Hoàn thiện "bộ não số" điều hành cao tốc qua Hà Tĩnh

Tăng tốc kết nối dữ liệu về trung tâm điều hành

Những ngày giữa tháng 6, trên các tuyến cao tốc Bãi Vọt - Hàm Nghi và Hàm Nghi - Vũng Áng, các đơn vị thi công đang tập trung hoàn thiện những công đoạn cuối cùng của hệ thống giao thông thông minh (ITS) và thu phí điện tử không dừng (ETC).

Theo Ban Quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng), việc lắp đặt thiết bị ITS và ETC trên tuyến cao tốc Bãi Vọt - Vũng Áng đã hoàn thành. 

Hiện nay, các đơn vị đang tinh chỉnh, tích hợp dữ liệu từ thiết bị hiện trường với phần mềm dùng chung và hệ thống máy chủ đặt tại Trung tâm điều hành giao thông (TMC).

Trung tâm điều hành giao thông của tuyến cao tốc qua Hà Tĩnh được đặt tại nút giao Cẩm Quan trên đoạn Hàm Nghi - Vũng Áng. Đây được xem là "bộ não số" của toàn tuyến, có nhiệm vụ tiếp nhận, lưu trữ, xử lý và phân tích dữ liệu giao thông theo thời gian thực.

Theo ghi nhận, bên trong trung tâm được bố trí 40 màn hình LED cỡ lớn. Thông qua hệ thống máy chủ hiện đại, mọi dữ liệu từ các thiết bị lắp đặt trên tuyến đều được truyền về và hiển thị trực quan, giúp lực lượng vận hành theo dõi tình hình giao thông, phát hiện sự cố và đưa ra phương án xử lý kịp thời.

Cùng với hệ thống màn hình giám sát, trung tâm cũng đã hoàn thiện lắp đặt máy chủ, hạ tầng mạng, nguồn điện dự phòng và các thiết bị điều hành chuyên dụng.

Dọc tuyến cao tốc Bãi Vọt - Vũng Áng, hàng loạt cột CCTV - cột kim loại gắn hệ thống camera giám sát giao thông tích hợp camera giám sát giao thông đã được lắp đặt đồng bộ. 

Toàn tuyến có 121 camera AI đảm nhận nhiệm vụ giám sát giao thông, phát hiện các hành vi vi phạm, cảnh báo sự cố và hỗ trợ công tác quản lý vận hành.

Đáng chú ý, trên mỗi cột CCTV đều được tích hợp các thiết bị dự báo, cảnh báo thời tiết. Hệ thống sử dụng nguồn điện từ pin năng lượng mặt trời kết hợp máy phát điện gió, giúp bảo đảm hoạt động ổn định trong điều kiện việc kéo nguồn điện dọc tuyến cao tốc còn nhiều khó khăn.

Ông Phạm Thanh Nhương, đại diện Công ty CP Phát triển hạ tầng công nghệ số (HITD) - đơn vị triển khai lắp đặt hệ thống cho biết, đến ngày 31/5, toàn bộ thiết bị đã được lắp đặt hoàn chỉnh. Hiện đơn vị đang thực hiện thông quang, tinh chỉnh và tích hợp hệ thống về nhà điều hành.

"Đến ngày 15/6, chúng tôi cơ bản hoàn thành hạ tầng, sẵn sàng phối hợp với các đơn vị triển khai phần mềm dùng chung và hệ thống Backend để liên thông toàn bộ dữ liệu, đáp ứng mục tiêu tổ chức thu phí từ ngày 15/7", ông Nhương cho hay.

Sẵn sàng thu phí từ ngày 15/7

Song song với hệ thống ITS, các trạm thu phí điện tử không dừng trên tuyến cao tốc qua Hà Tĩnh cũng đã được lắp đặt và hoàn thiện.

Hệ thống được triển khai theo mô hình thu phí hiện đại, trong đó đầu vào sử dụng làn tự do không barie, đầu ra sử dụng làn có barie kiểm soát. Mô hình này cho phép tự động hóa quy trình thu phí, giảm tối đa nhân lực trực tại trạm, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và lưu thông.

Theo đại diện HITD, các trạm thu phí hiện đã hoàn thành lắp đặt thiết bị, tiến hành thử nghiệm và chờ hoàn tất kết nối quang để tích hợp với hệ thống điều hành tập trung.

Không chỉ dừng ở chức năng giám sát thông thường, hệ thống ITS trên các tuyến cao tốc qua Hà Tĩnh còn được ứng dụng công nghệ AI, mạng lưới kết nối các thiết bị thông minh, cảm biến qua internet (IoT) và truyền dẫn dữ liệu tốc độ cao.

Nhờ đó, hệ thống có khả năng giám sát liên tục 24/7, tự động nhận diện tình huống bất thường, phát hiện nhanh các vụ va chạm, ùn tắc, phương tiện dừng đỗ trái phép hoặc các hành vi vi phạm giao thông. 

Đồng thời, các biển báo điện tử VMS và thiết bị cảnh báo thời tiết sẽ cung cấp thông tin kịp thời cho người điều khiển phương tiện.

"Việc tích hợp AI giúp hệ thống chuyển từ giám sát đơn thuần sang phân tích, cảnh báo chủ động. Thời gian phát hiện và xử lý sự cố được rút ngắn đáng kể, góp phần nâng cao an toàn giao thông và tối ưu hành trình cho người dân", đại diện HITD thông tin.

Quá trình triển khai dự án cũng gặp không ít khó khăn do thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiều hạng mục phải thi công trên tuyến đường đang khai thác. Bên cạnh đó, mặt bằng một số vị trí được bàn giao theo từng giai đoạn khiến công tác tổ chức thi công phải liên tục điều chỉnh.

Tuy vậy, bằng việc tăng cường nhân lực, tổ chức thi công tăng ca và chủ động xây dựng các phương án triển khai phù hợp, các đơn vị đã cơ bản bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Bộ Xây dựng.

Theo kế hoạch, hệ thống ITS và ETC trên các tuyến cao tốc qua Hà Tĩnh sẽ hoàn thành, đưa vào khai thác trước ngày 25/6. Sau giai đoạn vận hành thử và hoàn thiện liên thông dữ liệu, việc tổ chức thu phí chính thức dự kiến bắt đầu từ ngày 15/7, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong công tác quản lý, vận hành các tuyến cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn Hà Tĩnh.