Đưa Đại học Công nghệ GTVT thành trung tâm công nghệ ứng dụng hàng đầu Việt Nam

Định vị đại học công nghệ ứng dụng trọng điểm

Bộ Xây dựng vừa phê duyệt Chiến lược phát triển Trường Đại học Công nghệ GTVT đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, xác định đường sắt hiện đại, giao thông thông minh và hạ tầng tiên tiến là những lĩnh vực chiến lược, ưu tiên hàng đầu. 

Mục tiêu là xây dựng trường trở thành cơ sở giáo dục đại học công nghệ ứng dụng trọng điểm của Bộ, giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo nhân lực, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển ngành Xây dựng.

Theo Quyết định số 1868/QĐ-BXD ngày 29/10/2026 do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh ký ban hành, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải (GTVT) được định hướng phát triển thành cơ sở giáo dục đại học công nghệ ứng dụng có năng lực, uy tín hàng đầu Việt Nam trong các lĩnh vực đường sắt, hạ tầng tiên tiến và giao thông thông minh.

Chiến lược đặt trọng tâm xây dựng năng lực đào tạo, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với ngành Xây dựng. Chất lượng đào tạo, đổi mới sáng tạo và nghiên cứu ứng dụng được xác định là các trụ cột phát triển, gắn kết chặt chẽ với nhu cầu nhân lực, nhiệm vụ thực tiễn của ngành và hoạt động của doanh nghiệp.

Nhà trường cũng định hướng phát triển theo mô hình đại học tự chủ, hiện đại, hội nhập quốc tế; đổi mới quản trị trên nền tảng dữ liệu, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Với triết lý giáo dục "Ứng dụng - Thực học - Thực nghiệp", trường hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng thích ứng với yêu cầu thực tiễn; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực giao thông, xây dựng và phát triển hạ tầng.

Theo lộ trình, đến năm 2030, trường tập trung củng cố nền tảng quản trị, đội ngũ, chương trình đào tạo, khoa học công nghệ, cơ sở vật chất và hạ tầng số; từng bước hình thành năng lực đào tạo, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ đường sắt.

Đến năm 2035, mục tiêu là hoàn thiện các năng lực chiến lược, hình thành hệ sinh thái tương đối đồng bộ về đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực trọng tâm.

Tầm nhìn đến năm 2045, trường phấn đấu trở thành đại học công nghệ ứng dụng có uy tín trong khu vực châu Á, là trung tâm đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ có vai trò quan trọng đối với ngành Xây dựng và sự phát triển đất nước.

Một trong những điểm nhấn của chiến lược là triển khai 5 chương trình đột phá, gồm: phát triển đường sắt hiện đại; giao thông thông minh; hạ tầng tiên tiến và bền vững; đại học thông minh; nâng cao chất lượng và hội nhập quốc tế.

Trong đó, phát triển đường sắt hiện đại được xác định là lĩnh vực chiến lược, ưu tiên hàng đầu nhằm tạo năng lực đặc thù và lợi thế khác biệt cho nhà trường.

Mục tiêu là đưa Trường Đại học Công nghệ GTVT trở thành cơ sở đào tạo uy tín, trọng điểm của ngành về nhân lực, nghiên cứu ứng dụng, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và đường sắt đô thị.

Để hiện thực hóa mục tiêu, trường sẽ đồng bộ phát triển năng lực đào tạo, đội ngũ chuyên gia, các nhóm nghiên cứu chuyên sâu; đầu tư phòng thí nghiệm, hạ tầng nghiên cứu, mô phỏng và thử nghiệm. Đồng thời, mở rộng hợp tác với cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, tăng cường khả năng tiếp nhận, thích nghi, tích hợp, nội địa hóa và từng bước làm chủ công nghệ đường sắt hiện đại.

Đáng chú ý, đến năm 2035, trường ưu tiên thành lập và phát triển Trường Công nghệ Đường sắt trực thuộc Trường Đại học Công nghệ GTVT theo định hướng ứng dụng, tiếp cận chuẩn quốc tế.

