Giá điện giảm 2%, tác động thế nào đến nền kinh tế?

Từ ngày 1/11, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chính thức giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT).

CPI giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm

Ông Nguyễn Đình Phước, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, việc giảm giá điện thể hiện sự chung tay của Tập đoàn trong thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội.

Dẫn đánh giá của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), ông Phước cho biết, việc giảm 2% giá bán lẻ điện từ tháng 11/2026 dự kiến giúp chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Cùng với việc giảm giá điện, EVN tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ tiền điện đối với hộ nghèo, hộ chính sách xã hội theo quy định của Chính phủ.

Cụ thể, theo Quyết định 14 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện, hộ nghèo được hỗ trợ tiền điện hằng tháng tương đương 30 kWh, tính theo giá điện sinh hoạt bậc 1 hiện hành. Mức hỗ trợ này cũng áp dụng đối với hộ chính sách xã hội sử dụng dưới 50 kWh/tháng.

Ở góc độ chuyên gia, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam cho rằng, việc giảm giá điện có ý nghĩa trong bối cảnh áp lực lạm phát những tháng cuối năm vẫn hiện hữu.

Theo ông Thỏa, CPI 9 tháng đầu năm đã tăng 4,52%, tạo áp lực lên mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm. Từ nay đến cuối năm, các yếu tố làm tăng và kiềm chế giá cả tiếp tục tác động đan xen.

Trong nước, nhu cầu tiêu dùng tăng cao vào dịp cuối năm, cùng với việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư và tăng trưởng tín dụng có thể tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá. Trong khi đó, biến động khó lường của giá năng lượng, xăng dầu và tỷ giá trên thị trường quốc tế cũng tiềm ẩn nguy cơ đẩy chi phí nhập khẩu và lạm phát trong nước tăng lên.

Tuy nhiên, theo ông Thỏa, các chính sách điều hành của Chính phủ đang góp phần giảm bớt áp lực này. Điển hình, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% có thể giúp giá xăng giảm khoảng 1.500-1.700 đồng/lít, qua đó giảm chi phí sản xuất, kinh doanh và hỗ trợ kiểm soát lạm phát. Tương tự, việc giảm 2% giá điện cũng góp phần kiềm chế đà tăng giá trực tiếp và gián tiếp nhiều mặt hàng.

Bên cạnh đó, ông cho rằng cần cân nhắc thời điểm điều chỉnh giá các mặt hàng, dịch vụ khác thuộc diện Nhà nước định giá trong những tháng cuối năm, dù chi phí đầu vào có thể tiếp tục gia tăng.

Theo vị chuyên gia, việc phối hợp đồng bộ các giải pháp giảm chi phí, điều hành giá và ổn định thị trường sẽ đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát lạm phát.

"Nếu kiểm soát được CPI trong khoảng 4,5-5% trong bối cảnh nhiều yếu tố gây áp lực tăng giá, đây cũng có thể xem là một kết quả tích cực", ông Thỏa nhận định.

Biểu giá điện 5 bậc phù hợp hơn với thực tế tiêu dùng

Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam cũng cho rằng, chính sách này mang lại lợi ích cho người sử dụng điện, song cũng đặt ra yêu cầu cân đối nguồn lực đầu tư của EVN.

Theo ông Thỏa, khi tiết giảm được chi phí sản xuất, kinh doanh điện, EVN có thể dành một phần nguồn lực tiết kiệm được để bổ sung vào quỹ đầu tư phát triển nguồn và lưới điện.

Tuy nhiên, việc giảm giá điện cũng khiến nguồn vốn tích lũy từ doanh thu, lợi nhuận sản xuất, kinh doanh điện có thể bị thu hẹp. Do đó, khoản chi phí tiết kiệm được sẽ góp phần bù đắp phần thiếu hụt, giúp EVN duy trì nguồn lực đầu tư.

Cùng với việc giảm 2% giá điện, biểu giá điện sinh hoạt cũng chính thức chuyển từ 6 xuống còn 5 bậc, áp dụng từ ngày 1/11/2026.

Theo ông Thỏa, biểu giá mới phù hợp hơn với cơ cấu tiêu dùng điện hiện nay, khi nhu cầu sử dụng điện của các hộ gia đình đã thay đổi đáng kể so với thời điểm xây dựng biểu giá cũ.

Trước đây, số hộ sử dụng dưới 50 kWh/tháng tương đối lớn, nhưng hiện nay nhóm này đã giảm đáng kể. Vì vậy, việc mở rộng bậc 1 từ 0-50 kWh lên 0-100 kWh phù hợp hơn với thực tế tiêu dùng.

Bên cạnh đó, việc giảm số bậc và mở rộng khoảng cách giữa các bậc giúp biểu giá đơn giản, dễ theo dõi, tạo thuận lợi cho người dân tính toán và kiểm soát hóa đơn tiền điện hằng tháng.

So với biểu giá cũ, các bậc tiêu thụ thấp cơ bản được giữ nguyên hoặc giảm giá. Trong khi đó, các bậc tiêu thụ cao được sắp xếp lại, với bậc 4 áp dụng cho lượng điện từ 401-700 kWh và bậc 5 từ 701 kWh trở lên.

Đáng chú ý, giá điện bậc cao nhất hiện gấp khoảng 2 lần bậc thấp nhất. Theo ông Thỏa, khoảng cách này tiếp tục tạo áp lực đối với các hộ tiêu thụ nhiều điện, qua đó khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

"Mục tiêu không chỉ là đơn giản hóa biểu giá để người dân dễ theo dõi, tính toán, mà còn tạo động lực tiết kiệm điện, bởi càng sử dụng nhiều, phần điện tiêu thụ ở các bậc cao càng phải trả mức giá lớn hơn", ông Thỏa phân tích.