Có việc làm đến năm 2027, doanh nghiệp đóng tàu vẫn nghẽn dòng tiền

Thủ tục xuất hóa đơn kéo dài, dòng tiền đình trệ

Những tháng cuối năm, không khí sản xuất tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu và Công nghiệp hàng hải Sài Gòn (SSMI) diễn ra khẩn trương từ trong xưởng, ngoài bãi đến khu vực ụ tàu. Tuy nhiên, đằng sau nhịp sản xuất sôi động là những khó khăn về vốn lưu động do vướng mắc trong thủ tục thuế, xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT), ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện hợp đồng và hoạt động của doanh nghiệp.

Trao đổi với Báo Xây dựng, ông Cao Tuấn Dũng, Phó tổng giám đốc SSMI, cho biết công ty đang tập trung hạ thủy, bàn giao các sản phẩm đóng mới và sửa chữa. Với kế hoạch năm 2026 đóng mới 18 sản phẩm, sửa chữa 68 sản phẩm cùng các hợp đồng tiếp theo, doanh nghiệp bảo đảm việc làm cho người lao động đến hết năm 2027.

Dù vậy, trong quá trình thực hiện thủ tục phá sản theo Nghị quyết 220 của Chính phủ, SSMI đang gặp vướng mắc trong việc xuất hóa đơn điện tử, gây áp lực lớn lên dòng tiền phục vụ sản xuất kinh doanh.

Theo SSMI, trước đây doanh nghiệp vẫn phát hành hóa đơn GTGT cho khách hàng bình thường trên hệ thống điện tử. Tuy nhiên, sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản, từ ngày 19/6/2026, hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế từ chối cấp mã hóa đơn với lý do mã số thuế ở trạng thái "NNT chờ làm thủ tục phá sản", dù tại thời điểm báo cáo, công ty không nợ thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước.

Theo hướng dẫn của cơ quan thuế, doanh nghiệp phải đề nghị cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh và nộp VAT tương ứng trước khi được chấp thuận. Quy trình này kéo dài khoảng 10-15 ngày làm việc, trong khi SSMI có nhu cầu xuất khoảng 80-90 hóa đơn mỗi tháng.

"Việc chờ cấp mã hóa đơn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ bàn giao tàu, thu hồi công nợ và thực hiện hợp đồng. Đặc thù ngành đóng tàu là doanh nghiệp thường chỉ được thanh toán sau khi hoàn thành sửa chữa, bàn giao và xuất hóa đơn. Thủ tục kéo dài khiến dòng tiền bị đình trệ, tiềm ẩn nguy cơ chậm tiến độ và phát sinh rủi ro trong thực hiện hợp đồng", ông Dũng cho biết.

Theo ông Dũng, nếu chưa được hoàn thuế kịp thời, doanh nghiệp còn đối mặt nguy cơ thiếu hụt vốn lưu động phục vụ trực tiếp cho sản xuất kinh doanh.

Nhiều hệ lụy với hoạt động sản xuất

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Công ty TNHH MTV Công nghiệp tàu thủy Sài Gòn (SSIC), dù doanh nghiệp vẫn duy trì sản xuất bình thường, bảo đảm việc làm ổn định đến giữa năm 2027.

Đáng chú ý, SSIC còn chịu áp lực từ khoản nợ thuế đất hơn 19 tỷ đồng, chủ yếu là tiền chậm nộp, liên quan khu đất 1027 Phạm Thế Hiển, phường Chánh Hưng, TP.HCM. Khu đất đã bỏ trống từ năm 2010, không được khai thác tạo nguồn thu, trong khi phương án sắp xếp, xử lý nhà đất chưa được phê duyệt.

Mỗi lần đề nghị cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh, SSIC được yêu cầu nộp ngay 25% tổng doanh thu trên các hóa đơn cần xuất, càng làm gia tăng áp lực tài chính.

Báo cáo các cơ quan có thẩm quyền, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) cho biết việc yêu cầu nộp trước VAT trong khi doanh nghiệp chưa được khấu trừ thuế đầu vào có thể khiến số tiền phải ứng trước vượt nghĩa vụ thuế thực tế, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu vốn lưu động.

Không chỉ ảnh hưởng đến dòng tiền, trạng thái mã số thuế "NNT chờ làm thủ tục phá sản" còn khiến khách hàng băn khoăn, trì hoãn ký hợp đồng mới. Một số nhà cung cấp dừng hoặc chậm cung ứng, thay đổi điều khoản thanh toán, yêu cầu trả tiền trước hoặc thanh toán ngay khi giao hàng do cảnh báo rủi ro trên hệ thống thuế.

Theo SBIC, nếu không được tháo gỡ kịp thời, những vướng mắc này có thể khiến doanh nghiệp khó thực hiện hợp đồng, đối mặt nguy cơ vi phạm cam kết kinh tế, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng duy trì bộ máy và nguồn lực tài chính phục vụ quá trình xử lý doanh nghiệp theo chủ trương của Chính phủ.

Trước thực tế trên, SBIC kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét cho các đơn vị đóng tàu thuộc tổng công ty, gồm SSIC và SSMI, được xuất hóa đơn điện tử bình thường, đồng thời chuyển trạng thái mã số thuế sang "NNT đang hoạt động".

Đối với SSIC, SBIC đề nghị xem xét khoanh tiền thuế nợ. Các đơn vị cam kết nộp VAT đối với hóa đơn đã phát hành.

Theo SBIC, việc tháo gỡ các vướng mắc về thuế và hóa đơn sẽ giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất, thực hiện các hợp đồng đang có, bảo đảm nguồn lực và việc làm cho người lao động, đồng thời tạo điều kiện triển khai quá trình xử lý doanh nghiệp theo quy định.

Saigon Shipmarin kín lịch thi công, bảo đảm việc làm đến hết năm 2027

Hàng chục lượt tàu sửa chữa và nhiều hợp đồng đóng mới gần 20 sản phẩm, Công ty Saigon Shipmarin - đơn vị thành viên Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) đủ việc làm đến hết năm 2027.