Đồng Nai hoàn tất các dấu mốc, hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương

Ngày 16/4, theo tin từ UBND tỉnh Đồng Nai, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã ký quyết định công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I, dấu mốc quan trọng, đưa địa phương này hoàn tất toàn bộ điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo quyết định, toàn bộ địa giới hành chính của tỉnh Đồng Nai, với diện tích tự nhiên hơn 12.700km2, gồm 95 đơn vị hành chính cấp xã và quy mô dân số năm 2025 gần 4,5 triệu người, được công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I.

Theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, một địa phương muốn trở thành thành phố trực thuộc Trung ương phải đáp ứng đầy đủ 7 tiêu chí, gồm quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ số phường, tỷ lệ đô thị hóa, vị trí - chức năng trong quy hoạch, tiêu chí đô thị loại I và trình độ phát triển kinh tế - xã hội. Với kết quả này, Đồng Nai đã chính thức đạt 7/7 tiêu chí theo quy định.

Việc hướng tới thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương được xác định là bước đi tất yếu trong bối cảnh địa phương đang phát triển nhanh về quy mô kinh tế, đô thị hóa và liên kết vùng. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt hành chính, mà còn nhằm thiết lập mô hình quản trị phù hợp hơn với vai trò ngày càng lớn của Đồng Nai trong cấu trúc phát triển quốc gia.

Trước đó, Hội đồng thẩm định liên ngành đánh giá Đồng Nai giữ vị trí cửa ngõ kết nối liên vùng, liên quốc gia và quốc tế, với quy mô GRDP thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Tỉnh hiện là trung tâm công nghiệp, xuất khẩu và logistics quan trọng của khu vực phía Nam.

Đáng chú ý, Đồng Nai đang sở hữu hệ thống hạ tầng chiến lược mang tính động lực, nổi bật là Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cùng mạng lưới giao thông đồng bộ gồm cao tốc, quốc lộ, các tuyến vành đai liên vùng và định hướng phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị. Những yếu tố này tạo nền tảng để Đồng Nai trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa, logistics và giao thương quốc tế, đồng thời hỗ trợ và chia sẻ vai trò với TP.HCM.

Liên quan lộ trình thành lập, ngày 14/4, tại phiên họp cho ý kiến về các tờ trình của Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất cao việc trình Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Việc được công nhận đô thị loại I không chỉ là bước hoàn tất về tiêu chí, mà còn mở ra giai đoạn phát triển mới, nơi Đồng Nai kỳ vọng vươn lên trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Theo ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đồng Nai, việc xây dựng Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là bước chuyển mang tính căn bản về mô hình phát triển và phương thức quản trị. Đây là yêu cầu tất yếu, cấp thiết nhằm đưa Đồng Nai từ một tỉnh công nghiệp lớn vươn lên trở thành đô thị cấp vùng, có năng lực dẫn dắt tăng trưởng và điều phối liên kết phát triển.

Mục tiêu này mang ý nghĩa chiến lược trên nhiều phương diện. Trước hết, cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương trong phát triển hệ thống đô thị quốc gia, hình thành các cực tăng trưởng mạnh tại khu vực phía Nam. Đồng thời, tạo lập mô hình quản trị đô thị hiện đại, phù hợp với quy mô dân số lớn, không gian phát triển đa trung tâm và mức độ liên kết vùng ngày càng cao. Quan trọng hơn, nâng tầm Đồng Nai trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm công nghiệp - logistics - dịch vụ hiện đại, đóng góp lớn hơn cho tăng trưởng chung của cả nước. Đây được xem là bước đi chiến lược để Đồng Nai bứt phá trong giai đoạn mới, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Theo ông Long, Đồng Nai hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để hiện thực hóa mục tiêu này. Tỉnh có không gian phát triển rộng với diện tích hơn 12.737km2, dân số gần 4,5 triệu người, nền tảng phù hợp cho mô hình đô thị đa trung tâm. Vị trí địa kinh tế mang tính chiến lược khi nằm ở trung tâm vùng Đông Nam Bộ, kết nối trực tiếp với TP.HCM và các hành lang kinh tế trọng điểm. Nền kinh tế duy trì quy mô lớn, với GRDP năm 2025 đạt khoảng 678 nghìn tỷ đồng, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước; GRDP bình quân đầu người gần 153 triệu đồng; cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp - dịch vụ hiện đại. Thu ngân sách năm 2025 đạt gần 103.000 tỷ đồng, khả năng tự cân đối cao, tạo dư địa lớn cho đầu tư phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Đồng Nai xác định nhiều nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, ưu tiên đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn có khả năng cạnh tranh quốc tế như kinh tế hàng không, logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp số, dịch vụ tài chính - thương mại hiện đại, đồng thời thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao.

Song song đó, tỉnh tập trung đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng chiến lược, đặc biệt là giao thông và logistics, nhằm tăng cường kết nối với TP.HCM, vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và các khu vực kinh tế trọng điểm khác, cũng như kết nối quốc tế.

Một định hướng nổi bật là xây dựng hệ sinh thái hàng không gắn với mô hình đô thị sân bay Long Thành, từng bước hình thành thành phố sân bay có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu. Trong đó, Cảng hàng không quốc tế Long Thành được xác định là hạt nhân, đóng vai trò trung tâm trung chuyển quốc tế, gắn với hệ sinh thái dịch vụ hàng không hiện đại và chuỗi logistics đồng bộ.

Cùng với đó, Đồng Nai định hình không gian phát triển theo mô hình đa trung tâm, đa cực tăng trưởng, phát triển các hành lang kinh tế chiến lược, tăng cường liên kết vùng. Việc xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cũng được chú trọng nhằm thu hút nhà đầu tư chiến lược, nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các khu kinh tế, khu công nghệ, khu thương mại tự do.

Cuối cùng, tỉnh hướng tới phát triển đô thị hiện đại, xanh, thông minh, lấy người dân làm trung tâm, gắn với định hướng phát triển giao thông công cộng, nâng cao chất lượng sống, bảo đảm phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa - xã hội và quốc phòng - an ninh, từng bước hội nhập sâu rộng vào kinh tế quốc tế.