Giảm giờ dạy giáo viên mầm non: Cần lộ trình phù hợp

Tách giờ đón, trả trẻ khỏi giờ đứng lớp

Dự thảo Thông tư quy định chế độ làm việc đối với giáo viên mầm non không chỉ điều chỉnh định mức giờ dạy mà còn yêu cầu hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trực tiếp tham gia giảng dạy, thay vì chủ yếu dự giờ như trước. Quy định này nhằm giúp đội ngũ quản lý nắm sát chương trình, hiểu rõ mục tiêu giáo dục mầm non, từ đó nâng cao hiệu quả chỉ đạo, quản lý trong nhà trường.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định giáo viên không kiêm nhiệm quá hai nhiệm vụ; áp dụng chế độ giảm định mức giờ dạy và quy đổi các hoạt động chuyên môn sang giờ giảng dạy theo quy định. Nhiều cơ sở giáo dục đánh giá đây là những điều chỉnh phù hợp với đặc thù lao động của giáo viên mầm non. Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tế, quá trình triển khai cần được tính toán kỹ lưỡng, bảo đảm tính khả thi giữa các địa phương.

Chia sẻ về dự thảo, bà Nguyễn Thu Hà, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đại Hưng (xã Mỹ Đức, Hà Nội), cho biết tại Điều 7, dự thảo đã quy định rõ định mức giờ dạy đối với hiệu trưởng và phó hiệu trưởng. Song song với công tác quản lý, lãnh đạo, ban giám hiệu nhà trường vẫn trực tiếp tham gia các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ, qua đó nắm vững nội dung chương trình và thực tiễn tổ chức dạy học.

"Khác với các bậc học khác có tiết dạy được tính theo tiết dạy cụ thể, ở bậc mầm non, thời gian đón trẻ đã được xác định là giờ làm việc. Trên thực tế, ban giám hiệu thường xuyên phối hợp cùng giáo viên trong các hoạt động hằng ngày như đón, trả trẻ, tổ chức bữa ăn, chăm sóc và giáo dục trẻ xuyên suốt cả ngày. Do đó, ở mọi khung thời gian, đội ngũ quản lý đều phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ theo quy định", bà Hà nói.

Không chỉ giảng dạy, giáo viên mầm non còn trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo đảm an toàn cho trẻ trong suốt thời gian trẻ ở trường. Thời gian làm việc thường bắt đầu từ sáng sớm và kết thúc muộn vào cuối buổi chiều, thậm chí kéo dài hơn khi phụ huynh đón trẻ muộn. Áp lực tích tụ trong thời gian dài là một trong những nguyên nhân khiến nhiều giáo viên mầm non rời bỏ nghề hoặc chuyển sang lĩnh vực khác.

Bà Phạm Thị Thắm, Hiệu trưởng Trường Mầm non Phù Lưu Tế (xã Mỹ Đức, Hà Nội), chia sẻ: theo quy định hiện hành, mỗi lớp mầm non công lập thường bố trí hai giáo viên, tùy theo độ tuổi và sĩ số trẻ. Cụ thể, khối nhà trẻ được bố trí 2,5 giáo viên/lớp, khối mẫu giáo 2,2 giáo viên/lớp (kể cả giáo viên hỗ trợ) nhằm bảo đảm chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.

Từ thực tiễn quản lý, bà Thắm cho biết, quy định thời gian làm việc cứng nhắc theo dự thảo chưa thật sự phù hợp với đặc thù bậc học mầm non. Ở thời điểm trả trẻ, nhà trường vẫn cần hai giáo viên phối hợp để quản lý, bảo đảm an toàn; sau đó, giáo viên tiếp tục vệ sinh lớp học, chuẩn bị điều kiện cho ngày học tiếp theo. Thực tế, nhà trường đã xây dựng lịch làm việc linh hoạt, phân công rõ ràng nên không xảy ra chồng chéo.

"Việc ấn định giờ tan ca cố định sẽ khó khả thi trong thực tế. Phương án phù hợp hơn là bảo đảm tổng thời gian làm việc theo quy định, đồng thời cho phép điều chỉnh tăng giờ khi cần thiết và có chế độ thanh toán làm thêm, vừa bảo đảm quyền lợi giáo viên, vừa đáp ứng yêu cầu chăm sóc, an toàn cho trẻ", bà Thắm nêu quan điểm.

