Đề xuất lùi thời hạn trang bị thiết bị kiểm tra phanh xe AWD đến năm 2029

Gần 89% cơ sở đăng kiểm chưa đáp ứng yêu cầu

Theo dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở đăng kiểm xe cơ giới, cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy thay thế QCVN 103:2024, Bộ Xây dựng tiếp tục đề xuất yêu cầu mỗi cơ sở đăng kiểm phải có ít nhất một thiết bị kiểm tra phanh có chức năng kiểm tra xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD).

Tuy nhiên, thay vì thời hạn 1/1/2027 theo quy định hiện hành, Cục Đăng kiểm Việt Nam - cơ quan soạn thảo dự thảo quy chuẩn, đề xuất lùi thời điểm bắt buộc áp dụng đến ngày 1/1/2029 nhằm tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai, đồng thời tạo thêm thời gian hoàn thiện giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, số lượng ô tô sử dụng hệ thống dẫn động bốn bánh toàn thời gian ngày càng tăng, công nghệ truyền lực cũng đa dạng hơn. Điều này đòi hỏi các cơ sở đăng kiểm từng bước trang bị thiết bị phù hợp để kiểm tra chính xác, hiệu quả phanh của loại phương tiện này.

Dù yêu cầu trang bị thiết bị kiểm tra phanh xe AWD là cần thiết, quá trình triển khai cho thấy nhiều khó khăn. Phần lớn thiết bị đang sử dụng tại các cơ sở đăng kiểm chưa được thiết kế sẵn chức năng kiểm tra loại xe này. Việc bổ sung chức năng không chỉ cần cập nhật phần mềm mà còn phải cải tạo, nâng cấp các bộ phận cơ khí và hệ thống điều khiển, phụ thuộc vào giải pháp kỹ thuật, nguồn cung linh kiện và tiến độ của nhà sản xuất.

Qua rà soát, cả nước hiện có 318 cơ sở đăng kiểm xe cơ giới, trong đó mới có 35 cơ sở được trang bị thiết bị đáp ứng yêu cầu kiểm tra xe AWD, chiếm khoảng 11%. Như vậy, còn 283 cơ sở, tương đương gần 89%, chưa đáp ứng quy định.

Với chi phí nâng cấp ước tính khoảng 90 triệu đồng mỗi thiết bị, tổng kinh phí cần thiết để đáp ứng yêu cầu trên toàn hệ thống lên tới khoảng 25,47 tỷ đồng. Nếu phải hoàn thành trước ngày 1/1/2027, các cơ sở đăng kiểm sẽ chịu áp lực lớn về nguồn vốn, khả năng cung ứng, lắp đặt và nâng cấp thiết bị trong thời gian ngắn.

Đáng chú ý, giá dịch vụ kiểm định đã hơn 10 năm chưa được điều chỉnh, khiến nhiều cơ sở gặp khó khăn về tài chính để đầu tư, nhất là các đơn vị thuộc quản lý nhà nước phải thực hiện quy trình đấu thầu khi mua sắm, nâng cấp thiết bị.

Nghiên cứu giải pháp giảm gần 17 tỷ đồng chi phí

Để giảm gánh nặng đầu tư, Cục Đăng kiểm Việt Nam đang phối hợp với Trường Đại học Giao thông vận tải nghiên cứu giải pháp sử dụng con lăn tự do để kiểm tra hiệu quả phanh đối với xe AWD. Nhiệm vụ nghiên cứu dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2026.

Theo đánh giá sơ bộ, nếu giải pháp được nghiên cứu, đánh giá và áp dụng thành công, chi phí đầu tư có thể giảm từ khoảng 90 triệu đồng xuống còn 30 triệu đồng mỗi thiết bị. Với 283 thiết bị cần nâng cấp, tổng kinh phí dự kiến khoảng 8,49 tỷ đồng, giảm gần 16,98 tỷ đồng, tương đương khoảng 66,7% so với phương án hiện nay.

Bên cạnh đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã đăng ký xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với việc kiểm tra lực phanh xe AWD trên thiết bị có trang bị bệ con lăn di động trong kế hoạch khoa học và công nghệ của Bộ Xây dựng năm 2027. Đây sẽ là cơ sở để đánh giá, chuẩn hóa và triển khai giải pháp kỹ thuật thống nhất trong hoạt động kiểm định.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc lùi thời hạn không đồng nghĩa với giảm yêu cầu an toàn kỹ thuật hay loại bỏ yêu cầu kiểm tra phanh xe AWD. Việc điều chỉnh nhằm bảo đảm lộ trình thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế, giúp các cơ sở chủ động bố trí kinh phí, phân kỳ đầu tư và tận dụng thiết bị hiện có.

Trong thời gian chuyển tiếp, các cơ sở đăng kiểm sẽ được rà soát, phân loại thiết bị, xây dựng kế hoạch nâng cấp và triển khai theo từng giai đoạn. Mục tiêu là hoàn thành việc trang bị, nâng cấp trước ngày 1/1/2029, bảo đảm mỗi cơ sở có ít nhất một thiết bị kiểm tra phanh đáp ứng yêu cầu, đồng thời hạn chế chi phí đầu tư không cần thiết và nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động kiểm định.