Đơn vị này được định hướng trở thành đầu mối học thuật và công nghệ nòng cốt, có năng lực tham gia trực tiếp các chương trình, dự án đường sắt quốc gia, hỗ trợ phát triển công nghiệp đường sắt và nội địa hóa công nghệ. Qua đó, góp phần xây dựng nguồn nhân lực và năng lực nghiên cứu, chuyển giao công nghệ phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm.

Bên cạnh đường sắt, giao thông thông minh được xác định là lĩnh vực chiến lược tạo năng lực khác biệt của nhà trường.

Trọng tâm là phát triển đào tạo liên ngành giữa giao thông, kết cấu hạ tầng và công nghệ số; đẩy mạnh nghiên cứu, tích hợp, mô phỏng, thử nghiệm và chuyển giao các công nghệ mới.

Các hướng ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), mô hình thông tin công trình (BIM), bản sao số (Digital Twin), hệ thống giao thông thông minh (ITS), phân tích dữ liệu và mô phỏng hệ thống giao thông. Những công nghệ này hướng tới hỗ trợ quản lý, vận hành, giám sát và nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống giao thông.

Đến năm 2035, trường phấn đấu hình thành hệ thống năng lực tương đối đồng bộ về đào tạo, nghiên cứu, dữ liệu, mô hình số, mô phỏng, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ giao thông thông minh; từng bước đưa các mô hình, công cụ và giải pháp vào thực tiễn.

Đối với lĩnh vực hạ tầng tiên tiến và bền vững, chiến lược tập trung phát triển năng lực đào tạo, nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm định và chuyển giao công nghệ trong xây dựng, quản lý kết cấu hạ tầng giao thông.

Các hướng nghiên cứu trọng tâm gồm số hóa, tự động hóa trong thiết kế, thi công và quản lý hạ tầng; phát triển vật liệu tiên tiến, vật liệu carbon thấp, giải pháp kinh tế tuần hoàn; ứng dụng công nghệ giám sát sức khỏe công trình, quản lý tài sản và bảo trì dự báo.

Mục tiêu đến năm 2035 là đưa trường trở thành một trong những trung tâm có năng lực mạnh tại Việt Nam về thử nghiệm, kiểm định, giám sát sức khỏe và quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông.

Xây dựng đại học thông minh, nâng tầm hội nhập quốc tế

Hai chương trình đột phá còn lại hướng tới phát triển mô hình đại học thông minh và nâng cao chất lượng, hội nhập quốc tế.

Theo đó, dữ liệu và công nghệ số sẽ trở thành nền tảng đổi mới quản trị, đào tạo, nghiên cứu và phục vụ người học. Nhà trường từng bước chuyển từ số hóa hoạt động sang quản trị, vận hành dựa trên dữ liệu, kết nối và hỗ trợ ra quyết định.

Đến năm 2035, trường phấn đấu vận hành tương đối hoàn chỉnh mô hình đại học thông minh, với các quy trình quản trị trọng yếu được chuẩn hóa, liên thông; dữ liệu được tích hợp, khai thác phục vụ điều hành; hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phục vụ người học được kết nối trên môi trường số.

Về chất lượng và hội nhập quốc tế, nhà trường đặt mục tiêu phát triển hệ thống bảo đảm chất lượng thực chất, dựa trên dữ liệu và cải tiến liên tục; từng bước phát triển các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế.

Đồng thời, tăng cường quốc tế hóa đội ngũ, người học và hoạt động nghiên cứu; mở rộng mạng lưới đối tác chiến lược, nâng cao chất lượng công bố khoa học và năng lực tham gia các hệ thống xếp hạng đại học uy tín.

Để triển khai 5 chương trình đột phá, Bộ Xây dựng xác định các nhóm giải pháp trọng tâm về tổ chức, quản trị, cơ sở vật chất, đào tạo, nhân lực, tài chính và khoa học công nghệ.

Về tổ chức, trường sẽ tiếp tục đổi mới mô hình quản trị theo hướng tinh gọn, tự chủ, số hóa và nâng cao trách nhiệm giải trình; gắn phân cấp với kiểm soát hiệu quả thực hiện.

