Cần Thơ hướng đến trung tâm ứng dụng AI của vùng

Ứng dụng Drone, AI giám sát sạt lở, quản lý đất đai

Sáng 5/11, TP Cần Thơ tổ chức hội thảo khoa học, công nghệ và ứng dụng AI – động lực phát triển kinh tế - xã hội thành phố. Nhiều giải pháp được giới thiệu như ứng phó sạt lở, hoàn thiện dữ liệu đất đai, xây dựng chính quyền số và bảo đảm an toàn thông tin.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Khởi, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ nhấn mạnh, phương châm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW năm 2026 là "hành động đột phá, lan tỏa kết quả". 

Theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay không còn là thể chế mà là năng lực thực thi. Thành phố phải chuyển từ "có làm" sang "làm đến nơi đến chốn", lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Một trong những giải pháp được quan tâm tại hội thảo là sử dụng thiết bị bay không người lái (Drone) kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để giám sát sạt lở và hỗ trợ quản lý đất đai.

Theo ông Dương Xuân Trường, Giám đốc Phát triển kinh doanh FPT UAV, Drone tích hợp cảm biến LiDAR, camera quang học và hồng ngoại có thể thu thập dữ liệu địa hình, hiện trạng bờ sông, công trình. AI phân tích, so sánh dữ liệu qua các đợt khảo sát để phát hiện biến động, nhận diện khu vực có nguy cơ sụt lún, nứt hoặc thay đổi địa hình.

Giải pháp này được đề xuất trong bối cảnh Cần Thơ thường xuyên đối mặt với sạt lở bờ sông. Tham luận dẫn số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố cho biết, đầu năm 2026, địa phương có hơn 272 điểm sạt lở, tổng chiều dài khoảng 34,4km. Riêng tháng 10, sạt lở làm 10 căn nhà bị cuốn trôi hoàn toàn, hơn 70 căn nhà bị ảnh hưởng nặng.

Hiện còn 207 điểm sạt lở chưa được bố trí vốn gia cố, dài khoảng 17,7km, với nhu cầu kinh phí ước tính 1.571 tỷ đồng. Trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, việc xác định khu vực có nguy cơ cao để ưu tiên xử lý là yêu cầu cấp thiết.

FPT UAV đề xuất dùng Drone bay khảo sát định kỳ, xây dựng mô hình địa hình 3D; AI đối chiếu dữ liệu để phát hiện biến động, lập bản đồ nguy cơ, hỗ trợ cơ quan chức năng lựa chọn vị trí cần kiểm tra, gia cố. Tuy nhiên, dữ liệu từ thiết bị bay chủ yếu phản ánh biến động bề mặt, cần kết hợp khảo sát địa chất, thủy văn và đo sâu lòng sông để đánh giá đầy đủ nguy cơ sạt lở.

Với lĩnh vực đất đai, theo tham luận, Cần Thơ có khoảng 2 triệu thửa cần làm sạch, đồng bộ dữ liệu trước ngày 31/12/2026. Năm 2027, dự kiến đo đạc, chỉnh lý khoảng 230.000ha trên địa bàn 103 xã, phường.

Doanh nghiệp đề xuất dùng Drone chụp ảnh, quét LiDAR để xây dựng bản đồ ảnh, mô hình địa hình; AI hỗ trợ nhận diện ranh thửa, công trình, hiện trạng sử dụng đất và phát hiện biến động. 

FPT cho biết, giải pháp có thể giảm 70-80% khối lượng công việc ngoại nghiệp ở một số công đoạn. Đây là hiệu quả dự kiến do doanh nghiệp đưa ra, cần được kiểm chứng qua thực tế.

FPT UAV cũng đề xuất thí điểm trong 6 tháng tại một điểm nóng sạt lở hoặc khu vực cần chỉnh lý dữ liệu đất đai, sau đó đánh giá hiệu quả và khả năng nhân rộng. Đây mới là đề xuất tại hội thảo, chưa phải dự án được thành phố phê duyệt.

