Đề xuất đổi cách tính điểm ưu tiên thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ GD&ĐT vừa công bố bản tổng hợp, giải trình và tiếp thu ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi tốt nghiệp THPT ban hành kèm theo Thông tư số 24/2024/TT-BGDĐT. Nội dung này nhận được sự quan tâm lớn của học sinh và phụ huynh, đặc biệt là những thí sinh thuộc diện được hưởng điểm ưu tiên trong kỳ thi tốt nghiệp.

Bộ GD&ĐT cho biết, việc xây dựng dự thảo Thông tư được thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cơ quan chủ trì soạn thảo đã tổ chức lấy ý kiến rộng rãi, thực hiện tham vấn và phản biện xã hội. Đến nay, Bộ đã tiếp nhận 34 văn bản góp ý từ các cơ quan, tổ chức và đơn vị liên quan.

Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến góp ý là quy định về điểm ưu tiên đối với thí sinh thuộc diện II, được cộng 0,25 điểm khi xét tốt nghiệp. 

Theo dự thảo ban đầu, việc xác định đối tượng ưu tiên căn cứ vào nơi thường trú của thí sinh trong thời gian học trung học phổ thông tại các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu thuộc Chương trình 135/QĐ-TTg; các xã vùng bãi ngang ven biển và hải đảo; hoặc các xã khu vực I, II, III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. 

Thí sinh đồng thời phải học tại các trường phổ thông không nằm trên địa bàn các quận của thành phố trực thuộc Trung ương trong ít nhất hai phần ba thời gian học trung học phổ thông.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng cách xác định ưu tiên theo nơi cư trú phát sinh không ít vướng mắc trong thực tế. Sau quá trình sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã, việc đối chiếu danh mục xã theo quy định trước đây trở nên khó khăn và thiếu thống nhất.

Bên cạnh đó, một số trường hợp học sinh đã thay đổi nơi thường trú nhưng thông tin chưa được cập nhật đầy đủ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, gây lúng túng cho các trường trung học phổ thông khi xác nhận đối tượng ưu tiên. 

Từ thực tế này, nhiều ý kiến đề nghị chuyển sang xét ưu tiên theo địa điểm trường trung học phổ thông nơi học sinh theo học, thay vì căn cứ vào nơi cư trú.

Tiếp thu các góp ý, Bộ GD&ĐT đã điều chỉnh quy định theo hướng đơn giản, dễ áp dụng. Theo đó, đối tượng được cộng 0,25 điểm là người Kinh hoặc người nước ngoài cư trú tại Việt Nam học tại các trường trung học phổ thông đặt trên địa bàn xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu thuộc Chương trình 135/QĐ-TTg; xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo; xã khu vực I, II, III và các xã có thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Điều kiện là thí sinh học ít nhất hai phần ba thời gian học trung học phổ thông tại các trường này.

Việc điều chỉnh được kỳ vọng sẽ giảm áp lực xác minh hồ sơ cho các nhà trường, hạn chế sai sót trong quá trình xác định đối tượng ưu tiên, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng cho học sinh. Đối với thí sinh, thay đổi này cũng giúp các em dễ dàng tự đối chiếu, xác định mình có thuộc diện được hưởng điểm ưu tiên hay không, qua đó chủ động hơn trong việc đăng ký dự thi và chuẩn bị hồ sơ.

Dự thảo Thông tư sau khi hoàn thiện sẽ là căn cứ quan trọng để tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trong thời gian tới. Học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 12, cần theo dõi sát các thông tin chính thức và nắm rõ quy định mới về điểm ưu tiên để tránh nhầm lẫn, bảo đảm quyền lợi khi tham gia kỳ thi.