Đến năm 2030, 100% cấp xã có thiết chế văn hóa, thể thao đạt chuẩn

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 2154/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Nâng cao hiệu quả sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao, không gian công cộng phục vụ rèn luyện sức khỏe cho nhân dân; đẩy mạnh phong trào toàn dân chủ động chăm sóc sức khỏe, xây dựng văn hóa sức khỏe trong nhân dân".

100% đơn vị hành chính cấp xã có thiết chế văn hóa, thể thao đạt chuẩn

Đề án triển khai trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhằm hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao và không gian công cộng phục vụ nhu cầu sinh hoạt, vui chơi giải trí, tập luyện thể dục, thể thao của người dân.

Trọng tâm là nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị; đổi mới cơ chế, phương thức tổ chức, quản lý, vận hành và khai thác các thiết chế, gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Trong đó, ưu tiên khu vực ven biển, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn.

Đề án đặt mục tiêu huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội, bảo đảm người dân được tham gia thường xuyên các hoạt động văn hóa, vui chơi giải trí và rèn luyện sức khỏe phù hợp với điều kiện, khả năng, sở thích, nhu cầu. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, khai thác thiết chế và kết nối dữ liệu.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Đề án phấn đấu 100% đơn vị hành chính cấp tỉnh có đủ ba loại hình thiết chế văn hóa cơ bản gồm trung tâm văn hóa - nghệ thuật, bảo tàng và thư viện, bảo đảm đồng bộ, hiện đại, gắn với chuyển đổi số và mô hình quản trị hiệu quả.

Bên cạnh đó, 80% đơn vị hành chính cấp tỉnh có đủ ba công trình thể thao cơ bản gồm nhà thi đấu, sân vận động và bể bơi, đáp ứng tiêu chí, tiêu chuẩn quy định. Đối với cấp xã, phấn đấu 100% đơn vị hành chính có thiết chế văn hóa, thể thao đạt tiêu chuẩn; 90% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở hoạt động thường xuyên, hiệu quả.

Hầu hết các thôn, tổ dân phố, khu dân cư, khu đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế có ít nhất một thiết chế thể thao hoặc một điểm tập luyện thể dục, thể thao công cộng.

Đối với phong trào rèn luyện thể thao thường xuyên, tỷ lệ người tập luyện thể dục, thể thao phấn đấu đạt trên 58% dân số khu vực đồng bằng và trên 32% dân số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, biên giới. Tỷ lệ hộ gia đình thể thao đạt trên 35% ở khu vực đồng bằng và trên 20% tại các khu vực còn lại nêu trên.

Trên 90% học sinh, sinh viên và cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể, sức khỏe theo quy định; hầu hết đơn vị hành chính cấp xã, thôn, tổ dân phố, khu dân cư có câu lạc bộ thể thao cơ sở.

Đề án khuyến khích mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao hoặc hình thức tập luyện phù hợp để duy trì thường xuyên, căn cứ độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, tình trạng sức khỏe và đặc thù vùng miền. Các hình thức tập luyện được đa dạng hóa theo cá nhân, gia đình, nhóm và cộng đồng, kết hợp vận động hằng ngày với tập luyện có kế hoạch.

Về xây dựng văn hóa sức khỏe, Đề án phấn đấu đạt tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân, phát triển các loại hình bảo hiểm sức khỏe. Hằng năm, trên 90% thanh niên ở đô thị, 80% thanh niên ở nông thôn và 70% thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao và sinh hoạt cộng đồng. Trên 70% thanh niên được tiếp cận kiến thức, kỹ năng về xây dựng gia đình hạnh phúc, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới.

Đến năm 2045, Đề án hướng tới mục tiêu 100% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở đạt chuẩn; 100% đơn vị hành chính cấp tỉnh có đủ ba công trình thể thao cơ bản và 100% trường học trong hệ thống giáo dục phổ thông có công trình thể thao.

Phong trào thể dục, thể thao phát triển đồng đều, đa dạng; người dân duy trì thói quen rèn luyện thể chất thường xuyên. Trên 95% học sinh, sinh viên và cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể, sức khỏe theo quy định; tầm vóc thanh niên Việt Nam đạt mức cao trong khu vực. Đồng thời, hình thành nền tảng thể chất và văn hóa rèn luyện sức khỏe suốt đời trong học sinh, sinh viên, gắn với giáo dục toàn diện đức - trí - thể - mỹ.

Năm nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Để thực hiện các mục tiêu, Đề án xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách và quy định pháp luật về quản lý, khai thác, vận hành hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; sắp xếp, nâng cấp thiết chế đáp ứng quy mô đơn vị hành chính sau sắp xếp, sáp nhập. Đồng thời, hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ và xây dựng bộ chỉ số đánh giá hiệu quả.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả phong trào toàn dân chủ động chăm sóc sức khỏe, tiếp tục đổi mới Cuộc vận động "Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại", lấy nâng cao sức khỏe nhân dân làm mục tiêu trung tâm. Xây dựng, nhân rộng các mô hình tập luyện tại gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp và khu dân cư; phát triển "Không gian công cộng vì sức khỏe", "Công viên sức khỏe", "Không gian vận động" và câu lạc bộ thể thao cộng đồng.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả sử dụng thiết chế văn hóa, thể thao và không gian công cộng. Các địa phương rà soát, bố trí quỹ đất phù hợp quy hoạch, ưu tiên khai thác cơ sở vật chất hiện có, đổi mới hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao để thu hút người dân tham gia. Ưu tiên hỗ trợ các địa bàn miền núi, hải đảo, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa và khó khăn; bố trí công viên, khu tập luyện ngoài trời gần các cụm trường học.

Thứ tư, phát triển thể thao học đường, hình thành văn hóa sức khỏe suốt đời. Tăng cường phối hợp giữa ngành giáo dục và đào tạo với ngành y tế, văn hóa, thể thao trong giáo dục thể chất, dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe học đường; đổi mới hoạt động thể thao trong trường học, phát huy vai trò của gia đình và xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Thứ năm, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ứng dụng khoa học, công nghệ. Sử dụng nền tảng số, mạng xã hội để phổ biến kiến thức về dinh dưỡng, vận động thể chất và chăm sóc sức khỏe; phát triển các nền tảng số hỗ trợ người dân theo dõi, cải thiện sức khỏe thể chất, dinh dưỡng và tinh thần, từng bước hình thành hệ sinh thái "công dân sức khỏe số", phục vụ theo dõi, đánh giá và hoạch định chính sách về sức khỏe nhân dân.