Kết nối dữ liệu, bảo đảm an toàn hạ tầng số

Bên cạnh các giải pháp chuyên ngành, hội thảo tập trung vào yêu cầu kết nối dữ liệu và nâng cao năng lực điều hành ở cấp xã, phường khi Cần Thơ vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tham luận của FPT chỉ ra tình trạng dữ liệu giữa các lĩnh vực chưa kết nối đồng bộ, cán bộ còn mất nhiều thời gian nhập liệu, tổng hợp báo cáo thủ công. Doanh nghiệp đề xuất mô hình phường, xã số gồm hạ tầng số, dữ liệu và nền tảng lõi, ứng dụng nghiệp vụ, kênh tương tác với người dân. Việc triển khai cần kế thừa nền tảng thành phố đã đầu tư, tránh trùng lặp và phù hợp điều kiện từng địa phương.

Về an toàn thông tin, FPT IS giới thiệu giải pháp Cisco Secure Networking, hỗ trợ quản trị mạng tập trung, kiểm soát truy cập và phát hiện dấu hiệu bất thường. NetApp giới thiệu các giải pháp bảo vệ dữ liệu, phát hiện nguy cơ mã độc tống tiền, sao lưu và phục hồi khi xảy ra sự cố.

Theo ông Nguyễn Văn Khởi, Cần Thơ đã hoàn thành 177/181 nhiệm vụ có thời hạn được Trung ương giao thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, tương đương 97,79%; 4 nhiệm vụ còn lại đang được thực hiện đúng hạn. 

Thành phố ban hành 16 bài toán lớn để đặt hàng các nhà khoa học, doanh nghiệp; thành lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với vốn điều lệ 100 tỷ đồng.

Hạ tầng số, dữ liệu và hệ thống điều hành đã thông suốt đến 103 xã, phường; 100% văn bản được xử lý trên môi trường điện tử. Kho dữ liệu dùng chung có gần 400 triệu dòng dữ liệu. AI bước đầu được ứng dụng tại Trung tâm giám sát, điều hành thông minh để phục vụ an ninh trật tự, giao thông, tiếp nhận ý kiến người dân; một số xã, phường triển khai Kiosk AI hướng dẫn thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, thành phố vẫn còn những hạn chế như nguồn lực đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa tiệm cận mức 3% như mong muốn; dữ liệu một số ngành chưa chuẩn hóa, chưa kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu Trung ương. Nhân lực chuyên sâu về AI, dữ liệu và an toàn thông tin còn thiếu; nhiều ứng dụng AI mới dừng ở thí điểm, chưa tạo chuyển biến rõ về năng suất và chất lượng phục vụ người dân.

Giai đoạn 2026-2030, Cần Thơ đặt mục tiêu trở thành trung tâm phát triển và ứng dụng AI của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Thành phố tập trung hoàn thiện dữ liệu dùng chung, đưa trợ lý AI đến cán bộ, công chức, mở rộng dịch vụ công có AI hỗ trợ và ứng dụng công nghệ vào các lĩnh vực như nông nghiệp, quản trị đô thị, y tế, giáo dục, thích ứng biến đổi khí hậu.

Thành phố cũng định hướng phát triển hệ sinh thái AI với sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp, viện, trường; từng bước nâng tỷ lệ chi ngân sách cho lĩnh vực này lên mức 3% theo yêu cầu của Trung ương.

Theo ông Nguyễn Văn Khởi, với vị thế trung tâm vùng, Cần Thơ không thể chỉ là nơi tiếp nhận công nghệ mà phải là nơi đặt ra bài toán, thử nghiệm giải pháp và lan tỏa kết quả. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là lựa chọn đúng vấn đề ưu tiên, đánh giá hiệu quả thực tế và đưa công nghệ vào quy trình quản lý, phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Cần Thơ gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số

Cần Thơ ghi nhận nhiều kết quả trong cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số và phát triển dữ liệu dùng chung sau khi triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.