Về cơ sở vật chất, ưu tiên đầu tư các công trình phục vụ chương trình đột phá, phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu, mô phỏng, thử nghiệm và không gian học tập. Các cơ sở đào tạo được định hướng phát triển theo hướng xanh, thông minh, phát thải thấp.

Đáng chú ý, trường sẽ tổ chức hệ thống theo mô hình đa cơ sở, phát huy chức năng bổ trợ giữa các địa điểm đào tạo.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, nhà trường tập trung tái cấu trúc các cơ sở hiện có, đẩy nhanh hoàn thành và đưa vào sử dụng các công trình đã được phê duyệt chủ trương đầu tư tại Thanh Liệt; hoàn thiện thủ tục, triển khai giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng Cơ sở Bình Minh - Hà Nội khi đủ điều kiện. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện quy hoạch mở rộng cơ sở tại phường Vĩnh Yên, tỉnh Phú Thọ và cải tạo, nâng cấp Cơ sở Thái Nguyên.

Trong công tác đào tạo, trường sẽ cơ cấu lại ngành, chương trình theo các lĩnh vực trọng tâm; ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng và chuyển đổi năng lực nhân lực phục vụ các dự án đường sắt, hạ tầng tiên tiến và giao thông thông minh. Hoạt động đào tạo gắn với thực hành, doanh nghiệp và dự án thực tế; chú trọng đào tạo sau đại học, đào tạo lại và bồi dưỡng nhân lực.

Cùng với đó, trường tập trung thu hút, phát triển giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành và các nhóm nghiên cứu mạnh; thực hiện chính sách trọng dụng nhân tài, gắn đánh giá hiệu quả công việc với kết quả đầu ra.

Về tài chính, nhà trường định hướng đa dạng hóa nguồn thu, nâng cao hiệu quả tự chủ; tăng nguồn thu từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, tư vấn và hợp tác doanh nghiệp. Đồng thời, huy động vốn ODA, viện trợ, tài trợ và các nguồn lực hợp pháp khác cho hoạt động đầu tư, phát triển.

Hoạt động khoa học công nghệ sẽ tập trung vào nghiên cứu ứng dụng, phát triển, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ; gắn các nhiệm vụ nghiên cứu với yêu cầu của Bộ Xây dựng và các dự án kết cấu hạ tầng, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển sở hữu trí tuệ.

Nguồn lực thực hiện chiến lược được huy động từ nguồn thu hợp pháp của trường, ngân sách nhà nước đối với các nhiệm vụ được phê duyệt, vốn đầu tư công, ODA, viện trợ, tài trợ, hợp tác doanh nghiệp và các nguồn hợp pháp khác.

Lộ trình thực hiện chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 2026 - 2030 ưu tiên xây dựng năng lực nền tảng, phát triển lĩnh vực đường sắt, đội ngũ, chương trình đào tạo, phòng thí nghiệm và hạ tầng số. Giai đoạn 2031 - 2035 tập trung đầu tư chiều sâu, mở rộng nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao công nghệ, hội nhập quốc tế và phát triển các cơ sở theo quy hoạch.

Bộ Xây dựng giao Trường Đại học Công nghệ GTVT chủ trì tổ chức thực hiện chiến lược, xây dựng kế hoạch hằng năm và kế hoạch cho từng giai đoạn; cụ thể hóa các chỉ tiêu, nhiệm vụ, tiến độ, sản phẩm, nguồn lực và chỉ số đánh giá.

Nhà trường có trách nhiệm định kỳ đánh giá, báo cáo Bộ Xây dựng hằng năm và tổ chức đánh giá theo giai đoạn vào năm 2030, năm 2035. Các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ phối hợp, hỗ trợ và ưu tiên xem xét giao nhiệm vụ, đặt hàng đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực trọng tâm theo quy định.

Với định hướng lấy đường sắt hiện đại, giao thông thông minh và hạ tầng tiên tiến làm trọng tâm, chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn 2045 đặt nền móng để Trường Đại học Công nghệ GTVT nâng cao năng lực đào tạo, nghiên cứu và làm chủ công nghệ, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho các công trình hạ tầng chiến lược của đất nước.