Ông Nguyễn Quốc Thắng, Tổng giám đốc Công ty CP Xi măng Vicem Hà Tiên chia sẻ với Báo Xây dựng về những kinh nghiệm trong thực hiện chứng nhận EPD.
Ông Nguyễn Quốc Thắng, Tổng giám đốc Công ty CP Xi măng Vicem Hà Tiên.
EPD - "giấy thông hành" cho doanh nghiệp vật liệu bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Tháng 6/2025, Vicem Hà Tiên đã được cấp 17 chứng nhận EPD cho các sản phẩm xi măng chủ lực. Vậy xin hỏi, điều gì đã thôi thúc Vicem Hà Tiên bắt đầu hành trình xây dựng chứng nhận EPD cho sản phẩm?
Ông Nguyễn Quốc Thắng: Vicem Hà Tiên là đơn vị sản xuất xi măng lớn nhất, chiếm hơn 36% thị phần khu vực miền Nam, với năng lực sản xuất 4,6 triệu tấn clinker, 7,78 triệu tấn xi măng/năm.
Vị thế dẫn đầu về sản xuất xi măng chính là động lực thúc đẩy Vicem Hà Tiên thực hiện chứng nhận EPD, nhằm đáp ứng các mục tiêu: Đáp ứng yêu cầu thị trường; thực thi chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp; tăng lợi thế cạnh tranh; minh bạch và cải tiến sản phẩm.
Trong nhiều chứng nhận sản phẩm vật liệu xanh, chứng nhận EPD là chứng nhận có uy tín nhất, được cấp bởi tổ chức uy tín toàn cầu. Chứng nhận quốc tế này được các tổ chức tài chính xanh, các công ty xây dựng xanh sử dụng để đánh giá các vật liệu xây dựng có đủ điều kiện đưa vào công trình xanh, cũng như đủ tiêu chuẩn cấp tín dụng xanh cho các công trình xây dựng.
Trong xu thế toàn cầu hướng đến phát triển bền vững, nhằm bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí CO2, việc minh bạch hóa tác động môi trường qua báo cáo đã trở thành tiêu chuẩn không thể thiếu với các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp khi tham gia các thị trường xuất khẩu sang châu Âu, Mỹ, Úc hay Nhật, đặc biệt là cơ chế chuyển dịch biên giới carbon (CBAM) mà Liên minh châu Âu đang áp dụng cho ngành xi măng.
Vicem Hà Tiên được cấp 17 chứng nhận EPD cho các sản phẩm chủ lực.
Đây không chỉ là xu hướng toàn cầu mà còn là chiến lược then chốt giúp Việt Nam hiện thực hóa cam kết phát triển bền vững và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 theo định hướng của Chính phủ; là cơ sở để tham gia vào thị trường tín chỉ carbon.
Tại Việt Nam, ngày càng có nhiều dự án công trình xanh. Các dự án này thường yêu cầu sử dụng vật liệu có chứng nhận EPD để đạt được các tiêu chuẩn công trình xanh LEED, BREEAM, LOTUS và để tiếp cận được nguồn vốn vay xanh có lãi suất ưu đãi hơn.
Chứng nhận EPD đồng thời giúp doanh nghiệp thể hiện cam kết mạnh mẽ đối với phát triển bền vững và thực hành ESG (môi trường - xã hội - quản trị).
Vicem Hà Tiên đã được cấp 17 chứng nhận EPD, bao gồm cả hồ sơ LCA theo tiêu chuẩn quốc tế từ EPD International (Thụy Điển) cho các sản phẩm xi măng chủ lực. Đây là một thành tựu đột phá chưa từng có trong khu vực và là minh chứng rõ ràng cho năng lực chuyển đổi xanh của doanh nghiệp Việt Nam.
EPD không chỉ là một "chứng nhận" mà là "giấy thông hành xanh" để Vicem Hà Tiên bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trước đó, các sản phẩm của Vicem Hà Tiên cũng đã được chứng nhận sản phẩm vật liệu xanh từ Hội đồng Công trình Xanh Singapore (SGBC).
