Điều chỉnh tổ hợp C00, học sinh lớp 12 lúng túng chọn ngành

Nhiều thí sinh khối xã hội lo áp lực chọn ngành

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm 2026 là năm thứ hai học sinh dự thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Kỳ tuyển sinh đại học được dự báo có nhiều thay đổi về phương án xét tuyển cũng như yêu cầu năng lực đối với từng ngành nghề.

Trong thời điểm nước rút ôn tập, học sinh lớp 12 bắt đầu xây dựng các phương án xét tuyển đại học. Tuy nhiên, những điều chỉnh trong tuyển sinh khiến việc lựa chọn tổ hợp và ngành học trở thành bài toán khó với không ít thí sinh.

Một trong những nội dung gây nhiều băn khoăn là việc một số trường điều chỉnh hoặc thu hẹp sử dụng tổ hợp C00 (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý) trong những năm gần đây. Điều này khiến nhiều học sinh dù đã có định hướng từ sớm vẫn chưa thực sự yên tâm.

Theo đề án tuyển sinh năm 2026 của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (USSH) Đại học Quốc gia Hà Nội, trường sử dụng ba phương thức xét tuyển gồm: xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; xét tuyển kết quả kỳ thi đánh giá năng lực (HSA) của Đại học Quốc gia Hà Nội; và xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT.

Ở phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, tổ hợp C00 được sử dụng cho 15 ngành khoa học cơ bản. Với các ngành còn lại, nhà trường điều chỉnh tổ hợp xét tuyển nhằm phù hợp yêu cầu đào tạo và xu hướng nhân lực; các môn thuộc C00 vẫn được tích hợp trong những tổ hợp khác.

Trong khi đó, Trường Sĩ quan Chính trị thông báo không tiếp tục sử dụng tổ hợp C00 và A00. Thay vào đó, trường áp dụng các tổ hợp C01 (Ngữ văn, Toán, Vật lý), C03 (Ngữ văn, Toán, Lịch sử), C04 (Ngữ văn, Toán, Địa lý) và D01 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh).

Chia sẻ với phóng viên, Nguyễn Ngọc Bảo Giang, học sinh lớp 12 Trường Phổ thông Chất lượng cao Hùng Vương (Phú Thọ), cho biết ngoài nguyện vọng vào Học viện Báo chí và Tuyên truyền, em lo lắng khi chưa xác định rõ những trường còn sử dụng tổ hợp C00.

Trong đợt khảo sát chất lượng gần đây, Giang gặp khó với câu hỏi Địa lý liên quan đến số lượng đơn vị hành chính sau sáp nhập. "Nếu theo kiến thức trước sáp nhập, em có thể làm được, nhưng với nội dung mới thì vẫn còn lúng túng", Giang nói.

Tương tự, Nguyễn Hà My, học sinh lớp 12 tại một trường THPT ở Hà Nội, cho biết vừa phải tập trung ôn thi tốt nghiệp THPT, vừa liên tục cập nhật thông tin tuyển sinh của các trường đại học khiến áp lực gia tăng trong giai đoạn cuối.

Không ít học sinh khối khoa học xã hội rơi vào trạng thái lo lắng khi một số ngành thu hẹp hoặc không còn sử dụng tổ hợp C00. Dù đã có định hướng từ sớm, nhiều em vẫn dao động; tâm lý này cũng ảnh hưởng tới phụ huynh khi thời gian điều chỉnh ở năm cuối THPT không còn nhiều.

C00 vẫn được duy trì ở ngành truyền thống

Trước những băn khoăn của thí sinh, đại diện Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) khẳng định Bộ không ban hành quy định loại bỏ bất kỳ tổ hợp xét tuyển nào, trong đó có C00. Theo quy định, mỗi tổ hợp gồm ba môn hoặc bài thi, bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn; việc xây dựng tổ hợp cụ thể thuộc quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo.

