Cấp phép hàng loạt mỏ vật liệu để "tiếp sức" cho cao tốc Vinh - Thanh Thủy

Chủ động nguồn cung cho "siêu dự án" gần 24.000 tỷ đồng

Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy có tổng chiều dài 60km, đi qua địa phận 9 xã thuộc tỉnh Nghệ An (bao gồm các xã: Hưng Nguyên, Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An, Nam Đàn, Xuân Lâm, Hoa Quân, Sơn Lâm và Kim Bảng) với tổng mức đầu tư 23.940 tỷ đồng. 

Công trình được thiết kế quy mô 4 làn xe cao tốc và 6 làn xe hoàn chỉnh ở một số đoạn cầu, hầm. Dự án được khởi công ngày 18/5/2026 và dự kiến đưa vào vận hành khai thác trong năm 2029.

Với khối lượng thi công lớn gồm: khoảng 50km đường, 6 nút giao liên thông, 51 cầu, 2 nhánh hầm xuyên núi Đại Huệ và hàng chục hầm chui dân sinh… nhu cầu về đất đắp nền, cát xây dựng và đá các loại là rất cấp thiết.

Ông Nguyễn Duy An, Phó giám đốc Ban QLDA Công trình giao thông tỉnh Nghệ An cho biết: Hiện tại 16 nhà thầu thuộc 3 liên danh đã đồng loạt triển khai ở 3/6 gói thầu xây lắp dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy. 

Hai gói thầu còn lại gồm XL04, XL05 (thi công tuyến chính từ Km50+170 đến Km60+031) và XL06 (hệ thống giao thông thông minh ITS, ETC, kiểm soát tải trọng, chiếu sáng...) cũng sẽ lựa chọn xong nhà thầu để tiến hành thi công ngay trong tháng 9 này.

Theo tính toán dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy cần gần 9,9 triệu m3 đất san lấp, 995 nghìn m3 đá xây dựng, gần 1,8 triệu m3 cấp phối đá dăm, 850 nghìn m3 cát san lấp và 760 nghìn m3 cát bê tông. Đây là một nguồn vật liệu khổng lồ vượt khả năng đáp ứng của các mỏ trên địa bàn.

Nhận thức rõ vật liệu xây dựng có thể trở thành "điểm nghẽn" tiến độ nếu không được chuẩn bị từ sớm, lãnh đạo UBND tỉnh Nghệ An cùng các đơn vị chức năng đã trực tiếp kiểm tra hiện trường, rà soát tổng thể nhu cầu và xây dựng cơ chế cấp phép đặc thù nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định, liên tục cho từng gói thầu.

Cụ thể hóa tiến độ tại từng mỏ đất, cát, đá

Đến nay tỉnh này đã thực hiện song song việc cho nâng công suất khai thác các mỏ khoáng sản hiện hữu, đồng thời quy hoạch, cấp thêm 12 mỏ, gồm: 5 mỏ đất, 6 mỏ cát và 1 mỏ đá. Trong số này, có nhiều mỏ áp dụng cơ chế đặc thù không qua đấu giá.

Theo báo cáo của chủ đầu tư dự án, đến trung tuần tháng 9, công tác cấp phép và chuẩn bị khai thác tại các mỏ vật liệu đặc thù đang ghi nhận những chuyển biến tích cực với các con số cụ thể.

Ở nhóm các mỏ đất san lấp gồm 5 mỏ trọng điểm. Đến nay đã có mỏ Hồng Tân 1 (xã Nam Đàn) đã được UBND tỉnh Nghệ An cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Ban QLDA. 

Công tác giải phóng mặt bằng và các thủ tục mỏ đã được địa phương làm xong. Hiện liên danh nhà thầu Tập đoàn Đèo Cả - Delta đang tổ chức khai thác với trữ lượng 988.000m³ phục vụ thi công Gói thầu XL01.

Các mỏ Hồng Tân 2, Hồng Tân 3 và Nam Đàn 1 (xã Nam Đàn), UBND tỉnh đã ban hành Giấy phép khai thác cho Ban QLDA (ngày 14/7/2026 và 29/7/2026). Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phê duyệt trích đo bản đồ địa chính. 

