Nghiên cứu mở rộng các tuyến cao tốc phân kỳ, bảo đảm hiệu quả đầu tư

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 308/TB-VPCP ngày 17/6 kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp về đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến đường bộ cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ.

Theo thông báo, thời gian qua, ngành giao thông vận tải đã nỗ lực triển khai đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác 3.345km đường bộ cao tốc.

Tuy nhiên, hiện có khoảng 2.801km đường cao tốc đang khai thác theo quy mô phân kỳ, trong đó 653km cao tốc 2 làn xe và 2.148km cao tốc 4 làn xe. Các tuyến này chưa đáp ứng đầy đủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và ùn tắc. Vì vậy, việc nghiên cứu đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ là yêu cầu cần thiết và đã được lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo từ nhiệm kỳ trước.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định phát triển hạ tầng là một trong ba đột phá chiến lược, với mục tiêu đến năm 2030 đưa vào sử dụng trên 5.000km đường bộ cao tốc.

Trước đó, tại Thông báo số 225/TB-VPCP ngày 30/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chỉ đạo tập trung đầu tư các tuyến cao tốc để đạt mục tiêu trên 5.000km vào năm 2030, đồng thời ưu tiên mở rộng các tuyến cao tốc 2 làn xe và từng bước mở rộng các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế, trước mắt ưu tiên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo quy hoạch.

Để triển khai nhiệm vụ này, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng làm việc cụ thể với Bộ Tài chính nhằm thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; xác định thứ tự ưu tiên đầu tư trên cơ sở cân đối nguồn lực, đa dạng hóa nguồn vốn. Trong đó, cần nghiên cứu cơ chế, chính sách phù hợp để huy động nguồn vốn ngoài ngân sách Nhà nước theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ tại Văn bản số 4853/VPCP-CN.

Trong quá trình nghiên cứu, Phó Thủ tướng lưu ý phải tính toán, đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư, hạch toán kinh tế - xã hội; chỉ triển khai dự án khi chứng minh được hiệu quả cụ thể và khả năng thu hồi vốn. Các đơn vị tư vấn, cơ quan thẩm định và cơ quan quyết định đầu tư phải chịu trách nhiệm đối với nội dung này.

Cùng với đó, cần rà soát kỹ đơn giá, định mức kinh tế - kỹ thuật để xác định tổng mức đầu tư, dự toán chi phí xây dựng phù hợp, bảo đảm hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.

Đối với các giải pháp kỹ thuật, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan phải đánh giá kỹ các hạng mục như cầu cạn, hầm và các công trình đặc thù khác nhằm hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến môi trường, sinh kế của người dân, nguy cơ sạt lở, ngập lụt trong mùa mưa bão; đồng thời bảo đảm hiệu quả trong suốt vòng đời dự án.

Việc bố trí vốn ngân sách Nhà nước phải thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 27/2026/QH16 của Quốc hội về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về quản lý, sử dụng vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế - xã hội và đánh giá hiệu quả đầu tư. Đồng thời, các cơ quan liên quan cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Phó Thủ tướng đồng thời giao Bộ Xây dựng đôn đốc các địa phương gồm Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Phú Thọ, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Đồng Tháp và An Giang khẩn trương gửi ý kiến để Bộ tổng hợp, xây dựng báo cáo và đề xuất phương án đầu tư cụ thể, trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/6.