Loạt tỉnh chi hàng chục tỷ đồng miễn phí sách giáo khoa trước lộ trình 3 năm

Theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị và các chính sách của Chính phủ, từ năm học 2029-2030, học sinh cả nước sẽ được miễn phí sách giáo khoa theo hình thức mượn - trả. Chính sách nhằm sử dụng sách nhiều lần, giảm áp lực ngân sách, hạn chế lãng phí và bảo vệ môi trường.

Trong khi lộ trình triển khai trên phạm vi cả nước còn ba năm, nhiều địa phương đã chủ động bố trí nguồn lực để thực hiện sớm.

TP.HCM vừa công bố dự thảo kế hoạch triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông, đồng thời miễn học phí và giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và An ninh.

Dự thảo đề xuất từ năm học 2026-2027, học sinh học chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và xóa mù chữ tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố được cung cấp sách giáo khoa miễn phí theo hình thức mượn - trả.

Đề xuất nhằm giảm gánh nặng chi phí học tập cho phụ huynh, đồng thời khuyến khích tái sử dụng sách giáo khoa, hạn chế lãng phí ngân sách và góp phần bảo vệ môi trường.

Các trường phải hoàn thành việc bàn giao sách cho học sinh chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng, bảo đảm mọi em đều có đủ tài liệu học tập ngay từ đầu năm học. Sau khi kết thúc năm học hoặc khi chuyển trường, thôi học, học sinh có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ sách cho thư viện trong thời hạn không quá 15 ngày làm việc.

Quảng Ninh là địa phương đầu tiên miễn phí sách giáo khoa, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Quảng Ninh cho biết, từ năm học 2026-2027, học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp THPT tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh sẽ được cấp miễn phí một bộ sách giáo khoa do Bộ GD&ĐT phê duyệt để sử dụng trong quá trình học tập.

Đây là nội dung của Nghị quyết số 93/2025/NQ-HĐND, được HĐND tỉnh thông qua cuối năm 2025, quy định một số chính sách hỗ trợ đối với cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên giai đoạn từ năm học 2025-2026 đến 2030-2031.

Dự kiến khoảng 290.000 học sinh và học viên được thụ hưởng, với tổng kinh phí khoảng 80 tỷ đồng mỗi năm học.

Sách giáo khoa được đầu tư theo mô hình thư viện dùng chung. Tỉnh cấp kinh phí mua sách trang bị cho thư viện các trường; học sinh và giáo viên mượn sử dụng trong năm học hoặc học kỳ, sau đó hoàn trả để tiếp tục quản lý và phục vụ các khóa học tiếp theo.

UBND TP Huế cho biết từ năm học 2026-2027, địa phương sẽ triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, sớm khoảng ba năm so với lộ trình áp dụng trên phạm vi cả nước theo Nghị định 271/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Chính sách áp dụng với học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 tại các trường công lập, ngoài công lập, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục phổ thông trên địa bàn. Ngoài sách giáo khoa, học sinh còn được cấp tài liệu giáo dục địa phương.

Thành phố sẽ tổ chức mua sắm, giao các trường quản lý và cho học sinh mượn thông qua thư viện. Cách làm này giúp sử dụng hiệu quả ngân sách, tạo nguồn sách tái sử dụng nhiều năm và nâng cao ý thức giữ gìn tài sản chung của học sinh.

Theo UBND TP Huế, chính sách không chỉ giảm đáng kể chi phí đầu năm học, nhất là với các gia đình có nhiều con đi học, mà còn bảo đảm mọi học sinh đều có đủ sách ngay từ đầu năm học.

Hải Phòng sẽ triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông từ năm học 2027-2028, sau khi Chủ tịch UBND thành phố thống nhất chủ trương tại Văn bản số 8337/VP-VX.

Sở Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các cơ quan liên quan xây dựng kế hoạch, tham mưu bố trí kinh phí và tổ chức thực hiện, bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, tránh lãng phí.

Năm học 2026-2027, Hải Phòng có 1.002 cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, gồm 437 trường tiểu học, 426 trường THCS, 129 trường THPT và 10 trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Toàn thành phố dự kiến có 22.043 lớp với 810.681 học sinh.

Theo phương án do Sở Giáo dục và Đào tạo đề xuất, mỗi học sinh được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ theo chương trình của lớp. Riêng cấp THPT, số lượng sách được tính toán trên cơ sở nhu cầu đăng ký các môn học tự chọn của học sinh. Mỗi giáo viên trực tiếp giảng dạy cũng được mượn một bộ sách giáo khoa của toàn cấp học đối với môn học mình phụ trách.

Kinh phí đầu tư ban đầu để bảo đảm 100% học sinh và giáo viên được mượn sách giáo khoa từ năm học 2027-2028 ước hơn 241 tỷ đồng. Nếu triển khai đúng kế hoạch, Hải Phòng sẽ thực hiện chính sách này sớm khoảng hai năm so với lộ trình áp dụng trên phạm vi cả nước.

Tại tỉnh Cà Mau dự kiến chi hơn 92 tỷ đồng theo lộ trình, UBND tỉnh đã trình HĐND tỉnh xem xét chính sách cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh tiểu học từ năm học 2026-2027. Nếu được thông qua, khoảng 157.670 học sinh tiểu học sẽ được thụ hưởng, với tổng kinh phí gần 27 tỷ đồng.

Năm học 2026-2027, toàn tỉnh có khoảng 345.230 học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp THPT, gồm 157.670 học sinh tiểu học, 125.600 học sinh THCS, 59.930 học sinh THPT và khoảng 2.030 học viên giáo dục thường xuyên.

Chính sách sẽ được mở rộng đến tất cả các cấp học theo lộ trình, với tổng kinh phí dự kiến hơn 92 tỷ đồng mỗi năm khi triển khai đầy đủ.

Sau bậc tiểu học trong năm học 2026-2027, tỉnh dự kiến mở rộng sang bậc THCS từ năm học 2027-2028, cần bổ sung hơn 27 tỷ đồng; tiếp đó triển khai đối với bậc THPT từ năm học 2028-2029, với kinh phí tăng thêm khoảng 38 tỷ đồng.

Tại Đà Nẵng mở rộng mô hình "Tủ sách dùng chung", tại xã Hòa Vang, khoảng 7.000 học sinh các cấp sẽ được mượn miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, đáp ứng 100% nhu cầu trên địa bàn.

Trước đó, trong năm học 2025-2026, địa phương triển khai mô hình "Tủ sách dùng chung", cho hơn 1.200 học sinh mượn sách miễn phí nhằm huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích tinh thần tiết kiệm và chống lãng phí.