Cân nhắc kỹ quy định lao động trên nền tảng số phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Sáng 21/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày trước Quốc hội tờ trình Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH). 

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc sửa đổi quy định đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc. 

Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết sau hơn một năm triển khai thực hiện Luật BHXH năm 2024, hầu hết các quy định đã đi vào thực tiễn và đang được triển khai thuận lợi. 

Tuy nhiên, vẫn còn một số khoảng trống pháp lý và một số quy định chưa đảm bảo tính thống nhất, chưa tạo động lực cho quá trình phát triển đối tượng và khơi thông nguồn lực đầu tư quỹ BHXH. Do vậy, việc sửa đổi, bổ sung Luật BHXH năm 2024 là cần thiết đảm bảo phù hợp với tình hình thực tiễn.

Để đảm bảo có lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách BHXH phù hợp, khả thi đối với nhóm đối tượng người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số, tại dự thảo Luật bổ sung, sửa đổi quy định tại khoản 6 Điều 2 Luật BHXH năm 2024 theo hướng: Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên trên cơ sở đề xuất của Chính phủ phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

Hiện nay, Đảng ủy Chính phủ đang nghiên cứu xây dựng Nghị quyết mới về chính sách tiền lương và BHXH để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; nội dung này sẽ được Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo cùng các cơ quan nghiên cứu thể chế hóa cụ thể sau khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng thông qua Nghị quyết mới.

Trình bày báo cáo thẩm tra sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất và giải trình của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền lao động, quyền an sinh xã hội, phúc lợi xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, việc quy định nhóm đối tượng "người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số" thuộc phạm vi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là rất rộng, chưa bảo đảm tính khả thi, cần được cân nhắc, đánh giá tác động kỹ lưỡng, đa chiều.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục xem xét và thực hiện đầy đủ Kết luận số 276 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghiên cứu, bổ sung trong dự thảo Luật quy định rõ đối tượng và thời điểm cụ thể triển khai thực hiện.

Trường hợp chưa thể quy định rõ đối tượng, thời điểm triển khai, chưa đạt được sự đồng thuận của đối tượng dự kiến sẽ phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, đề nghị Chính phủ sửa đổi nội dung này khi sửa đổi toàn diện Luật Bảo hiểm xã hội do quy định hiện hành đã bao phủ các trường hợp mà Chính phủ đề xuất.