Doanh nghiệp hàng không, du lịch tìm cách vượt “bão” chi phí

Giá xăng dầu tăng mạnh trong thời gian ngắn đang tạo ra sức ép lớn lên ngành hàng không và du lịch, khi chi phí nhiên liệu leo thang kéo theo giá vé máy bay, giá tour và hàng loạt dịch vụ liên quan cùng tăng. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh kế hoạch khai thác, cắt giảm chi phí và tìm giải pháp giữ chân khách hàng.

"Cú sốc" lớn sau đại dịch Covid-19

Tại tọa đàm "Hàng không, du lịch ứng phó với bão xăng dầu" do Báo Thanh Niên tổ chức ngày 31/3 ở TP.HCM, các chuyên gia, doanh nghiệp hàng không và du lịch đã cùng phân tích tác động của giá nhiên liệu tăng cao, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm duy trì hoạt động, ổn định thị trường và kích cầu du lịch trong thời gian tới.

Theo các doanh nghiệp, giá nhiên liệu tăng mạnh do biến động địa chính trị đang tạo ra "cú sốc" lớn nhất với ngành hàng không kể từ sau đại dịch Covid-19, kéo theo áp lực lớn lên giá vé, tour du lịch và sức mua của người dân.

Ông Nguyễn Ngọc Toàn, Tổng Biên tập Báo Thanh Niên, cho biết chiến sự Trung Đông kéo dài từ cuối tháng 2 đến nay đã khiến giá xăng dầu tăng vọt, không chỉ làm tăng chi phí đầu vào của các hãng bay và doanh nghiệp lữ hành mà còn đặt ra nguy cơ khan hiếm nhiên liệu.

Để bình ổn thị trường, Chính phủ đã giảm nhiều loại thuế với xăng dầu như thuế môi trường, VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt về 0, đồng thời ban hành Nghị quyết số 69 về việc tạm ứng 8.000 tỷ đồng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025.

Ông Đặng Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) nhận định, biến động giá nhiên liệu hiện nay là cú sốc lớn nhất với ngành hàng không sau đại dịch. Giá nhiên liệu Jet A1 đã tăng gấp ba lần so với mức dự kiến khi xây dựng kế hoạch kinh doanh năm 2026.

Theo ông Tuấn, nếu giá nhiên liệu tăng từ khoảng 85 USD/thùng lên hơn 242 USD/thùng, chi phí của Vietnam Airlines có thể tăng thêm hơn 30.000 tỷ đồng mỗi năm.

"Trong lúc khó khăn, bình quân giá vé của Vietnam Airlines hiện ở mức khoảng 80% giá trần. Hãng không đẩy hết khó khăn cho khách hàng mà xác định phải cùng chia sẻ", ông Tuấn nói.

Vietnam Airlines cho biết đang áp dụng dải giá linh hoạt, điều chỉnh theo thị trường nhưng vẫn bảo đảm không vượt trần, đồng thời cân đối giữa chi phí vận hành và khả năng chi trả của hành khách.

Ông Tô Việt Thắng, Phó tổng giám đốc thường trực Vietjet cho biết, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 30-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, nhiều hãng trên thế giới buộc phải tăng giá vé, cắt giảm đường bay hoặc áp dụng phụ thu.

Theo ông Thắng, Vietjet đã triển khai nhiều giải pháp như vận hành đội tàu bay tiết kiệm nhiên liệu giúp giảm khoảng 20% mức tiêu thụ, tối ưu hóa từng chuyến bay, kiểm soát tải cung ứng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giảm chi phí vận hành.

Trong trường hợp nguồn cung nhiên liệu không ổn định, Vietjet cho biết, có thể giảm khoảng 20% sản lượng khai thác và hỗ trợ hành khách chuyển sang các chuyến bay gần nhất miễn phí.

Với Sun PhuQuoc Airways, ông Đào Đức Vũ, Phó tổng giám đốc hãng cho biết, chi phí nhiên liệu hiện chiếm tới 40% tổng chi phí vận hành. Đối với một hãng hàng không còn trẻ, đây là "cú sốc đầu đời" khiến toàn bộ kế hoạch tài chính và khai thác bị đảo lộn.

Sun PhuQuoc Airways đang triển khai đồng thời nhiều giải pháp như tối ưu vận hành, nâng cao hiệu suất đội bay, rút ngắn thời gian quay đầu tàu bay, giảm tiêu hao nhiên liệu và sàng lọc các đường bay hiệu quả.

