Bộ Xây dựng mạnh tay cắt giảm thủ tục hành chính

Những thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa đều có ý nghĩa lớn đối với người dân và doanh nghiệp, giúp tiết kiệm chi phí xã hội, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư, sản xuất.

Đăng kiểm check VNeID, cấp phép xây dựng online

Sáng 18/5, đưa xe đi đăng kiểm tại Trung tâm Đăng kiểm 2903V, dù không mang theo bản chính giấy chứng nhận đăng ký xe, ô tô của anh Nguyễn Hoàng Hải (trú tại phường Cầu Giấy, Hà Nội) vẫn được tiếp nhận kiểm định sau khi xuất trình giấy đăng ký xe tích hợp trên ứng dụng VNeID.

Ông Trần Quốc Hoan, Giám đốc Chi nhánh Cơ sở đăng kiểm 2903V cho biết, theo quy định tại Thông tư 71/2025 của Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng kiểm, chủ phương tiện khi đưa ô tô đi đăng kiểm có thể xuất trình giấy đăng ký xe trên VNeID thay cho bản giấy. Việc này không chỉ tạo thuận lợi cho người dân mà còn hạn chế nguy cơ thất lạc giấy tờ.

Không chỉ bổ sung hình thức giấy tờ điện tử, Thông tư 71/2025 còn rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính trong cấp mới, cấp lại giấy chứng nhận kiểm định xe cơ giới và kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy từ 23 ngày xuống còn 16 ngày.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thu Hằng, người dân xã Nam Phù, Hà Nội cho biết, gia đình đã nhận được giấy phép xây dựng và đang triển khai xây nhà theo nội dung được cấp phép.

"Giờ xin giấy phép xây dựng hay các loại giấy tờ, tôi đều làm trên cổng dịch vụ công. Nhờ đó, tôi theo dõi được quá trình xử lý hồ sơ, không còn phải mất thời gian chạy đi chạy lại hỏi từng bước thủ tục như trước", bà Hằng cho hay.

Theo ông Nguyễn Trung Kiên, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Nam Phù, từ đầu năm đến nay, địa phương đã hoàn thành cấp 78 giấy phép xây dựng, thực hiện trực tuyến toàn trình.

Thời gian từ lúc nhận đến khi trả hồ sơ là 20 ngày làm việc. Tuy nhiên, xã luôn phê duyệt trả kết quả công dân 100% trước thời hạn. Sau cấp phép, việc giám sát, quản lý cũng rất nghiêm ngặt nhằm tránh phát sinh vi phạm trật tự xây dựng.

Ông Nguyễn Văn Hiệp, đại diện một doanh nghiệp kinh doanh bất động sản tại Hà Nội cho biết, trước đây để hoàn tất thủ tục cấp phép xây dựng cho một dự án, doanh nghiệp thường mất rất nhiều thời gian, có trường hợp kéo dài tới cả năm do liên tục phải bổ sung hồ sơ, đi lại giữa nhiều cơ quan.

"Việc kéo dài thời gian cấp phép khiến doanh nghiệp phát sinh thêm nhiều chi phí, lỡ cơ hội đầu tư. Vì vậy, việc cắt giảm thủ tục và rút ngắn thời gian cấp phép là rất cần thiết", ông Hiệp chia sẻ.

Đồng loạt cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, năm 2025, thực hiện phương án cắt giảm, thời gian giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực đăng kiểm giảm 30,8% (tương ứng 169 ngày), chi phí tuân thủ giảm 33,2%, 5 thủ tục hành chính được bãi bỏ và 25/47 điều kiện đầu tư kinh doanh được cắt giảm, đạt tỷ lệ 53,1%.

Cùng đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng công khai, minh bạch các thủ tục thuộc phạm vi quản lý để người dân và doanh nghiệp dễ tiếp cận. Đến nay, đã cập nhật danh mục kết quả giải quyết thủ tục hành chính đối với 64 thủ tục thuộc lĩnh vực quản lý trên Cơ sở dữ liệu quốc gia, bổ sung dịch vụ công trực tuyến cho 12 thủ tục liên quan đến doanh nghiệp theo yêu cầu của Bộ Xây dựng.

Trong năm 2026, Cục Đăng kiểm Việt Nam đề xuất bãi bỏ 24 thủ tục hành chính; xây dựng phương án cắt giảm 43% thời gian thực hiện thủ tục hành chính, giảm 59% chi phí tuân thủ và cắt giảm 75% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo phương án này, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ chỉ còn quản lý một ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới.

Trong khi đó, Cục Đường sắt Việt Nam cho biết đã rà soát và đề xuất giảm số thủ tục theo Luật Đường sắt từ 20 xuống còn 12.

Trong số này, đơn vị đề xuất giữ lại 4 thủ tục liên quan trực tiếp đến an toàn; chuyển 7 thủ tục về địa phương và bãi bỏ 1 thủ tục. Bộ Xây dựng hiện tiếp tục rà soát, thẩm định, nếu đẩy mạnh phân cấp, chỉ còn 2 thủ tục giữ lại ở cấp Trung ương, còn 9 thủ tục chuyển về địa phương.

Ở lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa, từ đầu năm 2026 đến nay đã có 60 thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung và 21 thủ tục được bãi bỏ, gồm nhiều thủ tục liên quan đến bến cảng, báo hiệu hàng hải và hoạt động phương tiện thủy nội địa tại cảng biển.

