ĐBQH: Xem xét linh hoạt dự án chậm tiến độ do khách quan, bảo đảm quyền lợi nhà đầu tư

Thảo luận tại Tổ 9 (Đoàn tỉnh Ninh Bình và TP Huế) sáng 24/10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, nhiều đại biểu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp, minh bạch dữ liệu và cắt giảm thủ tục chồng chéo, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn Ninh Bình) đề nghị hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng theo hướng đánh giá bằng kết quả nâng cao năng lực thực tế của doanh nghiệp trong nước, thay vì chỉ căn cứ vào số lượng hoặc tỷ lệ doanh nghiệp tham gia.

Với Điều 17 dự thảo Luật, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc xác định mức hỗ trợ phải dựa trên kết quả có thể kiểm chứng, đồng thời phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Chính phủ cần rà soát điều kiện 20% trong dự thảo Nghị định, làm rõ cách xác minh kết quả tại doanh nghiệp thụ hưởng, nguyên tắc không thanh toán trùng một khoản chi và trách nhiệm kiểm tra sau hỗ trợ.

Theo đại biểu, mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam trong danh sách nhà cung ứng, mà là có bao nhiêu doanh nghiệp thực sự nâng cao năng lực công nghệ, sản xuất và vị trí trong chuỗi giá trị.

Cùng cho ý kiến về Điều 17, đại biểu Trần Văn Khải (Đoàn Ninh Bình) đồng tình với chính sách hỗ trợ chi phí đào tạo nhân lực để thu hút đầu tư, nhất là trong lĩnh vực công nghệ cao và phát triển chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ tiêu chí chất lượng đào tạo, đối tượng thụ hưởng và nguồn ngân sách thực hiện.

Cụ thể, các cơ sở liên kết đào tạo cần đáp ứng tiêu chuẩn kiểm định chất lượng theo pháp luật về giáo dục và giáo dục nghề nghiệp; ngành, nghề được hỗ trợ cần tập trung vào lĩnh vực công nghệ cao hoặc phục vụ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng. Với Điều 17a về cơ chế đặc thù hỗ trợ đào tạo lao động của địa phương, cần xác định rõ đối tượng là người lao động tại địa phương, người do doanh nghiệp đưa đến hay cả hai nhóm.

Đại biểu Trần Văn Khải nhấn mạnh, hỗ trợ đào tạo phải gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra, bảo đảm nguồn nhân lực được sử dụng tại địa phương. Chính sách cần hướng đến phát triển nhân lực chất lượng cao, tránh dàn trải ngân sách cho đào tạo lao động phổ thông.

Một nội dung khác được đại biểu Lê Văn Thế quan tâm là giá trị pháp lý của dữ liệu đầu tư tại Điều 46. Đại biểu đề nghị làm rõ cách xử lý khi thông tin trên hệ thống điện tử sai lệch với quyết định, giấy chứng nhận do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Theo đại biểu, nếu giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đúng và còn hiệu lực nhưng dữ liệu điện tử bị cập nhật sai thì phải hiệu đính dữ liệu điện tử, không phải sửa giấy chứng nhận. 

Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm cơ quan nhà nước chủ động đối chiếu, sửa sai kể cả khi nhà đầu tư chưa có đề nghị, cũng như thời hạn xử lý cụ thể, tránh kéo dài thủ tục do lỗi cập nhật dữ liệu của cơ quan quản lý.

Trong khi đó, đại biểu Trần Thị Hiền (Đoàn Ninh Bình) đề nghị tháo gỡ vướng mắc trong quy định chấm dứt hoạt động dự án (điểm b khoản 2 Điều 36). 

Theo đó, dự thảo Luật quy định cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt dự án sau 24 tháng kể từ khi kết thúc tiến độ thực hiện mục tiêu mà nhà đầu tư vẫn không hoàn thành và không thuộc trường hợp được điều chỉnh tiến độ.

Tuy nhiên, theo đại biểu, nhiều dự án chậm tiến độ do nguyên nhân khách quan như chậm giải phóng mặt bằng, bàn giao đất hoặc điều chỉnh quy hoạch chung. Nếu áp dụng cứng nhắc thời hạn 24 tháng mà không phân định rõ trách nhiệm, quy định có thể gây rủi ro pháp lý, phát sinh tranh chấp hoặc khiếu kiện quốc tế, ảnh hưởng quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Vì vậy, đại biểu đề nghị không tính vào thời hạn 24 tháng xem xét chấm dứt dự án đối với khoảng thời gian chậm trễ do cơ quan nhà nước trong giải phóng mặt bằng, bàn giao đất hoặc giải quyết thủ tục hành chính liên quan.

Về chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở, khu đô thị đã có quyền sử dụng đất (khoản 11 Điều 24), đại biểu Trần Thị Hiền cho rằng, việc yêu cầu tất cả dự án thực hiện thủ tục này, kể cả khi nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất hợp pháp hoặc thông qua thỏa thuận, làm tăng chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian triển khai và chồng chéo với trình tự theo Luật Đất đai, Luật Nhà ở.

Đại biểu đề nghị cắt giảm thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án nhà ở thương mại, khu đô thị quy mô nhỏ hoặc vừa mà nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất hợp pháp, phù hợp với quy hoạch được phê duyệt, qua đó giảm chi phí và các thủ tục trung gian chồng chéo.