Cận cảnh quy trình đóng tàu hiện đại tại Công ty Đóng tàu Hạ Long

Từ tấm thép phẳng đến "bộ khung" con tàu

Trong ngành đóng tàu, để biến những tấm thép tưởng như vô tri thành một sản phẩm có khả năng vượt sóng, mỗi công đoạn đều phải được tính toán chính xác và kiểm soát chặt chẽ. 

Tại Công ty Đóng tàu Hạ Long, quá trình sản xuất được tổ chức theo chuỗi liên hoàn, trong đó máy móc, thiết bị hiện đại được kết hợp với kinh nghiệm của đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật và công nhân lành nghề.

Theo ông Nguyễn Văn Mạnh, Tổng giám đốc Công ty Đóng tàu Hạ Long, một trong những khâu đầu tiên là xử lý bề mặt và cắt thép. Công ty đã đầu tư dây chuyền sơ chế tôn, phun hạt mài nhằm làm sạch bề mặt thép trước khi đưa vào các công đoạn gia công tiếp theo. Đây là bước quan trọng, giúp bảo đảm chất lượng vật liệu, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình gia công và hàn kết cấu.

Sau xử lý bề mặt, các tấm thép được đưa vào hệ thống cắt CNC. Với máy cắt CNC laser, dữ liệu từ thiết kế được chuyển trực tiếp đến thiết bị để thực hiện các đường cắt theo yêu cầu với độ chính xác cao.

Việc ứng dụng công nghệ CNC laser không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng đường cắt mà còn giảm thời gian gia công và tiết kiệm vật tư so với phương pháp cắt truyền thống.

Chị Hoàng Thị Thúy, công nhân vận hành máy cắt CNC, máy cắt dây số 1, đã có hơn 22 năm gắn bó với công việc này. Theo chị, qua nhiều thế hệ máy cắt, thiết bị CNC laser hiện nay cho thấy sự khác biệt rõ rệt về độ chính xác, tốc độ và chất lượng sản phẩm.

"Trước đây, với những máy cắt đời cũ, sau khi cắt vẫn phải xử lý dung sai lớn hơn. Máy CNC laser cho đường cắt đẹp, thẳng, vuông góc, tốc độ nhanh và tiết kiệm nguyên vật liệu", chị Thúy chia sẻ.

Không chỉ nâng cao chất lượng, công nghệ mới còn tạo ra sự thay đổi về năng suất lao động. Theo nữ công nhân này, nếu trước đây một ca sản xuất chỉ đạt khoảng 300m thì với máy CNC hiện nay, sản lượng có thể đạt khoảng 1.000m. Khi năng suất tăng, số lượng lao động trực tiếp cho cùng một khối lượng công việc cũng giảm xuống.

Công ty hiện tiếp tục lắp đặt thêm một máy cắt công nghệ mới, hướng tới nâng cao hơn nữa năng lực sản xuất.

Từ những tấm thép được cắt theo dữ liệu thiết kế, hình hài con tàu bắt đầu được định hình qua các công đoạn tạo hình, gia công và lắp ráp kết cấu.

Để đáp ứng yêu cầu đa dạng, Công ty Đóng tàu Hạ Long hiện có hệ thống máy lốc tôn, máy ép thủy lực, máy uốn ống, máy cắt và uốn ống cùng nhiều thiết bị chuyên dụng khác.

Máy lốc tôn được sử dụng để tạo hình các chi tiết kết cấu theo yêu cầu thiết kế; máy ép thủy lực phục vụ gia công, nắn chỉnh và tạo hình; trong khi hệ thống máy uốn, cắt ống phục vụ chế tạo các hệ thống đường ống trên tàu.

Mỗi chi tiết sau gia công phải bảo đảm đúng kích thước, hình dáng và vị trí trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo. Từ những chi tiết riêng lẻ, các cụm kết cấu, tiểu tổng đoạn rồi tổng đoạn lần lượt được hình thành, tạo nên "bộ khung" và không gian ba chiều của con tàu.