Nhà máy Xi măng Bình Phước của Vicem Hà Tiên được đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại, khép kín, nhập khẩu đồng bộ từ các hãng sản xuất thiết bị nổi tiếng ở châu Âu. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để Vicem Hà Tiên hiện thực hóa chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Vậy chứng nhận EPD đem lại những lợi ích gì, thưa ông?
Ông Nguyễn Quốc Thắng: Lợi ích đầu tiên là tối ưu hóa sản xuất. Quá trình chuẩn bị để đạt chứng nhận EPD đòi hỏi doanh nghiệp thực hiện đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA), từ đó giúp xác định các điểm nóng môi trường, lãng phí năng lượng, tài nguyên, tạo cơ hội để tối ưu hóa quy trình sản xuất và tiết kiệm chi phí.
Quan trọng hơn, EPD giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ các quy định môi trường trong nước và quốc tế, tránh các rào cản pháp lý tiềm tàng trong tương lai.
Về thương hiệu, chứng nhận EPD giúp cho Vicem Hà Tiên khẳng định vị thế tiên phong trong ngành xi măng tại Việt Nam. EPD cung cấp thông tin minh bạch, khách quan và dựa trên khoa học về tác động môi trường của sản phẩm trong suốt vòng đời của nó. Điều này giúp xây dựng lòng tin với khách hàng, đối tác và các bên liên quan.
Không chỉ chứng minh cam kết mạnh mẽ của doanh nghiệp đối với phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội, chứng nhận EPD còn tạo sự khác biệt cho Vicem Hà Tiên so với các đối thủ cạnh tranh.
Sau khi được cấp chứng nhận EPD, công ty cũng đã thành công đăng ký lên trang nguyên - vật liệu xanh thế giới, giúp người sử dụng dễ dàng tra cứu các chỉ tiêu xanh của sản phẩm xi măng Vicem Hà Tiên. Điều này đem lại cơ hội mở rộng kinh doanh và tiếp cận thị trường.
Trong xuất khẩu, chứng nhận EPD giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định và rào cản kỹ thuật về môi trường tại các thị trường xuất khẩu lớn (như EU, Bắc Mỹ), vốn đang siết chặt các chính sách khí hậu và tiêu chuẩn môi trường toàn cầu. Sản lượng xi măng xuất khẩu tốt hơn khi có chứng nhận EPD.
EPD giúp Vicem Hà Tiên tự tin chào hàng vào các dự án, công trình xanh trong nước, các dự án của tập đoàn nước ngoài, nâng cao năng lực cạnh tranh so với đối thủ.
Nhiều dự án quy mô lớn, nhất là các công trình xây dựng xanh, ưu tiên hoặc yêu cầu bắt buộc các sản phẩm có chứng nhận EPD. Trong trường hợp đó, Vicem Hà Tiên có lợi thế cạnh tranh khi tham gia đấu thầu.
Sau khi đạt chứng nhận EPD, công tác chào hàng xi măng bao và rời thuận lợi hơn, lượng khách hàng dự án tăng đáng kể. Sản lượng 10 tháng đầu năm 2025 đạt 5 triệu tấn, tăng 10% so với cùng kỳ 2024.
Kinh nghiệm nào cho doanh nghiệp muốn chứng nhận EPD?
Từ hành trình của Vicem Hà Tiên, ông đúc rút ra được những kinh nghiệm gì để có thể chia sẻ cho các doanh nghiệp cũng mong muốn đạt được chứng nhận EPD trong thời gian tới?
Ông Nguyễn Quốc Thắng: EPD được chứng nhận dựa vào đánh giá vòng đời của từng sản phẩm, có yêu cầu nghiêm ngặt về tính minh bạch của các thành phần tham gia vào sản phẩm, quá trình chế biến qua từng công đoạn trong chu trình sản xuất.
