Lấp khoảng trống tập huấn lái xe vận tải

Theo cơ quan quản lý, tới đây cần chuyển trách nhiệm này từ doanh nghiệp về Sở Xây dựng nhằm nâng cao tính minh bạch, tăng hiệu quả thực chất.

"Lệch pha" chất lượng tập huấn

Mới đây, để chuẩn bị cho khai thác tuyến mới từ Hà Nội đi Hà Giang, hãng xe Sao Việt tổ chức lớp đào tạo, tập huấn nghiệp vụ cho các lái xe. Ngoài pháp luật về trật tự an toàn giao thông, tài xế còn được học về cách ứng xử, chia sẻ kỹ năng để xử lý các tình huống có thể gặp trên đường đèo dốc.

Trong khi đó, ông Bùi Ngọc Minh, Giám đốc Công ty CP Thương mại và Dịch vụ G8 Open Tour chia sẻ, đơn vị đã xây dựng bộ phận đào tạo riêng. Lái xe từ khi tuyển dụng đã được đào tạo bài bản về kiến thức pháp luật và văn hóa phục vụ, sau đó trải qua quá trình thử việc; chỉ khi vượt qua các bài kiểm tra mới được ký hợp đồng chính thức.

"Chúng tôi chủ động hoàn toàn từ nội dung đến thời gian đào tạo, gắn với thực tế làm việc nhằm tuyển dụng được đội ngũ tài xế giàu kinh nghiệm, nắm vững quy định. Việc tập huấn cho lái xe cũng được thực hiện thường xuyên, định kỳ trong năm tại đơn vị", ông Minh nói.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải đơn vị nào cũng làm được như vậy. Với không ít doanh nghiệp nhỏ, việc tập huấn còn mang tính hình thức, thiếu chuẩn hóa. Chính sự "lệch pha" này khiến câu chuyện nâng chất lượng tập huấn lái xe vẫn còn nhiều khoảng trống.

Chỉ một đầu mối chịu trách nhiệm

Trước thực trạng đó, dự thảo sửa đổi Nghị định 158/2024 quy định về hoạt động vận tải đường bộ đề xuất chuyển trách nhiệm tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho lái xe từ doanh nghiệp về Sở Xây dựng. Cơ quan này có trách nhiệm tổ chức tập huấn nghiệp vụ vận tải cho lái xe của đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn.

Trước khi tổ chức tập huấn, Sở Xây dựng thông báo đến đơn vị kinh doanh vận tải tối thiểu trước 30 ngày về kế hoạch tập huấn, bao gồm: Thời gian, địa điểm tập huấn, danh sách cán bộ tập huấn, hình thức tập huấn, kinh phí khóa học cho một học viên, để đơn vị kinh doanh vận tải có nhu cầu thực hiện đăng ký danh sách lái xe tham gia tập huấn.

Tùy theo nhu cầu, Sở Xây dựng bố trí số lớp tập huấn lái xe phù hợp; có thể chia thành các lớp theo chuyên ngành vận tải như hàng hóa, hành khách hoặc tổ chức chung.

Không chỉ tổ chức, Sở Xây dựng còn có trách nhiệm quản lý, giám sát quá trình thực hiện tập huấn, kiểm tra và cấp giấy chứng nhận đối với những người đã hoàn thành tập huấn theo quy định.

Cơ quan này đồng thời được phép phối hợp với hiệp hội vận tải, cơ sở đào tạo và chính doanh nghiệp để triển khai.

Lãnh đạo Phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, việc điều chỉnh này nhằm làm rõ vai trò của cơ quan quản lý trong kiểm soát chất lượng đào tạo, tập huấn nghiệp vụ cho tài xế. Khi có một đầu mối chịu trách nhiệm, hoạt động tập huấn sẽ minh bạch, bài bản hơn.

Ở góc độ doanh nghiệp vận tải, ông Đoàn Ngọc Hùng, Trưởng phòng Quản lý vận tải, Công ty TNHH Văn Minh cho rằng, nếu triển khai bài bản, đề xuất mới sẽ giúp chuẩn hóa nội dung đào tạo, đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp nhỏ chưa đủ năng lực tự tổ chức.

"Chương trình tập huấn nhờ đó sẽ thống nhất, bám sát quy định hơn, hạn chế việc tổ chức mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao như hiện nay", ông Hùng nói.

Linh hoạt cách thức tập huấn

Theo lãnh đạo Phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái, theo đề xuất mới, Sở Xây dựng là đơn vị chủ trì, chịu trách nhiệm chính, nhưng được phép phối hợp với các hiệp hội và doanh nghiệp vận tải trong quá trình tổ chức tập huấn.

Trên thực tế, các lớp tập huấn hoàn toàn có thể được tổ chức ngay tại doanh nghiệp, với sự tham gia giảng dạy của đội ngũ đủ điều kiện, dưới sự quản lý và giám sát của Sở Xây dựng. Điều này tăng tính linh hoạt, chủ động và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, hạn chế phát sinh các chi phí và thời gian di chuyển.

Theo ông Khúc Hữu Thanh Hải, Giám đốc Công ty Cổ phần Vận tải, Thương mại và Dịch vụ Đất Cảng, với các đơn vị đã đầu tư hệ thống đào tạo chuyên nghiệp, việc cho phép tổ chức lớp tập huấn tại doanh nghiệp, có sự quản lý, giám sát của Sở Xây dựng là phù hợp.

Ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội cũng cho rằng, với số lượng lớn lái xe tại các đô thị như Hà Nội, TP.HCM hay Hải Phòng, cùng đặc thù của lao động vận tải là hoạt động liên tục, việc tổ chức đủ lớp học, đúng thời điểm là thách thức không nhỏ. Nếu không linh hoạt, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng chờ đợi, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

"Việc cho phép tổ chức lớp tập huấn tại doanh nghiệp, kết hợp sự tham gia giảng dạy của chuyên gia hoặc cán bộ có chuyên môn cùng sự giám sát của Sở Xây dựng vẫn sẽ đảm bảo hiệu quả đào tạo", ông Bằng nhìn nhận.