Đề xuất bỏ giấy tờ truyền thống, mở đường cho định danh điện tử khi đi tàu

Chấp nhận định danh điện tử

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 80/2014 quy định về vận tải hành khách, hành lý, bao gửi trên đường thủy nội địa và Thông tư số 39/2019 quy định về trách nhiệm của chủ phương tiện, người lái phương tiện và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong hoạt động vận tải đường thủy nội địa.

Theo cơ quan soạn thảo, thực tiễn hoạt động vận tải đường thủy nội địa hiện nay đã có những bước chuyển biến mạnh mẽ về công nghệ. Nhiều doanh nghiệp đã triển khai bán vé và thanh toán trực tuyến, song các quy định hiện hành vẫn yêu cầu thủ tục giấy tờ truyền thống, thậm chí còn duy trì những phương thức liên lạc đã lỗi thời như "điện tín, fax".

Để bảo đảm tính trung lập về công nghệ và phù hợp với xu thế phát triển, dự thảo Thông tư mới đã đề xuất lược bỏ các hình thức này. Thay vào đó, trong trường hợp hành khách có vé nhưng đến chậm sau khi phương tiện xuất bến, người dân có thể thông báo bằng điện thoại hoặc các phương tiện liên lạc phù hợp khác (có thể xác định được việc thông báo) cho đơn vị vận tải hoặc người bán vé trước giờ khởi hành tối thiểu 2 giờ theo lịch chạy tàu đã công bố để được giải quyết theo quy định.

Đặc biệt, nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dự thảo quy định trong trường hợp cần thiết, đơn vị kinh doanh vận tải có thể yêu cầu người mua vé cung cấp giấy tờ tùy thân hoặc các giấy tờ khác (dưới dạng bản giấy hoặc bản điện tử) có đầy đủ thông tin cá nhân được pháp luật công nhận.

Với hình thức mua vé trực tuyến, hành khách sẽ cung cấp các thông tin thiết yếu theo yêu cầu của nhà xe, nhà tàu. Toàn bộ quy trình thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân này bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. 

Điều này vừa tạo hành lang thông thoáng cho việc ứng dụng định danh điện tử, vừa ngăn chặn tình trạng tùy tiện thu thập giấy tờ không cần thiết, bảo vệ quyền riêng tư của người dân.

Kiểm soát chặt chẽ tải trọng, chống chở quá số người

Bên cạnh yếu tố tiện ích công nghệ, công tác an toàn giao thông đường thủy tiếp tục được đặt lên hàng đầu. Dự thảo Thông tư bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm kiểm soát vé của các tổ chức, cá nhân kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định.

Cụ thể, nhà vận chuyển phải thực hiện kiểm soát vé ngay khi hành khách bước lên phương tiện; kiên quyết không để xảy ra tình trạng hành khách lên tàu, thuyền vượt quá sức chở hoặc số lượng quy định.

Việc kiểm soát này nhằm mục tiêu bảo đảm hành khách lên đúng phương tiện, đúng lộ trình đã mua vé, cũng để ngăn chặn hành vi chở quá tải.

Doanh nghiệp vận tải cũng phải có trách nhiệm bố trí nhân lực xử lý kịp thời, thỏa đáng các trường hợp sai sót, nhầm lẫn vé nhằm giảm thiểu tối đa phiền hà, bức xúc cho hành khách trước giờ khởi hành.

Một điểm mới tại dự thảo là quy trình giải quyết sự cố phát sinh đối với hành lý ký gửi. Theo đó, trong quá trình vận chuyển, nếu phát hiện hành lý ký gửi có hiện tượng tự bốc cháy, rò rỉ hóa chất hoặc đổ vỡ, đơn vị kinh doanh vận tải có trách nhiệm thông báo và phối hợp ngay với chủ hành lý triển khai các biện pháp ngăn chặn nhằm bảo vệ an toàn tính mạng con người, hàng hóa và chính phương tiện.

Đáng chú ý, để tháo gỡ vướng mắc phát sinh từ thực tế, dự thảo đã sửa đổi quy định về thành phần lập biên bản khi phát sinh tổn thất. 

Cụ thể, quy định hiện hành bắt buộc biên bản phải có đủ chữ ký xác nhận của chủ hành lý và đại diện hành khách. Đây là điều khó khả thi trên các chuyến tàu ít khách hoặc khi hành khách từ chối ký, đã rời khỏi hiện trường. 

Do đó, dự thảo mới cho phép biên bản có sự xác nhận của người có hành lý, đại diện hành khách hoặc người chứng kiến (nếu có). Quy định này giúp việc lập hồ sơ sự việc diễn ra nhanh chóng, khách quan.

Việc sửa đổi các quy định là bước đi cần thiết để đồng bộ với định hướng chuyển đổi số quốc gia, cũng như góp phần chuẩn hóa quy trình dịch vụ, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người dân tham gia giao thông đường thủy nội địa.