ĐBQH hiến kế ngăn "thổi giá" vật tư y tế, đề nghị công khai giá dịch vụ khám, chữa bệnh

Tại phiên thảo luận tổ sáng 21/10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn TP Hải Phòng) đã nêu những giải pháp để ngăn thổi giá thuốc, thiết bị y tế, cũng như về giá khám chữa bệnh, nhất là giá khám dịch vụ, để bảo vệ túi tiền người dân.

Về giá dịch vụ khám, chữa bệnh, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn tán thành chủ trương chuyển từ cơ chế mỗi cơ sở một hồ sơ phương án giá sang việc Bộ trưởng Bộ Y tế quy định giá áp dụng chung theo cấp chuyên môn kỹ thuật. Cách làm này, theo đại biểu là giảm đáng kể chi phí tuân thủ, nhất là đối với các cơ sở quy mô nhỏ.

Tuy nhiên, dự thảo quy định "giá này áp dụng đối với người bệnh không lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu, bao gồm cả người bệnh có hoặc không có thẻ bảo hiểm y tế". Đại biểu Sơn cho rằng cách thể hiện này dễ dẫn đến cách hiểu người bệnh chỉ có hai lựa chọn: hoặc dùng dịch vụ theo giá chung, hoặc dùng dịch vụ theo yêu cầu do cơ sở tự định giá; và người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu có thể bị hiểu là không được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán.

Đại biểu Sơn cho biết cử tri phản ánh tình trạng người bệnh, nhất là tại các bệnh viện quá tải, bị hướng sang dịch vụ theo yêu cầu. Nếu luật không rõ ràng, gánh nặng chi phí sẽ dồn lên người bệnh. 

Vì vậy, đề nghị quy định rõ ngay trong Luật "người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ khám, chữa bệnh theo yêu cầu vẫn được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán phần chi phí theo phạm vi được hưởng và mức hưởng; người bệnh chỉ chi trả phần chênh lệch". Cùng với đó cần bổ sung nguyên tắc cơ sở khám, chữa bệnh phải công khai giá dịch vụ theo yêu cầu. Việc lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu phải hoàn toàn tự nguyện.

Về quản lý giá thuốc, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn ủng hộ hướng đơn giản hóa thủ tục công bố giá thuốc trên cơ sở dữ liệu vì thuốc là hàng hóa đặc biệt, chi phí thuốc là gánh nặng lớn đối với người bệnh và quỹ bảo hiểm y tế.

Dự thảo luật bổ sung trường hợp được công bố giá bán buôn thuốc dự kiến sau khi đã bán lô thuốc đầu tiên ra thị trường "đối với một số trường hợp theo quy định của Chính phủ", nhưng chưa xác định tiêu chí, nguyên tắc. Điều này, theo đại biểu, dễ trở thành kẽ hở "bán trước, công bố sau". 

Do đó, đề nghị quy định ngay trong Luật nguyên tắc xác định các trường hợp này, chẳng hạn chỉ áp dụng đối với thuốc thiếu hoặc có nguy cơ thiếu, thuốc hiếm, thuốc phục vụ cấp cứu, phòng, chống dịch bệnh.

Ông Sơn cho biết các vụ mua sắm, nâng khống giá thiết bị y tế, sinh phẩm xét nghiệm vừa qua đã gây bức xúc lớn trong dư luận, trong khi tại không ít cơ sở, người bệnh vẫn phải tự mua vật tư, thiết bị y tế. 

Từ thực tế này, đại biểu đánh giá cao việc dự thảo bổ sung nguyên tắc quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, liên thông dữ liệu giữa y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế.

Nhưng đại biểu đề nghị cần quy định mốc thời gian tối đa để vận hành cơ sở dữ liệu thiết bị y tế, liên thông giữa giá nhập khẩu, giá kê khai, giá niêm yết và giá trúng thầu; đồng thời nghiên cứu rút ngắn lộ trình. 

Cùng với đó cần nghiên cứu cơ chế công khai giá giao dịch thực tế, giá trúng thầu đối với nhóm thiết bị y tế thông dụng để các cơ sở tham chiếu. "Đây là công cụ hữu hiệu nhất để phòng ngừa tình trạng "thổi giá", mua bán lòng vòng", ông Sơn nhấn mạnh.

Trong khi đó, góp ý về Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi), đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Đoàn TP.HCM) nhìn nhận, vấn đề quản lý trang thiết bị y tế và thực phẩm chức năng hiện nay đang rất trầm trọng. 

Theo bà Lan, trước đây chúng ta đã đề xuất có luật riêng để quản lý trang thiết bị y tế và thực phẩm chức năng nhưng vẫn mang tính lồng ghép. "Bây giờ nếu đưa vào một vài điều, khoản thì rất khó để thực hiện đúng", bà Lan nói.

Nữ đại biểu đồng thời là Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho rằng, việc mua sắm trang thiết bị chỉ là bước ban đầu (giống như máy in), nhưng chi phí bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa và độc quyền linh kiện về sau mới là khoản rất lớn.