Đây cũng là công đoạn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa thiết kế, công nghệ, thiết bị và tay nghề người lao động. Một sai số nhỏ trong gia công hoặc lắp ráp nếu không được phát hiện kịp thời có thể ảnh hưởng đến các công đoạn phía sau.

Những mảnh ghép thành con tàu nghìn tấn

Khi các kết cấu được định hình, công nghệ hàn trở thành mắt xích đặc biệt quan trọng, liên kết hàng loạt chi tiết thành một thể thống nhất.

Theo ông Nguyễn Văn Mạnh, Công ty Đóng tàu Hạ Long sử dụng máy hàn tự động và bán tự động trong quá trình chế tạo kết cấu thân tàu. Việc ứng dụng các thiết bị này giúp nâng cao năng suất, ổn định chất lượng mối hàn và giảm sự phụ thuộc vào thao tác thủ công.

Tuy nhiên, tự động hóa không đồng nghĩa với việc thay thế hoàn toàn con người. Người thợ vẫn giữ vai trò quan trọng trong vận hành thiết bị, kiểm soát quá trình hàn và xử lý những tình huống phát sinh trong thực tế sản xuất.

Mỗi mối hàn phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn đóng tàu, đồng thời phù hợp với yêu cầu của đăng kiểm và chủ tàu. Công tác kiểm tra, nghiệm thu được thực hiện theo từng công đoạn nhằm bảo đảm chất lượng kết cấu trước khi chuyển sang bước tiếp theo.

Đối với những kết cấu quan trọng, chất lượng đường hàn được kiểm tra bằng các phương pháp kỹ thuật phù hợp, trong đó có siêu âm và chụp X-quang theo yêu cầu.

Trong môi trường đóng tàu, nơi sản phẩm phải hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt trên biển, sự chính xác và kỷ luật trong từng mối hàn không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn liên quan trực tiếp đến an toàn của con tàu và những người làm việc trên đó.

Khi các tổng đoạn hoàn thiện, chúng được vận chuyển và đưa lên triền đà để lắp ráp theo trình tự công nghệ. Đây là thời điểm những tổng đoạn lớn, được chế tạo tại các khu vực khác nhau trong nhà máy, được ghép nối thành một chỉnh thể.

Các thiết bị nâng hạ có tải trọng lớn phối hợp với đội ngũ kỹ thuật và công nhân đưa từng tổng đoạn vào đúng vị trí. Từng điểm ghép nối được kiểm tra, căn chỉnh trước khi cố định. Khi các tổng đoạn lần lượt được kết nối, hình dáng con tàu ngày càng hiện rõ trên triền đà.

Sau phần kết cấu là quá trình lắp đặt máy móc, thiết bị và các hệ thống kỹ thuật theo thiết kế. Hệ thống điện, đường ống, thiết bị trên tàu và nhiều hạng mục khác tiếp tục được hoàn thiện theo từng giai đoạn.

Khi đủ điều kiện kỹ thuật, con tàu được hạ thủy để tiếp tục hoàn thiện, thử nghiệm và bàn giao.

Khoảnh khắc con tàu rời triền đà, trượt xuống mặt nước luôn mang đến cảm xúc đặc biệt đối với những người thợ. Đó là kết quả của một hành trình dài, bắt đầu từ những tấm thép đầu tiên và kết thúc bằng một sản phẩm hàng hải sẵn sàng vươn ra biển.

Theo Tổng giám đốc Công ty Đóng tàu Hạ Long, trong quá trình hiện đại hóa ngành đóng tàu, đầu tư thiết bị mới chỉ là một phần của bài toán. Để công nghệ phát huy hiệu quả, yếu tố quyết định vẫn là con người trực tiếp vận hành và làm chủ dây chuyền.