Phương án bồi thường GPMB đang được công khai từ ngày 5/9/2026 với sự đồng thuận cao từ người dân (Mỏ Hồng Tân 2 đã có 13/14 hộ ký thống nhất; mỏ Hồng Tân 3 đạt 9/9 hộ; mỏ Nam Đàn 1 đạt 12/26 hộ). Hiện Ban QLDA đã bàn giao mỏ Hồng Tân 3 cho nhà thầu Sơn Hải khai thác để thi công Gói thầu XL02.

Mỏ Xuân Lâm 4 (xã Xuân Lâm): Đã hoàn tất công tác khảo sát, đánh giá thông tin. Đã phê duyệt trích đo 14/9/2026, hiện đang hoàn thiện các thủ tục để lập phương án bồi thường.

Ở nhóm mỏ cát, sỏi xây dựng có 6 mỏ đề xuất, bao gồm: Mỏ cát, sỏi Sông Lam (xã Yên Xuân) đã được UBND tỉnh phê duyệt khu vực không đấu giá quyền khai thác (theo Quyết định số 1865/QĐ-UBND ngày 07/5/2026). UBND tỉnh giao Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Công trình Mỏ Lộc Phát 689 làm chủ đầu tư lập đề án thăm dò, khai thác để cung cấp riêng cho dự án.

Mỏ cát, sỏi Sông Lam (xã Yên Xuân và Anh Sơn Đông) đã được UBND tỉnh phê duyệt khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản vào ngày 20/8/2026.

Hai mỏ cát bãi bồi Sông Lam (xã Vạn An) và mỏ bãi bồi (ở xã Xuân Lâm và Bích Hào) diện tích hơn 23ha trữ lượng dự kiến 460.400m3 vừa được tỉnh Nghệ An chấp thuận đưa vào danh sách mỏ không qua đấu giá vào ngày 11/9.

Một mỏ cát, sỏi tại xã Xuân Lâm (Công ty Sơn Hải đề xuất): Hiện đang hoàn thiện thủ tục để trình UBND tỉnh phê duyệt khu vực không đấu giá quyền khai thác.

Mỏ cát khu vực I (xã Đại Đồng, diện tích 4,99ha) đã được duyệt trữ lượng và cấp phép thăm dò. Ban QLDA đề xuất Công ty CP Khai thác Cát sỏi và Vận tải Thanh Chương khai thác cung cấp cho dự án, các cơ quan chuyên môn đang đôn đốc hoàn thiện hồ sơ cấp phép.

Đối với đá xây dựng, có mỏ đá Động Lim (xóm Thống Nhất, xã Bạch Hà) được đề xuất theo nhu cầu thực tế của nhà thầu thi công Gói thầu XL02 (Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải). Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tích cực phối hợp với các sở, ngành liên quan lấy ý kiến tham vấn để trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt theo quy định.

Đề xuất nâng công suất mỏ đá Thanh Thủy (xã Kim Bảng) từ 100.000 m3/năm lên 320.000 m3/năm để phục vụ gói thầu XL3, XL4 và XL5.

Tại các buổi kiểm tra thực địa và họp giao ban tiến độ, lãnh đạo UBND tỉnh Nghệ An liên tục yêu cầu Ban QLDA, các nhà thầu thi công và chính quyền địa phương phải duy trì nhịp độ phối hợp chặt chẽ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm tuân thủ nghiêm quy định pháp luật.

Đối với các địa phương có mỏ vật liệu đi qua như xã Nam Đàn, Xuân Lâm, chính quyền xã đang tập trung vận động người dân nhận tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng mỏ đúng hẹn. 

Tỉnh cũng chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, quản lý giá vật liệu xây dựng trên địa bàn, kiên quyết xử lý hành vi găm hàng, ép giá hoặc đưa vật liệu không bảo đảm chất lượng vào công trường.

Trong chiều 16/9, khi đi kiểm tra tiến độ thi công dự án, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải yêu cầu, đối với các mỏ đất, mỏ cát, mỏ đá đã được xác định phục vụ dự án, các cơ quan, đơn vị liên quan tập trung đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục cấp phép, giải phóng mặt bằng, khai thác và cung ứng vật liệu theo quy định; kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh.