Điểm chuẩn đại học được dự báo giảm, thí sinh hưởng lợi ra sao?

Dự báo điểm chuẩn giảm ở nhiều ngành

Khi thời hạn đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học kết thúc vào 17h ngày 14/7, dự báo điểm chuẩn trở thành tâm điểm được nhiều thí sinh và phụ huynh quan tâm.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến 17h45 ngày 13/7, cả nước có 797.722 thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học, trong đó 420.138 thí sinh lựa chọn các ngành STEM. Tổng số nguyện vọng được ghi nhận là 6.333.326, trong đó 2.093.942 nguyện vọng đăng ký vào các ngành STEM.

Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Đại học Quốc gia Hà Nội, phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có sự phân hóa rõ rệt, vì vậy mặt bằng điểm chuẩn đại học năm nay nhiều khả năng sẽ giảm ở nhiều trường và ngành đào tạo.

Ông Đức cho rằng đề thi năm nay đã khắc phục tình trạng "mưa điểm giỏi" ở nhiều môn, giúp kết quả thi phản ánh sát hơn năng lực thực chất của thí sinh. Đây là cơ sở để các trường đại học yên tâm sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT làm căn cứ xét tuyển.

"Từ phân tích phổ điểm các môn và các tổ hợp xét tuyển, tôi dự đoán điểm chuẩn của nhiều trường đại học tốp trên và các ngành có sức hút lớn có thể giảm khoảng 1-3 điểm so với năm trước. Riêng tổ hợp C00 có khả năng giảm mạnh hơn, trong khi các tổ hợp khác nhiều khả năng dao động khoảng 1 điểm", ông Đức nhận định.

Dù vậy, việc điểm chuẩn giảm không đồng nghĩa chất lượng đầu vào đi xuống mà phản ánh đúng sự thay đổi của phổ điểm. Khi đề thi có độ phân hóa tốt hơn, kết quả thi phản ánh sát hơn năng lực của thí sinh, giúp các trường tuyển chọn người học công bằng và chính xác hơn.

Đại học Bách khoa Hà Nội cũng dự báo điểm chuẩn các ngành đào tạo năm nay. Theo đó, ngành Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo (chương trình tiên tiến) cùng ngành Khoa học máy tính được dự kiến tiếp tục dẫn đầu với điểm chuẩn trên 28,5.

Nhóm ngành Kỹ thuật máy tính, An toàn không gian số, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật Điều khiển - Tự động hóa, Kỹ thuật Vi điện tử và Công nghệ nano dự kiến lấy từ 27,5-28,5 điểm.

Phần lớn các ngành còn lại được dự kiến lấy từ 25,75-26,5 điểm. Một số ngành được dự báo có mức điểm thấp hơn, khoảng 20-22 điểm, gồm Công nghệ Dệt - May, Kỹ thuật Sinh học, Kỹ thuật Thực phẩm, Kỹ thuật Hóa dược, Hóa học Mỹ phẩm, Quản lý tài nguyên và môi trường, Kỹ thuật môi trường...

Năm ngoái, điểm chuẩn vào Đại học Bách khoa Hà Nội dao động từ 19-29,39 điểm, trong đó chương trình tiên tiến Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo có điểm chuẩn cao nhất.

Tại Học viện Tài chính, điểm chuẩn năm 2026 được dự báo dao động từ 21-27 điểm, tùy từng ngành đào tạo. Năm ngoái, điểm chuẩn của trường theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT là 21-26,6 điểm, trong đó cao nhất là ngành Kiểm toán.

Trong khi đó, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội vừa công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn) năm 2026 đối với các phương thức xét tuyển.

Cụ thể, với phương thức xét tuyển bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT, mức điểm sàn dao động từ 16 đến 22 điểm, tùy ngành và chương trình đào tạo. Mức điểm này được áp dụng cho cả cơ sở chính tại Hà Nội và phân hiệu TP HCM.

Theo công bố của trường, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng (mã XDA23) và Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa (mã XDA37) là hai ngành có ngưỡng đầu vào cao nhất, cùng ở mức 22 điểm.

Để so sánh, điểm chuẩn theo phương thức xét tuyển bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT của trường năm 2025 dao động từ 20,5-27 điểm. Trong đó, Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa là ngành có điểm chuẩn cao nhất, đạt 27 điểm.

Dù vậy, chuyên gia lưu ý mức giảm sẽ không diễn ra đồng đều ở tất cả ngành đào tạo. Những ngành có sức cạnh tranh cao, chỉ tiêu ít hoặc thu hút đông thí sinh đăng ký vẫn có thể giữ mức điểm chuẩn cao hơn mặt bằng chung.