Đồng thời, đã cắt giảm 29 điều kiện thông qua các nghị định và nghị quyết của Chính phủ, bao gồm bãi bỏ, sửa đổi và đơn giản hóa hàng chục thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Theo đại diện Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, thời gian tới lĩnh vực này tiếp tục bãi bỏ thêm 21 thủ tục hành chính, cắt giảm 7/9 ngành nghề cùng 42/58 điều kiện kinh doanh.

Trong lĩnh vực hàng không, Bộ Xây dựng đang hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành Luật Hàng không dân dụng Việt Nam. Theo Cục Hàng không Việt Nam, các dự thảo nghị định và thông tư đều được rà soát theo hướng cắt giảm tối đa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Tương tự, năm 2025, Cục Đường bộ Việt Nam đã cắt giảm, đơn giản hóa 44/56 thủ tục hành chính, đạt tỷ lệ hơn 78%; cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính 100/287 ngày, đạt tỷ lệ gần 35%; cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính đạt hơn 34/99 triệu đồng, đạt tỷ lệ hơn 34%; cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh đạt 17/54 điều kiện, đạt tỷ lệ hơn 31%.

Đáng chú ý, 100% các thủ tục hành chính đã cung cấp dịch vụ công trực tuyến đối với các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp, trong đó có 49/56 thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Năm 2026, Cục Đường bộ Việt Nam xây dựng phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đảm bảo cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024.

Rút ngắn thời gian, giảm chi phí

Trong lĩnh vực xây dựng, ông Bùi Văn Dưỡng, Phó cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết, một trong những điểm nổi bật là việc đề xuất bãi bỏ thủ tục "Thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở".

Đây được xem là bước cải cách lớn, chuyển quyền chủ động cho chủ đầu tư tự tổ chức thẩm định và phê duyệt thiết kế. Đồng thời, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cũng tham mưu bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với các doanh nghiệp tham gia hoạt động xây dựng; bãi bỏ chứng chỉ hành nghề đối với một số lĩnh vực.

Bên cạnh đó, nhiều loại hình công trình đã được đề xuất bổ sung vào diện miễn giấy phép xây dựng (GPXD), gồm công trình xây dựng đặc thù, công trình trên đất quốc phòng, an ninh, công trình trong cảng hàng không và đặc biệt là các công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng.

Thời gian giải quyết nhiều thủ tục cũng được rút ngắn đáng kể. Cụ thể, thủ tục cấp mới chứng chỉ hành nghề giảm từ 55 ngày xuống còn 8 ngày làm việc; thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi giảm từ 35 ngày xuống còn 25 ngày làm việc; cấp mới, sửa chữa, cải tạo GPXD đối với công trình cấp đặc biệt, cấp I và cấp II giảm từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc; cấp phép hoạt động cho nhà thầu nước ngoài giảm từ 10 ngày xuống còn 8 ngày làm việc.

Không chỉ rút ngắn thời gian, cắt giảm thủ tục hành chính còn giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Việc bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở giúp tiết kiệm toàn bộ chi phí thực hiện thủ tục này. Theo tính toán, riêng việc bãi bỏ mã thủ tục 1.013234 giúp tiết kiệm hơn 2,75 tỷ đồng mỗi năm; một mã thủ tục tương tự khác là 1.013218 tiết kiệm thêm hơn 621 triệu đồng mỗi năm.

Cùng đó, việc chuyển đổi sang quy trình trực tuyến toàn trình cho phép người dân và doanh nghiệp chỉ phải nộp một bộ hồ sơ điện tử thay vì hai bộ hồ sơ giấy như trước đây, cắt giảm đáng kể chi phí in ấn, sao chụp, bưu chính và thời gian đi lại.

Theo ông Dưỡng, giai đoạn tiếp theo, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng sẽ triển khai các cơ chế đặc biệt theo Nghị quyết 206/2025/QH15 nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư; đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cắt giảm và đơn giản hóa thêm các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Trong đó, đề xuất bãi bỏ yêu cầu chứng chỉ hành nghề đối với cá nhân chủ trì xác định, thẩm tra và quản lý chi phí đầu tư xây dựng; bãi bỏ điều kiện về năng lực, kinh nghiệm đối với cá nhân chủ trì kiểm định xây dựng; đơn giản hóa tiêu chuẩn đối với chức danh chỉ huy trưởng công trường…

Đối với thủ tục cấp phép xây dựng, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng đề xuất thiết lập chuẩn thời gian giải quyết mới nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án, gồm: 10 ngày đối với cấp mới GPXD, 9 ngày đối với điều chỉnh GPXD và chỉ 7 ngày đối với nhà ở riêng lẻ; nghiên cứu phương án không yêu cầu người dân nộp các giấy tờ đã có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia.

Tiếp tục rà soát, cắt giảm thực chất

Theo ông Lâm Văn Hoàng, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, công tác cải cách thủ tục hành chính của Bộ thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực.

Riêng trong tháng 4/2026, Bộ Xây dựng đã rà soát toàn bộ 454 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý; trên cơ sở đó đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa và phân cấp 157 thủ tục, tương đương gần 35%. Bộ cũng đề xuất cắt giảm 19 ngành, nghề đầu tư kinh doanh, tương đương khoảng 30%; đồng thời cắt giảm 102/249 điều kiện đầu tư kinh doanh, đạt tỷ lệ gần 41%.

Với kết quả này, Bộ Xây dựng trở thành một trong 3 bộ bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu được giao theo Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2.

Cũng trong tháng 4, Bộ Xây dựng đã ban hành 38 văn bản trả lời đối với 60 kiến nghị của các địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến các quy định pháp luật trong quá trình triển khai nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền.

Trong tháng 5/2026, Bộ sẽ tiếp tục tập trung cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ và thời gian giải quyết hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp.