Đại học Xây dựng Hà Nội trao đổi giải pháp thông gió, bảo đảm an toàn đường hầm

Đây cũng là hoạt động hướng tới kỷ niệm 60 năm thành lập Trường Đại học Xây dựng Hà Nội góp phần tăng cường kết nối giữa nhà trường với cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Công trình ngầm đặt ra yêu cầu cao về thông gió và phòng cháy, chữa cháy

Ông Trần Hoài Anh, Phó Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, Bộ Xây dựng, đánh giá: "Đây là dịp để cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp trao đổi kinh nghiệm, nhận diện những vấn đề còn tồn tại, đồng thời cập nhật các giải pháp công nghệ mới trong lĩnh vực thông gió công trình ngầm".

Theo ông Trần Hoài Anh: "Quỹ đất đô thị ngày càng hạn chế khiến việc quản lý, khai thác không gian ngầm trở thành xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, quá trình phát triển các công trình ngầm cũng đặt ra nhiều thách thức về kỹ thuật, trong đó thông gió và phòng cháy, chữa cháy là những yếu tố đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn con người và khả năng vận hành công trình".

Đối với đường sắt đô thị, bãi đỗ xe ngầm và các công trình có không gian kín, việc thiết kế hệ thống thông gió cần được tính toán phù hợp với công năng, đặc điểm kết cấu, mật độ sử dụng và điều kiện khai thác. 

Các yếu tố như vị trí cửa cấp, thải khí, khả năng lưu thông không khí và kiểm soát khói khi xảy ra cháy cần được xem xét đồng bộ ngay từ giai đoạn thiết kế.

Đại diện Bộ Xây dựng cũng lưu ý, hiệu quả của hệ thống thông gió không chỉ được đánh giá trong điều kiện vận hành bình thường mà còn phải được kiểm chứng theo các kịch bản sự cố. 

Công tác chạy thử, nghiệm thu, vận hành và kiểm tra định kỳ cần được thực hiện theo quy trình phù hợp nhằm phát hiện sớm nguy cơ, bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định trong suốt vòng đời công trình.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn công nghệ cần tính đến điều kiện khí hậu Việt Nam, nguồn nhân lực vận hành, chi phí lắp đặt, bảo trì và mức độ hao mòn của thiết bị. Công tác quản lý, khai thác công trình ngầm cũng cần được cập nhật đầy đủ trong hồ sơ thiết kế và vận hành, bảo đảm tính đồng bộ, khả năng ứng phó khi xảy ra sự cố.

"Cần tăng cường tổng kết thực tiễn, ứng dụng chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý, qua đó tạo cơ sở nghiên cứu, hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến thông gió công trình ngầm, đồng thời tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế để áp dụng phù hợp tại Việt Nam", ông Trần Hoài Anh nhấn mạnh.

Phát biểu khai mạc, GS.TS Nguyễn Hoàng Giang, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cho biết: Nhà trường luôn chú trọng phát triển nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn, tăng cường hợp tác giữa ba bên gồm nhà trường, cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp.

Theo GS.TS Nguyễn Hoàng Giang, chủ đề thông gió đường hầm có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển hệ thống đường sắt đô thị, tàu điện ngầm và các công trình ngầm.

"Trong 60 năm xây dựng và phát triển, Đại học Xây dựng Hà Nội luôn quan tâm phối hợp với các doanh nghiệp nhằm trao đổi kinh nghiệm, phát triển đội ngũ chuyên gia và nâng cao chất lượng đào tạo sinh viên. 

Việc hợp tác với doanh nghiệp có kinh nghiệm triển khai dự án sẽ giúp nhà trường cập nhật công nghệ, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và gắn kết hoạt động đào tạo với nhu cầu thực tế", GS.TS Nguyễn Hoàng Giang chia sẻ.

Cập nhật công nghệ thông gió và giải pháp kiểm soát khói

Tại phiên chuyên đề, ông Justo Suarez, Giám đốc toàn cầu về thông gió đường hầm của Tập đoàn Soler & Palau (S&P), trình bày về nguyên lý thông gió đường hầm, các sơ đồ vận hành cơ bản và cấu tạo hệ thống thông gió điển hình.

