Chuyên gia hiến kế phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số

Ngày 5/6, Báo Văn Hóa phối hợp với Trường Đại học Văn hóa TP.HCM tổ chức Hội thảo khoa học Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số.

Hội thảo được tổ chức nhằm quán triệt tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. 

Đồng thời, tạo diễn đàn trao đổi học thuật và thực tiễn về phát triển công nghiệp văn hóa trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của thời đại số.

Hội thảo cũng là dịp để nhìn nhận một cách toàn diện thực trạng phát triển công nghiệp văn hóa tại Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Anh Vũ, Tổng biên tập Báo Văn hóa, Trưởng Ban Tổ chức hội thảo khẳng định: "Hội thảo xác định rõ yêu cầu không chỉ dừng lại ở việc quán triệt tinh thần nghị quyết, mà cần đánh giá thực trạng, nhận diện cơ hội và thách thức. Đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm phát triển công nghiệp văn hóa trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng".

Hội thảo nhận được 73 bài tham luận và nhiều ý kiến đóng góp. Ban tổ chức cũng tổ chức hai phiên thảo luận chuyên sâu là "Khơi thông nguồn lực để phát triển công nghiệp văn hóa" và "Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số".

Trong các bài tham luận và ở phiên thảo luận chuyên sâu, các diễn giả đã tập trung đánh giá thực trạng, tiềm năng của công nghiệp văn hóa Việt Nam, đi sâu phân tích những cơ hội, thách thức khi ứng dụng công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo.

Tham luận tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, tư duy phát triển công nghiệp văn hóa tại Việt Nam đang chuyển từ tiếp cận ngành văn hóa sang tiếp cận hệ sinh thái sáng tạo gắn với dữ liệu, nền tảng số, đổi mới sáng tạo và sức mạnh mềm quốc gia. 

Theo PGS. TS Nguyễn Thị Thu Phương, các biến động của thị trường sáng tạo, du lịch văn hóa, nội dung số, mạng lưới các thành phố sáng tạo UNESCO... đang cho thấy yêu cầu hoàn thiện thể chế công nghiệp văn hóa hiện nay không còn chỉ dừng ở hỗ trợ hoạt động văn hóa, mà cần chuyển mạnh sang kiến tạo năng lực quản trị hệ sinh thái sáng tạo trong cả môi trường thực và môi trường số.

Vị chuyên gia đề xuất một số định hướng hoàn thiện thể chế nhằm tái định vị các ngành công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số theo hướng tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo. 

Trước hết, cần cụ thể hóa cơ chế tài chính, đa dạng hóa nguồn lực từ Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội, chuyển từ hỗ trợ hoạt động sang đầu tư cho năng lực sáng tạo dài hạn. Đồng thời, đổi mới cơ chế đặt hàng theo hiệu quả đầu ra, tăng cường quản trị liên ngành và chuyển đổi số. 

Bên cạnh đó, cần phát triển hệ sinh thái sáng tạo tại địa phương, xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa và hệ thống chỉ số đánh giá để nâng cao hiệu quả quản lý, hoạch định chính sách và thu hút đầu tư.

PGS. TS Huỳnh Văn Tới, thành viên Hội đồng Khoa học và Đào tạo Trường Đại học Văn hóa TP.HCM cho rằng, để Nghị quyết 80-NQ/TW đi vào cuộc sống, cần sớm thể chế hóa các chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa thành chính sách và cơ chế cụ thể. 

Theo đó, cần xây dựng các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp sáng tạo, quỹ hỗ trợ sáng tạo văn hóa, cơ chế đầu tư cho startup văn hóa và phát triển thị trường văn hóa số. Đồng thời, hoàn thiện hành lang pháp lý về chuyển đổi số văn hóa, bản quyền số, sở hữu trí tuệ và quản lý các nền tảng số. 

"Thể chế hóa Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam là quá trình chuyển các quan điểm, mục tiêu và định hướng của Đảng thành pháp luật, chính sách, chiến lược, chương trình hành động, cơ chế tổ chức thực hiện, nhằm đưa công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo trở thành động lực phát triển đất nước trong thời đại số", PGS.TS Huỳnh Văn Tới nêu quan điểm.

Ông cũng nhấn mạnh việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo liên ngành văn hóa - công nghệ, xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp sáng tạo, tăng cường sức mạnh mềm văn hóa quốc gia và nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong tổ chức thực hiện.