Thêm cơ hội trúng tuyển, nhưng không nên chọn theo "hot"

Năm nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh phải đạt từ 15 điểm trở lên ở tổ hợp ba môn mới đủ điều kiện tham gia xét tuyển đại học. Thống kê cho thấy khoảng 20% thí sinh có tổng điểm tổ hợp ba môn dưới 15 điểm, đồng nghĩa vẫn còn hơn 800.000 thí sinh đạt từ 15 điểm trở lên. Vì vậy, nguồn tuyển của các trường đại học vẫn khá dồi dào.

Mặt bằng điểm thi thấp hơn năm trước được dự báo sẽ tạo thêm cơ hội cho nhiều thí sinh ở nhóm điểm trung bình khá. Tuy nhiên, riêng khối ngành sức khỏe được nhận định có xu hướng tăng điểm chuẩn. Lượng bài thi đạt từ 27 điểm trở lên giảm mạnh giúp cuộc đua vào các trường tốp đầu bớt gay gắt, song các chuyên gia lưu ý thí sinh cần thận trọng khi lựa chọn ngành học trong bối cảnh AI phát triển nhanh.

Tại Đại học Kinh tế Quốc dân, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý Đào tạo, dự báo điểm chuẩn xét tuyển bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ dao động từ 23-28,5 điểm, giảm khoảng 0,25 điểm so với mức 23-28,83 điểm của năm ngoái.

Theo ông Đức, điểm chuẩn năm nay được chia thành bốn nhóm. Nhóm có điểm chuẩn rất cao dự kiến từ 27,5-28,5 điểm; nhóm cao từ 26 đến dưới 27,5 điểm; nhóm trung bình từ 24,5 đến dưới 26 điểm; và nhóm thấp từ 23 đến dưới 24,5 điểm.

Riêng các ngành có sức hút lớn như Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh doanh quốc tế, Thương mại điện tử, Marketing..., điểm chuẩn có thể cao hơn 0,25-0,5 điểm so với mặt bằng chung của trường.

Trường Đại học Y Hà Nội dự báo điểm chuẩn năm nay sẽ tăng. PGS.TS Lê Đình Tùng, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết điểm chuẩn dự kiến tăng khoảng 0,5-1,4 điểm.

Theo ông Tùng, nguyên nhân là số lượng thí sinh dự thi theo tổ hợp B00 tăng, đồng thời lượng thí sinh đạt từ 15 điểm trở lên cũng nhiều hơn năm trước. Đáng chú ý, số thí sinh đạt mức 24-26 điểm tăng khoảng 30%, trong khi số thí sinh đạt từ 28 điểm trở lên tăng từ 44-95%, tùy từng mức điểm.

Ông Tùng nhận định phổ điểm năm 2026 khá tương đồng với năm 2024. Vì vậy, điểm chuẩn năm nay nhiều khả năng sẽ tiệm cận mức của năm 2024 hơn là năm 2025. Đối với các tổ hợp A00 và D01, mức tăng điểm chuẩn dự kiến sẽ nhẹ hơn so với tổ hợp B00.

Ở góc độ khoa học, GS.TSKH Hà Huy Khoái, Viện trưởng Viện Toán học và Khoa học ứng dụng Thăng Long, Trưởng khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Thăng Long, cho rằng trong bối cảnh công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và hội nhập quốc tế phát triển mạnh mẽ, thị trường lao động biến đổi rất nhanh. Vì vậy, lựa chọn ngành học không chỉ để trúng tuyển đại học mà cần hướng tới con đường nghề nghiệp lâu dài.

"Khi chọn ngành, thí sinh không nên chạy theo những ngành đang 'hot' hay tâm lý đám đông. Điều quan trọng là lựa chọn dựa trên năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp rõ ràng. Chỉ khi chọn đúng ngành phù hợp, các em mới có thể phát huy thế mạnh và phát triển bền vững", ông Khoái nói.

Theo ông, trước khi đăng ký nguyện vọng, thí sinh cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, đặc biệt là chuẩn đầu ra, kiến thức và kỹ năng được trang bị, cũng như cơ hội việc làm sau tốt nghiệp để đánh giá mức độ phù hợp với định hướng của bản thân.

Trong kỷ nguyên AI, sinh viên ở mọi ngành học đều cần được trang bị năng lực số, biết ứng dụng công nghệ trong học tập và công việc, đồng thời rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng tự học để thích ứng với thị trường lao động luôn thay đổi.

Ông Khoái cũng khuyến nghị thí sinh ưu tiên những trường đại học có môi trường học tập hiện đại, khuyến khích nghiên cứu, sáng tạo và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp. Điều này giúp sinh viên có nhiều cơ hội thực hành, thực tập, tích lũy kỹ năng nghề nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh sau khi ra trường.

Điểm chuẩn có thể "hạ nhiệt", nhưng lựa chọn ngành học vẫn là bài toán quan trọng nhất. Theo các chuyên gia, trúng tuyển chỉ là bước khởi đầu, còn chọn đúng ngành mới quyết định cơ hội phát triển lâu dài.