Nội dung trình bày tập trung làm rõ yêu cầu thiết kế hệ thống thông gió đối với đường hầm giao thông và đường sắt đô thị. 

Với đặc điểm không gian kín, kết cấu và điều kiện vận hành khác biệt so với công trình trên mặt đất, hệ thống thông gió cần được thiết kế đồng bộ với các giải pháp hút, xả khói, đặc biệt trong tình huống xảy ra cháy.

Một nội dung đáng chú ý khác là giải pháp van chặn lửa FlowPro do ông Roeland Bos, Giám đốc FlowPro châu Á - Thái Bình Dương giới thiệu. Đây là nhóm thiết bị liên quan đến kiểm soát sự lan truyền của lửa trong hệ thống thông gió, góp phần nâng cao khả năng bảo vệ công trình khi xảy ra sự cố.

Các diễn giả cũng nhấn mạnh vai trò của việc kiểm soát nhiệt và khói trong hệ thống thông gió đường hầm khi có cháy. Việc lựa chọn thiết bị, tổ chức vận hành và xây dựng kịch bản ứng phó cần được xem xét tổng thể, gắn với yêu cầu an toàn của từng loại công trình.

Bên cạnh nguyên lý thiết kế và vận hành, đại diện Kruger Việt Nam cũng chia sẻ kinh nghiệm triển khai các giải pháp thông gió tại các dự án ở Việt Nam, đồng thời giới thiệu hệ thống thiết bị phục vụ thông gió đường hầm, gồm quạt hướng trục đường hầm, quạt phản lực đường hầm, quạt hỗn hợp, van gió đa cánh và các thiết bị liên quan.

Theo các chuyên gia, hệ thống giao thông ngầm phục vụ hàng triệu lượt người mỗi ngày, đồng thời phát sinh nhiệt từ đoàn tàu và hệ thống điều hòa không khí trên phương tiện. Vì vậy, thông gió hiệu quả là yêu cầu thiết yếu để duy trì điều kiện vận hành, chất lượng không khí và đặc biệt là bảo đảm an toàn cho hành khách khi xảy ra hỏa hoạn.

Đối với đường hầm đường bộ, hệ thống thông gió có nhiệm vụ loại bỏ nhiệt, khí thải phát sinh từ phương tiện, đồng thời hỗ trợ thoát nạn thông qua kiểm soát và dẫn hướng khói khi có cháy.

Trong đó, quạt phản lực được bố trí dọc đường hầm, tạo luồng khí có tốc độ cao để thúc đẩy dòng khí di chuyển theo hướng tính toán. Kết hợp với quạt hướng trục đảm nhiệm việc cấp, hút hoặc thải khí, hệ thống góp phần kiểm soát các chất ô nhiễm và duy trì điều kiện an toàn trong hầm.

Không chỉ trong giai đoạn khai thác, công tác thông gió còn có ý nghĩa quan trọng khi thi công đường hầm, thời điểm phát sinh bụi, nhiệt và khí độc từ máy móc, thiết bị. Hệ thống cần được tính toán phù hợp để kiểm soát các yếu tố này, cải thiện điều kiện làm việc và bảo đảm an toàn cho lực lượng thi công.

Từ thực tiễn đó, Kruger giới thiệu giải pháp thông gió tổng thể, kết hợp quạt thông gió, van gió, bộ tiêu âm cùng hệ thống giám sát và điều khiển. Việc tích hợp các thiết bị giúp kiểm soát hoạt động của hệ thống, nâng cao hiệu quả vận hành và đáp ứng yêu cầu an toàn trong các điều kiện khai thác khác nhau, đặc biệt khi cần chuyển sang chế độ kiểm soát khói, thoát nạn trong tình huống khẩn cấp.

Thông qua hội thảo, các đại biểu có thêm cơ hội trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, cập nhật giải pháp công nghệ và tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, nghiên cứu với doanh nghiệp. 

Đây cũng là cơ sở để thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, góp phần nâng cao chất lượng thiết kế, xây dựng và vận hành các công trình ngầm tại Việt Nam.