Trong bối cảnh nhiều địa phương đang thiếu giáo viên mầm non, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu công nghiệp, việc tách bạch thời gian đón, trả trẻ khỏi giờ dạy trực tiếp không chỉ giúp giảm áp lực công việc mà còn thể hiện sự ghi nhận đối với đóng góp thầm lặng của đội ngũ giáo viên. Điều này càng có ý nghĩa khi thu nhập của giáo viên mầm non, nhất là khối công lập, vẫn ở mức thấp so với mặt bằng chung.

Chính sách cần triển khai theo lộ trình

Dự thảo mới đề xuất tách riêng thời gian đón, trả trẻ khỏi giờ dạy trực tiếp, qua đó góp phần minh bạch hóa chế độ tiền lương. Khi khung thời gian này được xác định rõ, các cơ sở giáo dục sẽ có căn cứ pháp lý để tính toán tiền làm thêm, tăng ca, nhất là tại các đô thị, nơi tình trạng phụ huynh đón trẻ muộn khá phổ biến.

Tuy nhiên, bài toán tài chính vẫn là thách thức lớn. Việc tăng biên chế hoặc chi trả làm thêm giờ đồng nghĩa với tăng chi ngân sách, trong khi khả năng cân đối của mỗi địa phương không đồng đều. Với những địa phương còn khó khăn, việc áp dụng chính sách mới cần được cân nhắc thận trọng để tránh gây áp lực cho ngân sách giáo dục.

Từ thực tiễn giảng dạy, cô Nguyễn Hải Anh, giáo viên mầm non tại Hà Nội, cho biết thời gian đón, trả trẻ hiện chiếm phần lớn quỹ thời gian làm việc trong ngày nhưng chưa được tính đầy đủ. Khi nội dung này được quy định rõ ràng, khối lượng công việc của giáo viên sẽ được ghi nhận sát thực tế hơn, đồng thời góp phần bảo đảm quyền lợi về thu nhập.

Cùng quan điểm, cô Lê Thị Thu Hương, giáo viên mầm non tại Hà Nội, bày tỏ việc xác định rõ thời gian đón, trả trẻ không chỉ giúp giáo viên yên tâm vì công sức bỏ ra được tính đúng, tính đủ, mà còn tạo thuận lợi cho nhà trường trong việc sắp xếp, bố trí nhân sự hợp lý.

Nhiều ý kiến cho rằng việc giảm giờ dạy đối với giáo viên mầm non cần được triển khai theo lộ trình, phù hợp với điều kiện từng địa phương. Thay vì áp dụng đồng loạt, chính sách có thể thí điểm tại những nơi đủ điều kiện về nhân lực và tài chính, sau đó đánh giá tác động, điều chỉnh trước khi nhân rộng.

Song song với việc giảm giờ dạy, cần có thêm các giải pháp hỗ trợ như tăng phụ cấp, cải thiện thu nhập, bổ sung nhân viên hỗ trợ bán trú và chăm sóc trẻ. Đây là hướng tiếp cận linh hoạt, giúp giảm áp lực công việc mà không tạo xáo trộn lớn trong tổ chức dạy học.

Về lâu dài, việc điều chỉnh giờ dạy cần gắn với chiến lược phát triển đội ngũ giáo viên mầm non bền vững, từ nâng cao chất lượng đào tạo, cải thiện chính sách đãi ngộ đến tạo sức hút cho nghề. Khi bài toán nhân lực được giải quyết căn cơ, các điều chỉnh về giờ dạy sẽ trở nên khả thi và hiệu quả hơn.

Có thể thấy, giảm giờ dạy cho giáo viên mầm non là bước đi đúng hướng, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với lực lượng giữ vai trò nền tảng của hệ thống giáo dục. Tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, sự thận trọng, có lộ trình cùng các giải pháp đồng bộ sẽ là chìa khóa giúp chủ trương này đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trong dài hạn.