật Đầu tư đã trải qua 16 lần sửa đổi, bổ sung và sự cần thiết phải tiếp tục sửa đổi vào thời điểm hiện nay, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, các lần sửa đổi trước đây chủ yếu tập trung loại bỏ điều kiện, thủ tục kinh doanh. Qua đó, đã cắt giảm 62 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và giảm tải đối với 40 ngành nghề khác.

Tuy nhiên, đợt sửa đổi lần này hướng đến mục tiêu xuyên suốt là tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút nguồn lực và khơi thông dòng vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%/năm.

Theo Bộ trưởng, có ba lý do cốt lõi đặt ra yêu cầu sửa đổi Luật Đầu tư ngay thời điểm này. Trước hết, nhu cầu vốn cho giai đoạn phát triển mới rất lớn. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn tới dự kiến gấp 2,21 lần so với giai đoạn 2021-2025. Trong đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân phải đạt từ 30-40 tỷ USD/năm, gấp 6-7 lần giai đoạn trước.

Bên cạnh yêu cầu về nguồn vốn, việc sửa đổi luật còn nhằm kịp thời thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, cụ thể là Nghị quyết 10 về đổi mới thu hút đầu tư FDI, Nghị quyết 21 về sửa đổi Luật Đất đai và Nghị quyết 27 về quy hoạch, tái cấu trúc không gian vùng.

Một lý do khác được Bộ trưởng nhấn mạnh là sức ép cạnh tranh thu hút FDI ngày càng lớn. Theo đó, các quốc gia trong khu vực đang triển khai nhiều chính sách ưu đãi mạnh mẽ nhằm thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ cao như bán dẫn, điện tử và chuyển đổi số.

Bộ trưởng dẫn chứng, Philippines đã tham gia sáng kiến Reshoring/Silica của Mỹ, trong khi Malaysia mở rộng nhiều hành lang kinh tế lớn. Ngoài khu vực, Ấn Độ cũng trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp khi đặt tham vọng trở thành trung tâm sản xuất điện thoại di động toàn cầu, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ trực tiếp từ 150-180 USD cho mỗi sản phẩm điện thoại được sản xuất trong nước.

Trước bối cảnh đó, dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi đưa ra các chính sách ưu đãi đặc biệt nhằm nâng cao sức cạnh tranh và chất lượng dòng vốn FDI. Các ưu đãi tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên như đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số; đồng thời hướng tới nâng cao tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Liên quan đến cơ chế quản lý và kiểm soát việc thực hiện các chính sách ưu đãi, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh yêu cầu phải gắn hỗ trợ, ưu đãi đầu tư với kết quả thực tế, có kiểm tra, giám sát và lượng hóa cụ thể.

"Việc hỗ trợ, ưu đãi đầu tư phải gắn liền với kết quả đầu tư thực tế, có sự kiểm tra, giám sát và lượng hóa cụ thể. Nếu nhà đầu tư không đáp ứng đúng cam kết sau khi đã nhận ưu đãi, chúng ta phải có chế tài rút lại điều kiện nhằm giảm thiểu tối đa các khiếu kiện và tranh chấp đầu tư quốc tế phức tạp", Bộ trưởng nêu rõ.

Đối với những vấn đề liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh, Bộ trưởng cho biết đồng tình với ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội về sự cần thiết phải đánh giá tổng thể, phân định rõ giữa "điều kiện đầu tư kinh doanh" và "điều kiện tiếp cận thị trường của doanh nghiệp".

Theo Bộ trưởng, việc làm rõ phạm vi của hai nhóm điều kiện này sẽ góp phần bảo đảm sự đồng bộ giữa Luật Đầu tư với các luật chuyên ngành khác, đồng thời tạo tính ổn định lâu dài cho hệ thống pháp luật về đầu tư tại Việt Nam.