Cách nào giám sát bữa ăn học đường?

Phụ huynh trực tiếp đến trường giám sát

Theo thống kê, Hà Nội hiện có 3.946 cơ sở giáo dục, trong đó 3.388 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú, đạt 85,9%, với 1.266.557 học sinh. Tỷ lệ tổ chức bán trú cao ở bậc mầm non và tiểu học, lần lượt đạt 96,6% và 92,2%.

Trong số các cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú, 2.781 cơ sở tổ chức chế biến tại trường, chiếm 82,1%, gồm 2.364 cơ sở tự nấu và 417 cơ sở thuê đơn vị cung cấp dịch vụ nấu ăn tại bếp trường. Có 607 cơ sở sử dụng suất ăn sẵn từ bên ngoài đưa vào trường, chiếm 17,9%.

Với quy mô bán trú lớn, Hà Nội duy trì cơ chế phối hợp quản lý từ thành phố đến xã, phường. Ngành Y tế hướng dẫn, kiểm tra và phối hợp điều tra khi xảy ra sự cố; ngành Giáo dục chỉ đạo các cơ sở giáo dục thực hiện quy định, tăng cường tự kiểm tra, giám sát. Chính quyền địa phương tham gia đánh giá hồ sơ, điều kiện thực tế để lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn, nguyên liệu theo quy định.

Tại Trường Tiểu học Vĩnh Tuy (phường Vĩnh Hưng), năm học mới nhà trường có khoảng 1.700 học sinh. Hiệu trưởng Nguyễn Phương Hoa cho biết, ngoài việc xây dựng thực đơn theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, nhà trường luân phiên mời phụ huynh đến trường vào buổi sáng, cùng giáo viên tiếp nhận thực phẩm. Khi hệ thống HanoiCheck được đưa vào vận hành, phụ huynh có thêm một kênh theo dõi quá trình tổ chức bữa ăn.

Xây dựng quy trình rõ ràng

Ở Trường THCS Giảng Võ, cô Tô Thị Hải Yến, hiệu trưởng nhà trường cho rằng, nguyên tắc tối thượng là tuân thủ đầy đủ, nghiêm túc các quy định và từng bước trong tổ chức bữa ăn bán trú. Người quản lý phải cẩn trọng, chi tiết, sát sao ở từng khâu.

Theo cô Yến, đội ngũ chăm sóc học sinh phải được tập huấn và kiểm tra các yêu cầu về y tế. Với hơn 5.500 học sinh tại ba điểm trường, nhà trường xây dựng quy trình rõ ràng, đồng thời phối hợp với phụ huynh giám sát từ khâu tiếp nhận, sơ chế thực phẩm đến tổ chức bữa ăn, tạo thêm một lớp kiểm soát để bảo đảm an toàn cho học sinh.

Chị Nguyễn Mai Anh, đại diện Ban phụ huynh lớp 5C, Trường Tiểu học Thăng Long (phường Hoàn Kiếm) cho biết, phụ huynh được đến các cơ sở, nhà máy cung cấp nguyên liệu cho trường để tìm hiểu quy trình. Khi vào khu vực bếp, phụ huynh phải tuân thủ các yêu cầu về bảo hộ và có thể quan sát quá trình chế biến suất ăn.

Theo chị Mai Anh, nhà trường cũng thường xuyên cập nhật thông tin về bữa ăn bán trú để đại diện cha mẹ học sinh nắm bắt và phối hợp giám sát.

Tuy nhiên, giám sát tại trường không thể thay thế việc kiểm soát xuyên suốt từ nguồn cung đến bữa ăn. Đây cũng là mối quan tâm của nhiều phụ huynh trước thềm năm học mới.

"Những vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm trong trường học khiến phụ huynh chúng tôi vẫn lo ngại về khả năng kiểm soát thực tế. Hồ sơ, chứng nhận của đơn vị cung cấp là điều kiện cần, nhưng việc các quy định được tuân thủ hằng ngày ra sao mới là điều quan trọng", chị Nguyễn Thị Quỳnh Trâm, phụ huynh học sinh tại phường Cửa Nam chia sẻ.

Truy xuất nguồn gốc, rõ trách nhiệm

Ngày 18/7/2026, Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm TP Hà Nội ban hành Hướng dẫn số 02 về bảo đảm an toàn thực phẩm trong tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông trên địa bàn năm học 2026-2027.

Một điểm mới là từ ngày 3/8/2026, Hà Nội đưa Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) vào vận hành. Hệ thống tiếp nhận hồ sơ trực tuyến của các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn sẵn; số hóa hồ sơ năng lực, hỗ trợ đánh giá, lựa chọn nhà cung cấp, quản lý nguồn gốc thực phẩm và truy xuất khi xảy ra sự cố.

Ngành Y tế và Giáo dục Hà Nội tập trung rà soát điều kiện tổ chức bữa ăn trước khi phục vụ học sinh; kiểm tra đột xuất theo nguy cơ đối với bếp ăn, căng tin và cơ sở cung cấp suất ăn. Dữ liệu trên HanoiCheck được khai thác để quản lý nhà cung cấp và phục vụ truy xuất khi cần thiết. Các trường tiếp tục thực hiện quy trình kiểm thực ba bước, lưu mẫu và chuẩn bị phương án xử lý sự cố.

Chia sẻ về công tác chuẩn bị tại Hội nghị công bố hệ thống HanoiCheck, Phó giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Trần Lưu Hoa cho biết, Sở đã thành lập tổ công tác chuyên trách và sẽ hướng dẫn các trường xây dựng, công khai thực đơn trên hệ thống theo hướng thống nhất, bảo đảm định mức dinh dưỡng và tạo điều kiện để phụ huynh tham gia giám sát.

Thời gian tới, công tác tập huấn sẽ được đẩy mạnh, qua đó làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị trong tổ chức bữa ăn bán trú ngay từ đầu năm học. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu quản lý chặt chẽ bữa ăn bán trú, bếp ăn tập thể và căng tin trường học.

Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Đặng Thanh Phong cho biết, thành phố sẽ ban hành Hướng dẫn bảo đảm an toàn thực phẩm trong tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông trên địa bàn. Theo đó, các cơ sở tham gia cung cấp thực phẩm, suất ăn cho trường học phải đáp ứng các điều kiện về pháp lý, an toàn thực phẩm, năng lực cung ứng và khả năng truy xuất nguồn gốc theo quy định.

Đồng thời, đơn vị sẽ tăng cường xử lý các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể có dấu hiệu vi phạm; phối hợp với chính quyền địa phương giám sát quy trình lựa chọn, cung ứng thực phẩm.

Công tác hậu kiểm được thực hiện theo phương thức quản lý rủi ro, kết hợp kiểm tra đột xuất và lấy mẫu giám sát tại cơ sở cung cấp thực phẩm và cơ sở giáo dục.