Công ty đang từng bước đổi mới thiết bị, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành đóng tàu. CNC laser nâng cao năng suất và độ chính xác ở công đoạn cắt tôn; dây chuyền sơ chế tôn, phun hạt mài góp phần nâng cao chất lượng xử lý bề mặt; máy hàn tự động, bán tự động hỗ trợ tăng năng suất và ổn định chất lượng mối hàn.

Cùng với đó là hệ thống máy lốc tôn, máy ép thủy lực, máy uốn và cắt ống phục vụ gia công kết cấu thân tàu và hệ thống đường ống.

Nhưng phía sau những thiết bị hiện đại vẫn là đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật và công nhân trực tiếp biến công nghệ thành sản phẩm. Trong quá trình sản xuất, các khâu thiết kế, công nghệ, gia công, hàn, kiểm tra chất lượng và lắp ráp phải được phối hợp chặt chẽ.

Đóng tàu là ngành công nghiệp đặc thù, đòi hỏi độ chính xác cao, tính kỷ luật và khả năng phối hợp của nhiều lực lượng. Người lao động không chỉ cần nắm vững kỹ thuật mà còn phải có khả năng tiếp nhận, làm chủ thiết bị và công nghệ mới.

Cùng với đầu tư máy móc, việc đào tạo, nâng cao tay nghề và cập nhật công nghệ vì thế trở thành yêu cầu thường xuyên. Đây là nền tảng để doanh nghiệp từng bước nâng cao năng lực sản xuất, đồng thời phát huy giá trị của kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ người lao động.

Với những người thợ tại Hạ Long, mỗi con tàu hoàn thành không đơn thuần là sản phẩm được tạo ra từ thép, máy móc và thiết bị. Đó còn là kết quả của sự phối hợp giữa kỹ thuật, kinh nghiệm, sự tỉ mỉ và tinh thần trách nhiệm.

Từ kỹ sư thiết kế, cán bộ kỹ thuật đến người thợ trực tiếp cắt, gia công, hàn, lắp ráp, mỗi vị trí đều là một mắt xích trong chuỗi sản xuất. Trong đó, yêu cầu về chất lượng và an toàn luôn được đặt lên hàng đầu, bởi chất lượng của từng kết cấu, từng mối hàn và từng hệ thống đều có thể liên quan đến an toàn của cả con tàu và những người làm việc trên biển.

Từ những tấm thép phẳng đến những con tàu hàng nghìn tấn là một hành trình dài của công nghệ, kỹ thuật và con người. Tại Công ty Đóng tàu Hạ Long, dây chuyền sản xuất ngày càng hiện đại, trong khi kinh nghiệm và tay nghề của người lao động tiếp tục được phát huy.

Khi con tàu hoàn thiện, rời triền đà và hòa vào mặt nước Vịnh Hạ Long, những người thợ có thể nhìn thấy thành quả của mình trong từng đường nét thân tàu.

Từ miền di sản, những con tàu được hoàn thiện để vươn ra các vùng biển trong nước và quốc tế. Đó là hành trình cho thấy sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và bản lĩnh người thợ vẫn là nền tảng quan trọng của ngành đóng tàu Việt Nam trong quá trình hội nhập.

Giữa Hạ Long, những tấm thép vô tri tiếp tục được "đánh thức" bằng máy móc, kỹ thuật và bàn tay con người, trở thành những sản phẩm hàng hải mang dấu ấn của một thương hiệu đã có nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành.

Và khi những con tàu hàng nghìn tấn rời triền đà, hướng ra biển lớn, phía sau mỗi hành trình ấy là dấu ấn của công nghệ, trí tuệ và nhiệt huyết của những người thợ đóng tàu Việt Nam.

Công ty Đóng tàu Hạ Long: Hành trình 50 năm vươn tầm công nghiệp tàu thủy Việt Nam

Từ một công trường xây dựng trong thời chiến, Công ty Đóng tàu Hạ Long đã vươn lên trở thành một trong những cơ sở đóng tàu lớn của Việt Nam, làm chủ công nghệ đóng tàu trọng tải lớn và góp phần phát triển ngành công nghiệp tàu thủy.