Nghệ An: Xăng dầu giảm, giá vật liệu xây dựng tại mỏ vẫn ở mức cao

Thực trạng "lên nhanh rồi... không xuống"

Đầu năm 2026, thị trường năng lượng trong nước và thế giới biến động mạnh do tác động của các xung đột địa chính trị. Giá xăng dầu tăng lên mức cao kỷ lục vào tháng 3 đã kéo theo giá vật liệu xây dựng (VLXD) tại các mỏ khoáng sản tăng phổ biến từ 30.000–50.000 đồng/m³.

Tuy nhiên, từ giữa tháng 5/2026 đến nay, khi giá nhiên liệu hạ nhiệt sâu, các chủ mỏ ở Nghệ An vẫn giữ nguyên biểu giá cũ.

Sự bất hợp lý này được thể hiện rõ qua số liệu khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp:

Ông Nguyễn Thành Luân, Phụ trách điều hành dự án hoàn thiện hầm Thần Vũ (thuộc nhà thầu Cienco 8) chia sẻ: "Thời điểm đầu tháng 3/2026, giá xăng dầu biến động cao nhất lịch sử kéo theo giá cát, đá, đất tăng chóng mặt, khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng càng làm càng lỗ. 

Đến nay, nhờ chính sách của Nhà nước, xăng dầu đã giảm về mức bình ổn gần như cũ, vậy mà chưa có mỏ nào chịu giảm giá bán. Đã vậy, muốn mua được hàng, nhà thầu còn phải đưa xe lên mỏ xếp hàng chực chờ cả ngày mới được 2 – 3 chuyến. Khó chồng khó!".

Lý giải việc giá đá neo ở mức cao dù giá xăng dầu đã giảm, ông S – chủ một mỏ đá tại xã Quỳnh Văn (Nghệ An) cho biết, chi phí nhiên liệu chỉ chiếm một phần nhỏ trong cơ cấu giá thành đá thành phẩm.

Theo ông S, giá đá tăng cao năm nay phụ thuộc lớn vào chất lượng vỉa đá khai thác (có thời điểm sản lượng ra đá 1x2 thành phẩm chỉ đạt 30%), giá nhân công tăng và sự khan hiếm của thị trường. Ông S khẳng định: "Rất khó giảm giá nếu nhu cầu thị trường không giảm".

Đồng quan điểm, ông Nguyễn C.L – chủ một doanh nghiệp khai thác 2 mỏ đá và 1 mỏ đất tại Nghệ An thừa nhận: "Xăng dầu thực chất chỉ là cái cớ để các mỏ tăng giá. Nguyên nhân cốt lõi là do cung không đủ cầu. Từ năm 2025, khi Nhà nước siết chặt quản lý về công suất khai thác, sản lượng bán ra từ các mỏ sụt giảm mạnh. Trong khi đó, nhu cầu xây dựng trong nước lại quá cao. Hàng làm ra đến đâu hết đến đó thì giá không thể giảm nếu nguồn cung không tăng".

Một cán bộ phòng Kinh tế kế hoạch, Sở Xây dựng Nghệ An, cho biết, theo quy định, giá VLXD từ mỏ do các doanh nghiệp tự xây dựng và công bố theo cơ chế thị trường. Qua theo dõi, hiện chỉ có một số khu vực có nguồn cung dồi dào như Nam Đàn, Thanh Chương, Đô Lương là giá bắt đầu giảm. 

Riêng các vùng như Hoàng Mai, Quỳnh Lưu, Nghi Lộc, TP. Vinh giá vẫn ở mức cao do mất cân đối cung – cầu tại chỗ, chưa kể một lượng lớn vật liệu bị hút về các dự án phía Bắc và phía Nam.

Quyết liệt bình ổn thị trường

Theo số liệu tổng hợp từ Sở Xây dựng Nghệ An, tổng nhu cầu nguyên vật liệu phục vụ cho các công trình hạ tầng kỹ thuật, dự án đầu tư công trọng điểm (như cao tốc Vinh - Thanh Thủy, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam) và dân sinh trên địa bàn là vô cùng lớn.

Trước áp lực rủi ro biến động giá và tình trạng bất cập tại các mỏ, Sở Xây dựng Nghệ An đã phối hợp chặt chẽ với các ban ngành triển khai quyết liệt hàng loạt giải pháp cứng rắn, như: Yêu cầu các đơn vị khai thác phải xuất hóa đơn mua bán và cung cấp thông tin giá đúng với giao dịch thực tế trên thị trường; kiến nghị Công an tỉnh chủ trì, phối hợp điều tra và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi thao túng thị trường, găm hàng trục lợi, xử lý triệt để các hành vi bao che, bảo kê.

Nhận định rõ nguyên nhân đẩy giá VLXD neo cao là do khan hiếm nguồn cung, chính quyền tỉnh Nghệ An đã đưa ra giải pháp từ gốc.

Ông Nguyễn Tuấn Tài, Trưởng phòng Khoa học công nghệ và Vật liệu xây dựng (Sở Xây dựng Nghệ An) cho biết: UBND tỉnh đã giao cho Sở phối hợp với Sở Nông nghiệp & Môi trường cùng các địa phương thống kê năng lực các mỏ nhằm thực hiện các biện pháp bình ổn. 

Hiện tại, tỉnh đã bổ sung kế hoạch tiến hành đấu giá để khai thác thêm 17 mỏ mới; đồng thời hoàn thiện thủ tục chấp thuận nâng công suất khai thác cho 6 mỏ. Số lượng bổ sung này được kỳ vọng sẽ nhanh chóng giải tỏa cơn khát VLXD, tạo nguồn cung dồi dào nhằm hạ nhiệt giá bán tại các mỏ trong giai đoạn tới.