Các chuyên gia cho rằng, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo định hướng giảm số lượng tổ hợp và giới hạn tối đa năm phương thức xét tuyển từ năm 2026 nhằm tăng tính minh bạch, giúp thí sinh giảm áp lực lựa chọn. Với học sinh lớp 12, việc theo dõi đề án tuyển sinh chính thức của từng trường là yếu tố quan trọng, tránh suy diễn từ những thông tin rời rạc.

Chia sẻ với phóng viên Báo Xây dựng, PGS, TS Nguyễn Đức Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (USSH), Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết nhà trường điều chỉnh giảm tổ hợp C00 nhưng không loại bỏ hoàn toàn, đồng thời mở rộng các tổ hợp D nhằm tăng tỷ lệ sinh viên có năng lực ngoại ngữ.

Theo ông Sơn, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn đào tạo cả các ngành truyền thống và các ngành hiện đại. Với nhóm ngành hiện đại, khả năng tiếp cận học liệu quốc tế và tài liệu chuyên ngành bằng ngoại ngữ là yêu cầu tất yếu. Thực tế, trong những năm gần đây, khoảng 20–30% sinh viên nhập học của trường sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.

Chủ trương giảng dạy tối thiểu 30% học phần bằng tiếng nước ngoài của Đại học Quốc gia Hà Nội cũng đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong đào tạo. Hiện mỗi năm, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức gần 100 lớp học phần chuyên môn giảng dạy bằng tiếng Anh, với sự tham gia của giảng viên trong nước và quốc tế.

Việc tăng cường năng lực ngoại ngữ cho sinh viên phù hợp với định hướng chung của ngành giáo dục. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang triển khai Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025–2030, tầm nhìn đến năm 2045". Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị cũng xác định nhiệm vụ đẩy mạnh hội nhập quốc tế, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Theo PGS, TS Nguyễn Đức Sơn, thị trường lao động hiện nay đòi hỏi nguồn nhân lực có khả năng hội nhập quốc tế cao, ngay cả trong môi trường làm việc trong nước. Nhiều sinh viên tốt nghiệp của trường hiện đang làm việc tại các tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài.

Ông cho rằng việc giảm tổ hợp C00 chắc chắn có tác động nhất định đến lựa chọn ngành và tổ hợp của thí sinh, đồng thời ảnh hưởng đến số lượng nguyện vọng và điểm chuẩn. Tuy nhiên, vì mục tiêu tạo đột phá trong phát triển giáo dục đại học, nhà trường kiên định với định hướng tuyển sinh đã đề ra.

Theo ông Sơn, nhiều ngành đào tạo truyền thống của trường vẫn duy trì tổ hợp C00 và trong tương lai khó có thể loại bỏ hoàn toàn, bởi đây là những lĩnh vực gắn với bản sắc văn hóa và nền tảng khoa học xã hội của Việt Nam.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, tác động mạnh đến cơ cấu ngành nghề, giáo dục đại học cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thị trường lao động. Để tạo bước đột phá, các cơ sở đào tạo cần tiệm cận chuẩn mực quốc tế, trong đó các ngành khoa học cơ bản tiếp tục giữ vai trò nền tảng.

Từ thực tế trên, PGS, TS Nguyễn Đức Sơn khuyến nghị phụ huynh và học sinh quan tâm đến khoa học xã hội và nhân văn cần lưu ý: nắm chắc các môn học bắt buộc như Toán và Ngữ văn; chú trọng tiếng Anh và ngoại ngữ thông dụng; lựa chọn ngành phù hợp với thế mạnh cá nhân. Thí sinh cũng có thể cân nhắc các tổ hợp D như D14 (Ngữ văn, Tiếng Anh, Lịch sử) hoặc D15 (Ngữ văn, Tiếng Anh, Địa lý) để phát huy lợi thế và đáp ứng yêu cầu ngoại ngữ.

Trong bối cảnh tuyển sinh năm 2026 có nhiều thay đổi, việc chủ động cập nhật thông tin chính thống và hiểu rõ năng lực bản thân sẽ giúp thí sinh lựa chọn đúng hướng, giảm áp lực và tự tin bước vào kỳ tuyển sinh.