Nghiêm cấm các hành vi can thiệp làm sai lệch thông tin, dữ liệu môi trường

Chiều 6/11, sau khi nghe các đại biểu Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, thay mặt Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã trình bày tiếp thu, giải trình đối với những nội dung, nhóm vấn đề mà các đại biểu quan tâm.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Phó Thủ tướng cho biết nhiều đại biểu đề nghị chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhưng không được buông lỏng quản lý môi trường; làm rõ các yếu tố nhạy cảm về môi trường; bảo đảm phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và năng lực thực thi.

Tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu, Chính phủ xác định cải cách thủ tục hành chính phải gắn với đổi mới thực chất phương thức quản lý, không chỉ đơn thuần là cắt giảm thủ tục. 

Dự thảo Luật đã chỉnh lý theo hướng quy định cụ thể các tiêu chí phân loại dự án theo mức độ rủi ro về môi trường làm cơ sở áp dụng các thủ tục phù hợp, bảo đảm "cắt giảm nhưng không giảm hiệu lực kiểm soát đối với các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm cao". 

Tiếp tục quy định các yếu tố nhạy cảm về môi trường liên quan trực tiếp đến sức khỏe của người dân; bổ sung các quy định, cơ chế giám sát, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm, cũng như xử lý vi phạm.

Đối với nhóm vấn đề về quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn, ưu tiên giảm phát sinh, tái sử dụng, tái chế, thu hồi năng lượng, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho rằng dự thảo Luật đã hoàn thiện các quy định để chuyển từ tư duy quản lý chất thải sang coi chất thải là tài nguyên; thống nhất nguyên tắc phân loại chất thải rắn sinh hoạt.

Chính phủ sẽ ban hành Nghị định quy định rõ lộ trình phân loại theo từng khu vực, làm rõ trách nhiệm của từng địa phương trong tổ chức hạ tầng thu gom, vận chuyển, xử lý riêng đối với từng loại chất thải sau phân loại…

Đối với nhóm vấn đề về phân định thẩm quyền quản lý, giải quyết thủ tục hành chính gắn với phạm vi, mức độ tác động liên tỉnh, liên vùng và vai trò điều phối của cơ quan Trung ương, dự thảo Luật đã rà soát, làm rõ cơ chế phối hợp giữa các địa phương trong quá trình thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), cấp phép môi trường đối với các dự án có phạm vi liên tỉnh. 

Đồng thời, xác định rõ vai trò điều phối, quản lý của các cơ quan thông qua quy hoạch, kế hoạch quản lý chất lượng môi trường nước, không khí, bảo đảm hài hòa lợi ích phát triển kinh tế giữa các địa phương và kiểm soát chặt chẽ các vùng thải lớn có tính chất liên vùng.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, đối với nhóm vấn đề về cơ chế bảo đảm tính độc lập, khách quan của kiểm soát, số liệu, dữ liệu quan trắc môi trường, tiếp thu ý kiến của các đại biểu, dự thảo Luật tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các quy định nghiêm cấm các hành vi can thiệp làm sai lệch thông tin, dữ liệu môi trường hoặc cố ý ngắt kết nối dữ liệu.

Cùng với đó, quy định rõ trách nhiệm trực tiếp của chủ dự án, các cơ sở trong việc bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn và liên tục, có thể truy xuất.

Các tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc phải đáp ứng các tiêu chuẩn, năng lực phù hợp; xây dựng hệ thống thông tin, dữ liệu môi trường quốc gia thống nhất, liên thông; tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm hành vi làm sai lệch số liệu, đồng thời tạo điều kiện để người dân cùng tham gia giám sát…

Đối với dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), về quyền tài sản, giao dịch, chế định tài chính, thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và bảo đảm quyền lợi của người dân, tiếp thu ý kiến đại biểu, Chính phủ chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện các quyền chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp phù hợp với hình thức sử dụng và điều kiện của từng đối tượng.

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ, đối với vấn đề thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, các quy định đã làm rõ căn cứ thu hồi nhằm bảo đảm quyền lợi của người sử dụng biển; xác định cụ thể quyền sử dụng, nghĩa vụ thực hiện tài sản và chi phí hợp pháp.

Phân biệt bồi thường khi thu hồi với hỗ trợ sinh kế và trách nhiệm của Nhà nước trong hỗ trợ chuyển đổi nghề gắn với việc làm, thu nhập, nhất là đối với cộng đồng ngư dân ven biển.

"Luật quy định bảo đảm quyền tiếp cận của người dân đối với biển, trong đó quy định bố trí lối đi và sử dụng không gian công cộng", Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định.

Về giao, cho thuê, đăng ký và đấu giá quyền sử dụng khu vực biển, Phó Thủ tướng cho biết các quy định trong dự thảo Luật đã được thiết kế thể hiện sự phù hợp với đặc thù của từng vùng biển, thể hiện rõ mục tiêu bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia. Quyền sử dụng được xác định theo phạm vi, thời hạn, mục đích, điều kiện cụ thể và có tính đến độ sâu, độ cao. Việc sử dụng chung, đa mục đích phải bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường và quyền của các chủ thể.

Đấu giá phải công khai, cạnh tranh thực chất để lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm, rõ nghĩa vụ tài chính, nhất là dự án sử dụng cả đất và biển, tránh trùng lặp các thủ tục.

Dự thảo Luật cũng thiết lập các quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm quản lý liên tục, kế thừa hồ sơ, kết quả giải quyết, không gián đoạn hoạt động của người dân, doanh nghiệp. 

Theo Phó Thủ tướng, ngay sau phiên thảo luận, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, tiếp thu các ý kiến góp ý, khẩn trương hoàn thiện các dự án Luật với chất lượng cao nhất để trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Đồng thời, chuẩn bị đồng bộ hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm các quy định chuyển tiếp không làm gián đoạn hoạt động hợp pháp của các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân; tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho các địa phương để triển khai thực hiện ngay sau khi Luật có hiệu lực.