Cuộc sống trong những căn nhà chưa đầy 5m²/người ở phố cổ Hà Nội

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 1.

Phố cổ Hà Nội luôn đông đúc, sầm uất, nhưng phía sau những mặt phố nhộn nhịp là những ngõ sâu, thiếu ánh sáng và nhiều căn nhà chật hẹp, nơi nhiều người phải xoay xở từng mét vuông cho sinh hoạt hằng ngày. Thực tế này càng đáng chú ý khi Hà Nội đang đề xuất cơ chế để nhóm hộ có diện tích ở dưới 5m²/người tiếp cận nhà ở xã hội.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 2.

Tại phố Hàng Buồm, nhiều ngõ nhỏ nằm xen giữa những căn nhà mặt phố. Có đoạn lối đi chỉ rộng khoảng 50–60 cm, càng vào sâu càng tối và hẹp, ánh sáng tự nhiên gần như không lọt tới.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 3.

Cô Đinh Thị Phương, sống tại số 94 Hàng Buồm, cho biết gia đình có 5 người nhưng diện tích nhà chỉ khoảng 20m². Để có thêm chỗ ngủ, gia đình phải tận dụng không gian làm gác xép.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 4.

“Chồng tôi ốm đã ba năm, chỉ nằm một chỗ. Con trai lớn đã lập gia đình nhưng phải ở rể vì nhà quá chật; con thứ hai đang học Đại học Điện lực”, cô Phương chia sẻ.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 11.

Sinh ra, lập gia đình rồi tiếp tục sống tại phố Hàng Buồm, cô Phương đã gắn bó với khu phố gần như cả cuộc đời. Dù nhà chật và sinh hoạt bất tiện, cô vẫn muốn ở lại vì quen nếp sống, thuận tiện đi lại, gần bệnh viện và trường học.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 12.

Khi được hỏi về phương án giãn dân phố cổ, cô Phương cho biết gia đình từng từ chối bán căn nhà bố mẹ để lại dù được hỏi mua với giá cao. Theo cô, nếu phương án bảo đảm quyền lợi và điều kiện sống phù hợp, người dân sẽ yên tâm chuyển đi.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 13.

Ông Nguyễn Văn Đạt, sống tại 91 Hàng Buồm hơn 60 năm, nhớ lại nơi đây trước kia có khoảng sân rộng và giếng trời nên khá thoáng. Dân cư ngày càng đông, các hộ cơi nới, tận dụng khoảng trống khiến sân chung dần thu hẹp, không gian ngày càng bí và thiếu ánh sáng.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 14.

Căn phòng rộng gần 5m² là nơi chú Đạt sinh hoạt hằng ngày. Trong không gian hạn chế, đồ đạc được sắp xếp gọn gàng, chỉn chu theo thói quen của người lính đã từng có 4 năm phục vụ trong quân ngũ tại biên giới Cao Bằng. Dù vậy, diện tích nhỏ khiến việc sinh hoạt và nghỉ ngơi khó tránh khỏi cảm giác tù túng.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 15.

Vợ con đã chuyển đi nơi khác, ông Đạt hiện sống một mình và nhận trông xe để có thêm thu nhập ngoài lương hưu. “Nhiều lúc nghĩ mình ở trong căn phòng bí bách quá, cứ phải chạy ra đường, ra hồ để thở cho thoáng, chứ ở trong này lâu đầu óc mụ mị”, ông nói.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 18.

Nhà chật, nhiều hạng mục cơi nới qua thời gian khiến ông Đạt luôn lo về nguy cơ cháy nổ. “Ở đây, điện, xe cộ, xăng dầu mà xảy ra vấn đề gì thì phải xử lý ngay, không để cháy lan. Có chuyện gì thì trước hết phải tự cứu mình”, ông nói.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 19.

Sống ở phố cổ từ khi sinh ra, ông Đạt hiểu rõ những bất tiện phía sau các tuyến phố sầm uất. “Mọi người vào đây, người ta bảo đây không phải phố cổ mà là ‘phố khổ’”, ông chia sẻ về cảnh sống chật hẹp, thiếu thông thoáng.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 20.

Theo chú Đạt, nếu nơi ở mới có đầy đủ tiện ích, không gian sinh hoạt rộng rãi, giao thông thuận tiện và bảo đảm quyền lợi, người dân sẽ yên tâm hơn khi chuyển đến. Riêng với bản thân chú, ở tuổi 63, sau nhiều năm gắn bó với khu ''phố khổ'', chú mong muốn được sống trong không gian thoáng đãng, an toàn hơn, thuận tiện đi lại và gần bệnh viện để việc chăm sóc sức khỏe khi tuổi đã cao.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 26.

Đề xuất cho nhóm hộ này được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm mở ra thêm lựa chọn cải thiện chỗ ở. Tuy nhiên, để người dân yên tâm chuyển đi, nơi ở mới vẫn cần đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, đi lại, sinh kế và bảo đảm quyền lợi của các hộ đã gắn bó lâu năm với phố cổ.

Bên trong những căn nhà chưa đầy 5m² sàn/người ở phố cổ Hà Nội - Ảnh 27.

Những căn nhà chật hẹp, xuống cấp phía sau các tuyến phố sầm uất cho thấy áp lực về không gian sống tại khu phố cổ Hà Nội. Theo kết quả rà soát của UBND phường Hoàn Kiếm được thông tin tại kỳ họp chuyên đề ngày 28/10, có 902 hộ với 3.621 nhân khẩu đang sống trong những căn nhà có diện tích bình quân dưới 5m² sàn/người.