Đề xuất đưa năng lực AI thành tiêu chuẩn bắt buộc với trợ giảng đại học

Năng lực AI trở thành tiêu chuẩn bắt buộc

Bộ GD&ĐT vừa công bố dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện, chế độ làm việc, bổ nhiệm và xếp lương đối với nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học để lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.

Dự thảo được xây dựng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý, sử dụng và phát triển đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học, cụ thể hóa Luật Giáo dục đại học năm 2025, hướng tới xây dựng lực lượng hỗ trợ chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Tập trung chuẩn hóa và nâng cao năng lực của nhóm nhân sự hỗ trợ tại các cơ sở giáo dục đại học, gồm trợ giảng, nghiên cứu viên và nhân sự hỗ trợ giảng dạy.

Lần đầu tiên, năng lực số, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) được quy định là tiêu chuẩn bắt buộc đối với toàn bộ nhóm nhân sự này. Quy định nhằm phát triển đội ngũ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và đổi mới giáo dục trong bối cảnh mới.

Theo dự thảo, trợ giảng và nhân sự hỗ trợ giảng dạy (đối với lĩnh vực chưa có quy định chuyên ngành) phải có trình độ đại học trở lên, phù hợp với vị trí việc làm. Đối với nghiên cứu viên, tiêu chuẩn thực hiện theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời bổ sung yêu cầu về năng lực sư phạm và hỗ trợ giảng dạy.

Thời gian làm việc được bố trí linh hoạt

Dự thảo quy định nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học làm việc 44 tuần trong một năm học, tương đương 1.760 giờ hành chính. Thời gian này dành cho các hoạt động hỗ trợ giảng dạy, nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, học tập, bồi dưỡng, thực hành, thí nghiệm cùng các nhiệm vụ chuyên môn khác, được tính theo học kỳ hoặc năm học sau khi trừ các ngày nghỉ theo quy định.

Bên cạnh đó, chế độ làm việc được xác định là 40 giờ mỗi tuần, song thời gian bố trí linh hoạt theo yêu cầu chuyên môn. Khi cần thiết, nhân sự có thể làm việc ngoài giờ hành chính hoặc vào cuối tuần.

Dự thảo cũng giao người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học quyết định việc phân bổ thời gian làm việc của từng nhóm nhân sự căn cứ đặc thù ngành đào tạo, lĩnh vực nghiên cứu và điều kiện tổ chức thực hiện.

Theo Bộ GD&ĐT, quy định này giúp các cơ sở giáo dục đại học chủ động xây dựng chế độ làm việc phù hợp với thực tiễn thay vì áp dụng một khuôn mẫu chung. Đồng thời, đây cũng là giải pháp phát huy quyền tự chủ của các trường, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực và tạo thuận lợi khi điều chỉnh cơ chế đối với đội ngũ nhân sự hỗ trợ trong tương lai.

Thay vì quy định riêng cho từng chức danh, dự thảo xây dựng một khung pháp lý thống nhất về tiêu chuẩn đạo đức, trình độ và chế độ làm việc đối với toàn bộ nhóm nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học.

Đáng chú ý, dự thảo chuyển từ quản lý theo chức danh sang quản lý theo vị trí việc làm. Việc bổ nhiệm và xếp lương sẽ căn cứ vào vị trí việc làm và nhu cầu thực tế của cơ sở giáo dục, thay vì chủ yếu dựa trên bằng cấp hoặc thâm niên như trước.

Đối với viên chức đã được bổ nhiệm vào chức danh trợ giảng hoặc nghiên cứu viên theo quy định hiện hành, cơ sở giáo dục sẽ rà soát, sắp xếp lại theo vị trí việc làm mới nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn.

Theo Bộ GD&ĐT, khi được ban hành, Thông tư sẽ góp phần nâng cao vị thế nghề nghiệp của đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học, tạo cơ hội phát triển năng lực, bảo đảm quyền lợi về tiền lương, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, hạn chế chồng chéo và tạo cơ sở đánh giá hiệu quả công việc khách quan hơn.