Các dữ liệu này phải cung cấp cho đơn vị thứ 3 (tổ chức EPD quốc tế) rà soát trước khi cấp chứng nhận. Vì vậy, dữ liệu đầu vào rất lớn và thường được yêu cầu trong vòng 2 năm (năm thực hiện chứng nhận và 1 năm liền trước đó).
Dữ liệu được chuẩn hóa theo form yêu cầu của hồ sơ EPD và phải có đủ cơ sở pháp lý cho từng chi tiết của các thành phần tham gia vào quá trình sản xuất.
Trình tự thực hiện theo 4 giai đoạn. Giai đoạn 1, xác định mục tiêu và phạm vi. Giai đoạn 2, thu thập dữ liệu và phân tích LCA. Giai đoạn 3, lập báo cáo EPD. Giai đoạn 4, thẩm định của bên thứ 3 và công bố.
Chứng nhận EPD giúp Vicem Hà Tiên tự tin chào hàng vào các dự án, công trình xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh so với đối thủ.
Từ hành trình thực tế của Vicem Hà Tiên, chúng tôi rút ra một số kinh nghiệm quý báu. Thứ nhất, cam kết từ ban lãnh đạo là yếu tố tiên quyết. Chứng nhận EPD đòi hỏi sự đầu tư về thời gian, nhân lực và tài chính. Sự ủng hộ mạnh mẽ từ cấp cao sẽ giúp thúc đẩy quá trình và giải quyết các rào cản nội bộ.
Thứ hai, chuẩn bị dữ liệu từ sớm và có hệ thống. Doanh nghiệp nên xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu sản xuất, tiêu thụ nguyên vật liệu, năng lượng và chất thải một cách có tổ chức ngay từ bây giờ. Dữ liệu chính xác sẽ giúp quá trình LCA diễn ra thuận lợi và kết quả EPD đáng tin cậy hơn, giảm trở ngại trong quá trình xác minh của đơn vị quốc tế độc lập (bên thứ 3).
Thứ ba, phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn chuyên nghiệp. Đơn vị tư vấn có kinh nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ các tiêu chuẩn EPD, áp dụng đúng PCR, sử dụng phần mềm LCA hiệu quả và tránh sai sót trong quá trình thẩm định. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa hai bên sẽ tiết kiệm thời gian và chi phí.
Thứ tư, xác định rõ mục tiêu kinh doanh. Hiểu rõ EPD phục vụ cho mục đích gì sẽ giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực và tối ưu hóa lợi ích từ chứng nhận này.
Thứ năm, coi EPD là một khoản đầu tư chiến lược. Mặc dù chi phí ban đầu có thể lớn, nhưng về lâu dài, EPD giúp doanh nghiệp minh bạch hóa thông tin môi trường, nâng cao uy tín thương hiệu, tạo lợi thế cạnh tranh và đáp ứng các xu hướng phát triển bền vững toàn cầu.
Trong quá trình triển khai EPD, cùng với các vấn đề về chi phí và nguồn nhân lực, khó khăn kỹ thuật liên quan đến việc thu thập và phân tích dữ liệu LCA thường được coi là thách thức lớn nhất.
Để vượt qua những thách thức này, các công ty thường áp dụng các biện pháp hợp tác với các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp; đào tạo và nâng cao năng lực nội bộ về EPD và LCA, nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào tư vấn bên ngoài; sử dụng phần mềm và công nghệ hỗ trợ; cam kết từ ban lãnh đạo; tiếp cận theo từng giai đoạn. Thay vì cố gắng triển khai EPD cho toàn bộ danh mục sản phẩm cùng một lúc, doanh nghiệp có thể bắt đầu với một số sản phẩm chủ lực hoặc dự án thí điểm để tích lũy kinh nghiệm và tối ưu hóa chi phí.
Trân trọng cảm ơn ông!
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận