Cống thủy lợi 60 năm tuổi gánh áp lực tiêu thoát nước ở Vũng Áng

Hơn 60 năm vận hành, cống Tây Yên xuống cấp

Cống Tây Yên nằm trên địa bàn phường Vũng Áng, được xây dựng từ năm 1963 với 6 cửa xả. Công trình có nhiệm vụ ngăn mặn, giữ ngọt, cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và tiêu thoát lũ cho các địa phương phía Nam Hà Tĩnh, trong đó có Khu kinh tế Vũng Áng.

Sau hơn 60 năm vận hành, nhiều hạng mục của cống đã xuống cấp nghiêm trọng. Các cánh cống bị mục nát, trong đó cánh cống số 1 hư hỏng nặng; hệ thống khung bê tông cốt thép bị bong tróc, lộ thép. Công trình cũng không có cầu thang cố định phục vụ việc đi lại, vận hành.

Theo ông Nguyễn Văn Toản, Quản lý Nhà máy cấp nước Vũng Áng, ngoài tình trạng xuống cấp, việc vận hành các cửa cống cũng gặp nhiều khó khăn.

"6 cánh cửa cống lớn đã xuống cấp nhưng vẫn phải vận hành bằng tay. Mỗi cánh mất khoảng 50 phút để quay, cần 4-5 người vận hành. Trong điều kiện mưa bão, việc vận hành càng khó khăn", ông Toản cho biết.

Trước khi bàn giao cho Công ty CP Đầu tư và Phát triển Vũng Áng, cống Tây Yên từng được sửa chữa vào các năm 2002 và 2008. Tuy nhiên, đến nay cả 6 cửa cống tiếp tục xuống cấp, ảnh hưởng đến khả năng vận hành và tiêu thoát nước.

Thực tế những năm qua cho thấy, khi mưa lớn, khu vực quanh cống Tây Yên thường chịu áp lực ngập úng. Năm 2020, các tổ dân phố Trường Yên, Trường Phú và Cảnh Trường thuộc phường Kỳ Thịnh cũ từng xảy ra ngập diện rộng. Việc cống Tây Yên hư hỏng, vận hành không hiệu quả được xác định là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiêu thoát nước.

Tình trạng hư hỏng cũng ảnh hưởng đến chức năng ngăn mặn, giữ ngọt. Cửa đáy cống bị hư khiến việc điều tiết gặp khó khăn, tác động đến sản xuất nông nghiệp của người dân.

Mưa lớn thử sức hạ tầng tiêu thoát nước Vũng Áng

Hiện khu vực Vũng Áng đang phát triển mạnh về công nghiệp, đô thị và hạ tầng. Cùng với đó, yêu cầu tiêu thoát nước, bảo đảm an toàn cho khu dân cư và các công trình, dự án ngày càng lớn.

Trong đợt mưa lớn do hoàn lưu áp thấp nhiệt đới, ngày 15/9, nhiều khu vực thuộc Khu kinh tế Vũng Áng xuất hiện ngập cục bộ. Tại điểm trường của Trường THCS Sông Trí ở tổ dân phố Hải Thanh, do nằm ở vị trí thấp trũng so với mặt đường, nước ngập hơn 1m.

Tại các tổ dân phố Trường Yên và Cảnh Trường, phường Vũng Áng, mực nước dâng khoảng 50 - 80cm. Thời điểm này nước chưa ảnh hưởng đến khu dân cư nhưng chính quyền địa phương đã phải huy động máy móc khơi thông dòng chảy, đồng thời theo dõi diễn biến để chủ động phương án di dời khi cần thiết.

Theo ông Trần Xuân Phượng, Bí thư Đảng ủy phường Vũng Áng, trong những ngày qua, do xuất hiện mưa cục bộ với cường độ lớn nên nhiều khu vực trên địa bàn phường bị ngập. Bên cạnh lượng mưa lớn, việc một số đơn vị đang triển khai các công trình, dự án cũng khiến quá trình thoát nước chậm hơn.

"Việc cống Tây Yên bị hư hỏng cũng dẫn đến khả năng ngăn, thoát nước không hiệu quả", ông Phượng cho biết.

Theo lãnh đạo phường Vũng Áng, hiện mưa đã giảm, mực nước tại các khu vực ngập đã rút và cơ bản trở lại trạng thái bình thường.

Tại khu dân cư Cảnh Trường, các đơn vị chức năng đang triển khai đê quai và lắp đặt máy bơm di động nhằm hạn chế ngập lụt.

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự phường Vũng Áng đã rà soát các hộ dân ở vùng thấp trũng, ven sông, suối và khu vực có nguy cơ ngập sâu; chuẩn bị phương án sơ tán người dân tại Trường Yên, Cảnh Trường khi xảy ra tình huống bất lợi.

Trước tình trạng cống Tây Yên xuống cấp, chính quyền địa phương đã nhiều lần kiến nghị Công ty CP Đầu tư và Phát triển Vũng Áng cùng các đơn vị liên quan khắc phục, bảo đảm an toàn sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh - Phan Thiên Định yêu cầu Công ty CP Tập đoàn Hoành Sơn khẩn trương hoàn thành việc khắc phục cống Tây Yên trước ngày 20/9, bảo đảm vận hành tiêu thoát trong mùa mưa lũ. Văn phòng UBND tỉnh được giao phối hợp kiểm tra, giám sát và đốc thúc việc khắc phục đúng yêu cầu, chất lượng.

Theo ông Phùng Văn Dần, Phó Giám đốc Công ty CP Đầu tư Phát triển Vũng Áng, đơn vị vận hành cống Tây Yên, chiều 16/9, nhà thầu sẽ đưa thiết bị vào để thay thế các bộ phận phục vụ vận hành.

"Việc thay thế các cánh cổng hư hỏng cần có thời gian, dự kiến mất vài ngày", ông Dần thông tin.