Trong khi đó, đại diện Vietravel Airlines cho biết, chi phí trong tháng 4 dự kiến tăng thêm khoảng 20 tỷ đồng cho mỗi tàu bay do giá nhiên liệu leo thang. Hãng dự kiến cắt giảm tần suất các đường bay không hiệu quả từ đầu tháng 4 đến ngày 23/4 nhưng vẫn tăng chuyến trong dịp lễ 30/4 để phục vụ nhu cầu đi lại.

Bamboo Airways cũng thừa nhận giá nhiên liệu tăng mạnh đang gây sức ép lớn lên kế hoạch phục hồi đội bay. Tuy nhiên, hãng cho biết vẫn giữ mục tiêu tăng thêm 8-10 tàu bay mỗi năm, hướng tới quy mô 40 tàu bay vào năm 2030.

Du lịch bị tác động dây chuyền

Không chỉ hàng không, lĩnh vực du lịch cũng đang chịu tác động mạnh từ việc giá vé máy bay tăng cao.

Ông Võ Huy Cường, Phó tổng giám đốc Bamboo Airways cho rằng, khi người dân phải cân nhắc kỹ hơn cho các khoản chi tiêu, nhu cầu du lịch sẽ giảm, kéo theo ảnh hưởng tới toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ như lưu trú, nhà hàng và vui chơi giải trí.

Bà Trần Nguyện, Phó tổng giám đốc khối Giải trí - Nghỉ dưỡng Sun Group cho biết, nhiều khách hàng đã hoãn hoặc hủy booking do giá vé máy bay tăng và lịch bay thay đổi. Điều này buộc doanh nghiệp phải tăng giá tour và dịch vụ nghỉ dưỡng, làm gia tăng nguy cơ sụt giảm lượng khách trong mùa cao điểm.

Về phía Sở Du lịch TP.HCM, đại diện đơn vị cho biết, trước áp lực chi phí, doanh nghiệp du lịch đang chuyển hướng từ cạnh tranh giá sang phát triển sản phẩm, tối ưu hành trình và nâng cao giá trị trải nghiệm.

Ngành du lịch thành phố cũng xác định hai nhóm giải pháp trọng tâm gồm tái cấu trúc sản phẩm, tái cấu trúc thị trường trong ngắn và dài hạn, đồng thời triển khai các chương trình kích cầu thông qua những sự kiện lớn như Ngày hội Du lịch TP.HCM năm 2026.

Theo ông Trần Ngọc Đông Quân, Trưởng phòng Quản lý lữ hành, Sở Du lịch TP.HCM, từ tháng 4, thành phố sẽ tung ra khoảng 10.000 gói ưu đãi mỗi tháng cho khách quốc tế, với giá trị mỗi gói lên tới 2,5 triệu đồng, nhằm kích cầu chi tiêu, mua sắm và trải nghiệm dịch vụ.

Trước áp lực chi phí ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp cho rằng cần thúc đẩy mô hình tích hợp giữa hàng không và du lịch nhằm tăng giá trị dịch vụ và chia sẻ chi phí vận chuyển.

Các gói kết hợp vé máy bay, lưu trú, vui chơi, giải trí được xem là hướng đi phù hợp để giữ chân khách hàng, đồng thời cải thiện hiệu quả khai thác của doanh nghiệp.

Bà Trần Nguyện đề xuất cần triển khai các gói kích cầu du lịch nội địa và quốc tế, bao gồm giảm thuế VAT cho dịch vụ lưu trú, vui chơi giải trí và tour du lịch trong giai đoạn phù hợp.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Hải, Giám đốc phát triển thị trường Vinpearl, kiến nghị cần đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng, nâng cao năng lực kết nối, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng trong hàng không và phát triển các mô hình du lịch tích hợp để nâng cao khả năng chống chịu của ngành trước các biến động bên ngoài.

Các doanh nghiệp cũng cho rằng cần tăng cường phối hợp giữa Nhà nước và khu vực tư nhân trong xúc tiến du lịch, xây dựng hệ sinh thái điểm đến đa dạng, mở rộng kết nối giao thông và nâng cao chất lượng dịch vụ để tăng sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Doanh nghiệp vật liệu ứng phó thế nào trước biến động giá xăng dầu?

Trước việc giá xăng dầu, vật tư biến động lớn, tạo áp lực lên sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp vật liệu xây dựng đã chủ động, linh hoạt giải pháp ứng phó.