Để iHanoi trở thành kênh giám sát bữa ăn bán trú thực chất

Từ thực đơn đến nguồn gốc thực phẩm

Thông qua hệ thống HanoiCheck tích hợp trên ứng dụng iHanoi, phụ huynh tại Hà Nội có thể tra cứu thực đơn, định lượng khẩu phần, hình ảnh suất ăn và thông tin về đơn vị cung cấp, nguồn gốc thực phẩm. Những dữ liệu này giúp cha mẹ học sinh có thêm cơ sở theo dõi, đối chiếu giữa thông tin nhà trường công khai và bữa ăn thực tế của con.

Chị Nguyễn Thanh Trúc, có con học tại Trường Tiểu học Văn Khê (thôn Khê Ngoại, xã Mê Linh, Hà Nội) cho biết, phụ huynh mong muốn nhà trường công khai đầy đủ thông tin về bữa ăn bán trú, từ thực đơn, định lượng đến chất lượng thực phẩm.

Theo chị Trúc, thông tin và hình ảnh đăng tải trên nhóm phụ huynh cần phản ánh đúng bữa ăn thực tế tại trường, giúp cha mẹ học sinh có căn cứ đối chiếu với những nội dung nhà trường công khai.

HanoiCheck được tích hợp trên ứng dụng iHanoi, cung cấp thêm kênh tra cứu thông tin dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường. Phụ huynh mở ứng dụng, chọn mục "Tiện ích", vào "Giáo dục", chọn "HanoiCheck". Sau khi chọn vai trò "Phụ huynh", người dùng truy cập mục "Thực đơn", chọn ngày cần xem để tra cứu thông tin bữa ăn do cơ sở giáo dục cập nhật.

Tùy dữ liệu nhà trường cung cấp, hệ thống có thể hiển thị hình ảnh suất ăn, định lượng khẩu phần và thông tin nguồn gốc thực phẩm, nguyên liệu. Qua đó, phụ huynh có thêm căn cứ theo dõi, đối chiếu thông tin được công khai với bữa ăn của học sinh.

Nền tảng cũng tích hợp chức năng tiếp nhận phản ánh. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường về chất lượng bữa ăn, khẩu phần hoặc an toàn thực phẩm, phụ huynh có thể mô tả sự việc, đính kèm hình ảnh minh chứng và gửi thông tin qua hệ thống.

Tuy nhiên, phản ánh trực tuyến mới là bước cung cấp thông tin ban đầu. Việc xác định có vi phạm hay không cần được nhà trường hoặc cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác minh và xử lý.

Công khai phải đi cùng trách nhiệm của nhà trường

Thông tin được công khai chỉ có giá trị giám sát khi có thể đối chiếu với hồ sơ và quá trình tổ chức bữa ăn thực tế. Vì vậy, trách nhiệm kiểm soát của nhà trường không chỉ nằm ở việc cập nhật dữ liệu mà còn ở khả năng xác minh, xử lý khi có phản ánh.

Ở góc độ quản lý nhà trường, bà Lê Thị Thu Chung, Phó hiệu trưởng phụ trách khối Tiểu học, Trường Tiểu học và THCS Lý Thường Kiệt (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám), cho biết phụ huynh được tạo điều kiện tham gia giám sát các khâu phù hợp như tiếp nhận thực phẩm, kiểm tra hồ sơ giao nhận, nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và chia suất ăn. Hoạt động này được tổ chức theo quy định, không ảnh hưởng đến hoạt động của bếp ăn và việc học tập của học sinh.

Hằng ngày, cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên được phân công trực bán trú để kiểm tra việc tổ chức bữa ăn, nhất là khâu chia khẩu phần và phục vụ học sinh tại lớp. Với phản ánh của phụ huynh qua iHanoi hoặc các kênh thông tin của trường, nhà trường tiếp nhận, kiểm tra và đối chiếu với hồ sơ giao nhận thực phẩm, sổ kiểm thực ba bước, hồ sơ lưu mẫu thức ăn và tình hình tổ chức bữa ăn thực tế.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, trường phản hồi phụ huynh; nếu phát hiện sai sót, yêu cầu bộ phận liên quan hoặc đơn vị cung cấp khắc phục, làm rõ trách nhiệm. Trường hợp có dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, nhà trường báo cáo cơ quan có thẩm quyền để phối hợp xử lý.

"Mỗi phản ánh của phụ huynh đều là cơ sở để nhà trường rà soát hoạt động tổ chức bữa ăn. Từng khâu cần có người chịu trách nhiệm, ý kiến của phụ huynh phải được xác minh và phản hồi. Công nghệ hỗ trợ minh bạch dữ liệu, nhưng trách nhiệm của nhà trường và sự phối hợp giữa các bên mới quyết định hiệu quả giám sát", bà Chung nói.

