Hơn 10.000 phương tiện thuỷ phải lắp ngay thiết bị nhận dạng tự động phục vụ giám sát

Hồ An

- 24/06/2026, 18:04

Theo thống kê của cơ quan quản lý, hiện có 10.000 phương tiện thuỷ phải tiến hành lắp đặt ngay thiết bị định vị, giám sát hành trình, góp phần phục vụ cho công tác quản lý nhà nước chuyên ngành...

Mỗi phương tiện phát sinh từ 20 - 50 triệu đồng chi phí trang thiết bị theo dõi hành trình

Tại Đề án nâng cao giải pháp quản lý nhà nước thay thế thủ tục hành chính cấp phép và miễn, giảm phí, lệ phí đối với phương tiện thủy nội địa vào, rời cảng biển, cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu vừa được Bộ Xây dựng phê duyệt, nhiều giải pháp được đề xuất để thay thế cho việc bãi bỏ các thủ tục hành chính cấp phép vào, rời bến cảng cho phương tiện thuỷ.

Một trong những nội dung đáng chú ý là cơ quan quản lý sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý, giám sát dựa thông qua các dữ liệu, nhận dạng, định vị, chia sẻ thông tin.

Các doanh nghiệp, chủ phương tiện thuỷ nội địa phải lắp đặt các thiết bị định vị, giám sát hành trình.

Đối với cảng biển, cảng thuỷ nội địa phải lắp đặt camera theo dõi hoạt động tại cảng và có đường truyền kết nối, chia sẻ tín hiệu đến bộ phận trực điều động của cơ quan quản lý. Thời gian thực hiện từ 1/7/2027.

Cục Hàng hải và Đường thuỷ VN nhìn nhận, giai đoạn đầu triển khai, nhiều doanh nghiệp, tổ chức có thể gặp các vấn đề trong đầu tư.

Theo Cục Hàng hải và Đường thuỷ VN, khảo sát mặt bằng giá thị trường cho thấy, chi phí đầu tư ban đầu cho trang thiết bị định vị, giám sát hành trình (AIS) cơ bản, giá phổ biến khoảng từ 1,2 - 1,5 triệu đồng/thiết bị.

Đối với hệ thống camera giám sát hành trình trên tàu, thuyền, sà lan khoảng từ 5 - 15 triệu đồng/bộ.

Đối với thiết bị VHF hàng hải cầm tay khoảng từ 4,4 - 5,5 triệu đồng/máy, còn thiết bị VHF cố định lắp trên phương tiện và phụ kiện đi kèm có thể từ 6 -18 triệu đồng/bộ.

Trường hợp trang bị thiết bị AIS chuyên dụng, chi phí đầu tư có thể tăng lên khoảng từ 25 - 45 triệu đồng đối với AIS Class B và từ 60 - 120 triệu đồng đối với AIS Class A, chưa kể chi phí lắp đặt, cấu hình, đăng kiểm, thuê bao dịch vụ và phí, lệ phí tần số vô tuyến điện theo quy định.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh cảng, bến, khu neo đậu, chi phí trang bị ban đầu để tổ chức giám sát, quản lý phương tiện vào, rời cảng, bến phụ thuộc quy mô khai thác.

Với cấu hình tối thiểu gồm: camera, đầu ghi, lưu trữ, mạng nội bộ và máy tính điều hành, mức đầu tư ban đầu thường từ 15 - 30 triệu đồng với bến nhỏ; từ 60-150 triệu đồng với cảng, bến hoạt động thường xuyên có nhu cầu giám sát liên tục, chưa bao gồm chi phí phần mềm quản lý chuyên dụng, hạ tầng điện, đường truyền và VHF trực canh.

Như vậy, mỗi phương tiện sẽ phát sinh từ 20 - 50 triệu đồng chi phí trang thiết bị theo dõi hành trình.

Thống kê tạm tính đối với số phương tiện phải thực hiện lắp AIS của Cục Đăng kiểm Việt Nam cho thấy, số lượng phương tiện phải tiến hành lắp đặt ngay các trang thiết bị là hơn 10.000 phương tiện (70%) với tổng chi phí ban đầu ước cần hơn 100 tỷ đồng.

Cần lộ trình triển khai phù hợp

Theo đề án, với các mức chi phí như trên, nhóm doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh khai thác bến, phương tiện quy mô nhỏ sẽ chịu tác động rõ rệt so với doanh nghiệp quy mô lớn.

Nguyên nhân do năng lực tài chính, khả năng tiếp cận công nghệ, trình độ nhân sự và khả năng tổ chức quản trị của nhóm này còn hạn chế, trong khi chi phí đầu tư thiết bị và duy trì vận hành lại chiếm tỷ trọng lớn so với doanh thu hoạt động.

"Đối với doanh nghiệp vận tải có số lượng phương tiện ít, hoạt động phân tán, nếu phải trang bị đồng bộ thiết bị nhận dạng, thông tin liên lạc và giám sát theo yêu cầu cao, tổng chi phí đầu tư có thể vượt quá khả năng tự cân đối trong ngắn hạn.

Với doanh nghiệp kinh doanh bến nhỏ, khu neo đậu nhỏ, việc bố trí thêm kinh phí đầu tư camera, máy tính, lưu trữ dữ liệu, đường truyền và nhân lực theo dõi cũng sẽ tạo thêm một phần áp lực tài chính. Vì vậy, việc triển khai đồng loạt cần có lộ trình triển khai phù hợp.

Cục quản lý chuyên ngành cũng đánh giá, hiện nay, năng lực tổ chức, quản lý, điều hành của các chủ cảng, bến thủy nội địa còn chưa đồng đều.

Một số doanh nghiệp đã từng bước kiện toàn tổ chức quản lý, khai thác, còn nhiều cảng, bến thủy nội địa có quy mô nhỏ, hoạt động phân tán, tính chất khai thác đơn giản, mang tính thời vụ hoặc phục vụ chủ yếu nhu cầu vận chuyển hàng hóa cục bộ tại địa phương.

Đối với cơ sở vật chất phục vụ quản lý, khai thác cảng, bến, về mặt bằng chung, cơ sở vật chất giữa các cảng, bến thủy nội địa còn chênh lệch lớn.

Nhiều cảng, bến thủy nội địa, nhất là các bến nhỏ, bến địa phương, bến chuyên dùng hoặc bến phục vụ vật liệu xây dựng, hàng rời, điều kiện cơ sở vật chất còn ở mức tối thiểu, nhà điều hành còn đơn giản, diện tích mặt bằng hạn chế, thiếu khu vực làm việc chuyên trách, thiếu trang thiết bị hỗ trợ kiểm soát phương tiện và giám sát hoạt động ra, vào bến theo thời gian thực.

Một số cảng, bến chưa được đầu tư đầy đủ các điều kiện kỹ thuật cần thiết để phục vụ việc tổ chức, lưu trữ, khai thác thông tin điện tử trong quá trình quản lý hoạt động của phương tiện.

Để triển khai hiệu quả giải pháp thay thế thủ tục hành chính cấp phép, cần điều kiện cơ sở vật chất tốt hơn nhằm phục vụ công tác tiếp nhận thông tin, xử lý dữ liệu, kiểm soát phương tiện, lưu trữ hồ sơ điện tử và phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước theo phương thức số hóa.