Khi hiểm họa không đến từ mặt đường

Theo chân lực lượng tuần đường, cứu hộ và Trung tâm Điều hành giao thông thông minh (ITS), chúng tôi nhận ra, để giữ bình yên cho mỗi kilomet cao tốc không chỉ cần công nghệ hiện đại hay quy trình ứng cứu chuyên nghiệp. Điều quan trọng hơn là ý thức của người tham gia giao thông.

Theo ông Ngô Sỹ Nguyên, Phó trưởng Văn phòng Quản lý đường bộ II.3 (Cục Đường bộ Việt Nam), sau hơn một năm khai thác các tuyến Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng và Vũng Áng - Bùng, nhiều hành vi vi phạm vẫn tái diễn.

Đáng lo ngại nhất là tình trạng người dân tự ý tháo hàng rào bảo vệ để đưa gia súc vào khu vực cao tốc rồi lắp lại như cũ. Chính điều này khiến lực lượng tuần tra rất khó phát hiện, trong khi chỉ cần một con trâu hay bò xuất hiện trên làn xe đang lưu thông với tốc độ gần 100km/h cũng có thể dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, việc dừng xe ở làn dừng khẩn cấp để nghe điện thoại, nghỉ ngơi hoặc giải quyết việc cá nhân vẫn còn diễn ra. Không ít tài xế dừng xe nhưng không đặt biển cảnh báo hoặc không bật đầy đủ tín hiệu khẩn cấp, làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn thứ cấp.

Một thực tế khác là tình trạng xe máy đi vào cao tốc vẫn chưa được chấm dứt. Đặc biệt tại nút giao quốc lộ 12C (xã Kỳ Hoa), nhiều trường hợp, kể cả người nước ngoài, vẫn điều khiển xe máy đi nhầm vào cao tốc dù hệ thống biển báo cấm bằng tiếng Việt và tiếng Anh đã được lắp đặt đầy đủ.

"Chỉ cần một hành vi chủ quan cũng có thể xóa nhòa mọi nỗ lực của lực lượng quản lý, cứu hộ và điều hành giao thông", ông Ngô Sỹ Nguyên, Phó trưởng Văn phòng Quản lý đường bộ II.3 chia sẻ.

Không ai có thể giữ cao tốc một mình

Không chỉ đối mặt với các hành vi vi phạm, công tác quản lý, vận hành cao tốc vẫn còn những khó khăn khách quan.

Theo ông Ngô Sỹ Nguyên, tại một số đoạn tuyến, tín hiệu điện thoại vẫn chưa ổn định, gây ảnh hưởng đến việc liên lạc giữa các lực lượng khi xử lý sự cố. Bên cạnh đó, nhiều vị trí tiếp cận cao tốc còn xa, xe cứu hộ phải đi vòng qua các nút giao khiến thời gian tiếp cận hiện trường bị kéo dài.

Từ thực tế vận hành, đơn vị đã kiến nghị bổ sung khoảng 20 điểm tiếp cận để phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn. Theo những người trực tiếp làm nhiệm vụ, chỉ cần rút ngắn thêm vài phút tiếp cận hiện trường cũng đồng nghĩa với việc tăng thêm cơ hội cứu người và giảm nguy cơ ùn tắc kéo dài.

Qua công tác tuần tra, kiểm soát, đại diện chỉ huy Đội CSGT đường bộ cao tốc số 4 cho biết, ý thức chấp hành pháp luật giao thông của đa số lái xe đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, các lỗi như chạy quá tốc độ, không giữ khoảng cách an toàn, chuyển làn không có tín hiệu, dừng đỗ sai quy định hay xe máy, người đi bộ đi vào cao tốc vẫn xuất hiện.

Theo lực lượng CSGT, ngoài việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, điều quan trọng là tiếp tục duy trì cơ chế phối hợp giữa CSGT, đơn vị quản lý tuyến và Trung tâm ITS trong chia sẻ dữ liệu camera, cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn và xử lý nhanh các tình huống phát sinh.

Chung tay giữ bình yên trên cao tốc

Theo ông Tưởng Văn Vinh, Phó giám đốc Xí nghiệp Quản lý, vận hành đường cao tốc Vũng Áng - Bùng, hạ tầng kỹ thuật sẽ tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, điều khó thay đổi nhất vẫn là ý thức của người tham gia giao thông.

"Chúng tôi có thể xử lý nhanh một vụ tai nạn, có thể tiếp cận hiện trường trong thời gian ngắn nhất, nhưng điều mong muốn nhất vẫn là không để tai nạn xảy ra".

Cũng là người thường xuyên lưu thông trên cao tốc, anh Trần Văn Bình (Hà Tĩnh) cho biết, tuyến đường đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, giảm áp lực cho quốc lộ 1 và tạo thuận lợi cho hoạt động vận tải. Điều anh vẫn trăn trở là thỉnh thoảng còn bắt gặp gia súc hoặc xe thô sơ xuất hiện trên tuyến.

"Xe đang chạy tốc độ cao, nếu bất ngờ gặp vật cản thì rất khó xử lý. Mong người dân không đưa gia súc lên cao tốc và các tài xế tuân thủ đúng quy định để ai cũng có chuyến đi an toàn", anh Bình chia sẻ.

Chiều muộn, một ca trực khép lại cũng là lúc ca trực khác bắt đầu. Những chiếc xe tuần đường tiếp tục lăn bánh trên tuyến, Trung tâm ITS vẫn sáng đèn, còn hầm Đèo Bụt vẫn được giám sát 24/24h.

Trước lúc chia tay, chúng tôi hỏi ông Tưởng Văn Vinh: "Điều gì khiến anh thấy nhẹ nhõm nhất sau mỗi ca trực?", ông mỉm cười, trả lời ngắn gọn: "Là không có cuộc điện thoại nào báo tai nạn".

Câu trả lời ấy cũng khép lại hành trình nhiều ngày theo chân những người giữ đường. Phía sau những kilomet cao tốc thông suốt là sự phối hợp bền bỉ của lực lượng tuần đường, cứu hộ, CSGT, Trung tâm ITS và các đơn vị quản lý hạ tầng. Nhưng hơn tất cả, để những cuộc điện thoại lúc rạng sáng ngày một ít đi, điều không thể thiếu vẫn là ý thức của mỗi người cầm lái. 

>>> PHÍA SAU NHỮNG HÀNH TRÌNH BÌNH YÊN TRÊN CAO TỐC BẮC - NAM QUA HÀ TĨNH

KỲ 1: KHI CAO TỐC KHÔNG NGỦ

KỲ 2: CUỘC ĐUA SAU MÀN HÌNH CAMERA