Chất lượng bữa ăn còn phụ thuộc vào toàn bộ quy trình, từ lựa chọn nhà cung cấp, tiếp nhận, bảo quản nguyên liệu đến chế biến và phục vụ học sinh. Vì vậy, các khâu này cần được kiểm soát và lưu hồ sơ để phục vụ kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết.

Chia sẻ với phóng viên, bà Nguyễn Thị Bình Minh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thăng Long (phường Hoàn Kiếm), cho biết hằng tuần, nhà trường phối hợp với đơn vị cung cấp thực phẩm xây dựng thực đơn, thống nhất định lượng khẩu phần để phụ huynh nắm được các món ăn trong từng ngày.

Dữ liệu về thực đơn, khẩu phần và nguồn gốc nguyên liệu được cập nhật lên HanoiCheck căn cứ vào hồ sơ do nhà cung cấp bàn giao. Khi tiếp nhận hàng ngày, trường kiểm tra, đối chiếu hồ sơ với số lượng, chủng loại thực phẩm được giao.

"Cán bộ phụ trách cập nhật phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu. Nhà trường cũng tạo điều kiện để Ban đại diện cha mẹ học sinh và phụ huynh tham gia giám sát trực tiếp theo quy định, từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến kiểm tra và chia suất ăn. Qua đó, phụ huynh có thể đối chiếu hồ sơ giao nhận với thực phẩm thực tế tại trường", bà Minh chia sẻ.

Giám sát trên nền tảng và tại trường

Trao đổi về việc triển khai kênh giám sát bữa ăn bán trú, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Lưu Hoa cho biết, tính đến ngày 12/9/2026, toàn thành phố có 298 trường tiểu học và 327 trường mầm non công lập.

Bà Hoa yêu cầu hiệu trưởng thực hiện nghiêm quy trình tổ chức bữa ăn, đặt sức khỏe và an toàn của học sinh lên hàng đầu. Các trường cần xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, công khai thực đơn, tăng cường kiểm tra và phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh trong giám sát bữa ăn hằng ngày. Công tác tuyên truyền cũng cần được đẩy mạnh nhằm tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

Song song với việc ứng dụng công nghệ, UBND TP Hà Nội đã thành lập bốn đoàn kiểm tra liên ngành về công tác tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục năm học 2026-2027 theo Quyết định số 5066/QĐ-UBND ngày 17/9/2026. Đoàn kiểm tra do lãnh đạo các sở Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Giáo dục và Đào tạo làm trưởng đoàn, sẽ kiểm tra đột xuất tại các xã, phường từ ngày 20/9/2026 đến hết ngày 31/5/2027.

Các đoàn tập trung kiểm tra công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện; việc đánh giá, lựa chọn, phân công, ký kết và thực hiện hợp đồng với đơn vị cung cấp. Nội dung kiểm tra cũng bao gồm trách nhiệm quản lý, giám sát của UBND xã, phường và các cơ sở giáo dục đối với đơn vị cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, suất ăn sẵn và dịch vụ nấu ăn, trong đó có cả nước uống, sữa và các sản phẩm khác phục vụ bữa ăn bán trú.

Liên quan đến việc kiểm soát nguồn gốc thực phẩm trong trường học, TS Nguyễn Tùng Lâm, Phó chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam, cho rằng bên cạnh việc tăng cường kiểm tra của cơ quan chức năng, nhà trường cần kiểm soát chặt thực phẩm đầu vào. 

Với nguyên liệu chưa rõ nguồn gốc, có dấu hiệu nghi ngờ về chất lượng hoặc thiếu giấy tờ theo quy định, trường cần tạm dừng sử dụng để chờ xác minh.

Ông đề xuất đưa các điều khoản cụ thể về trách nhiệm của đơn vị cung cấp vào hợp đồng, đồng thời thành lập ban kiểm soát có sự tham gia của đại diện nhà trường và phụ huynh. Cơ chế này giúp tăng cường giám sát việc tiếp nhận, sử dụng thực phẩm và đối chiếu thông tin khi phát sinh nghi vấn.

HanoiCheck tạo thêm điều kiện để phụ huynh theo dõi và phản ánh những vấn đề liên quan đến bữa ăn bán trú. Tuy nhiên, để kênh giám sát này phát huy hiệu quả, dữ liệu công khai phải có căn cứ, phản ánh đúng thực tế; những bất thường được phát hiện cần được xác minh, xử lý và phản hồi rõ ràng. Đây cũng là cơ sở để xác định trách nhiệm của nhà trường, đơn vị cung cấp và cơ quan quản lý trong từng khâu tổ chức bữa ăn.